غذاهايي براي بهتر ديدن و شنيدن

رژيم غذايي متعادل نقش بسيار موثري در حفظ سلامت دستگاه هاي مختلف بدن ، از جمله سلامت چشم ، گوش ، بيني ، گلو و دهان دارد . حفظ سلامت اين اندام ها مستلزم رعايت رژيم غذايي متعادل و سرشار از ميوه ها ، سبزي ها و مقادير محدود فرآورده هاي چرب يا شيرين است . عدم مصرف غذاهايي که باعث واکنش هاي حساسيتي مي شوند ، مي تواند مانع تحريک پوشش مخاطي بعضي از اعضاي بدن شود .

مواد غذايي مفيد :

ـ انواع توت :اين ميوه ها حاوي ويتامين C بوده و مي توانند به کاهش فشار چشم ، تحريک سيستم ايمني و کاهش آسيب ناشي از راديکال هاي آزاد کمک کنند ؛ به همين دليل براي آب مرواريد ، بالا بودن فشار چشم ، عفونت هاي گوش و گلو مفيد هستند .
ـ جگر :ويتامين A موجود در جگر موجب حفظ سلامتي مخاط دستگاه تنفس فوقاني و گوش داخلي مي شود .
ـ ماهي هاي چرب : به دليل داشتن اسيدهاي چرب ضروري مي توانند در کاهش التهاب سينوس ها مفيد باشند .
ـ شير مادر : شيرخواراني که از شير مادر تغذيه مي کنند ، به مراتب کمتر از ساير شيرخواران دچار عفونت گوش مياني مي شوند . شير مادر در پيشگيري از عفونت هاي گوش و مصرف بي رويه داروهاي آنتي بيوتيک موثر است .

مواد غذايي نامناسب :

ـ قهوه ، چاي و نوشابه هاي گازدار : نوشيدن مقادير بيش ازحد قهوه ، چاي و نوشابه هاي گازدار که همگي داراي کافئين هستند ، ممکن است باعث افزايش فشار چشم شود . افراد مبتلا به گلوکوک ( آب سياه ) يا کساني که احتمال ابتلا به آن را دارند ، بايد از مصرف اين نوشيدني ها خودداري کنند .
ـ لبنيات :بسياري از افراد مبتلا به سينوزيت حساسيتي ، به قند لاکتوز موجود در شير حساسيت دارند ؛ در نتيجه بايد از مصرف شير و فرآورده هاي آن خودداري کنند . افرادي که مبتلا به بيماري ارثي گالاکتوزمي هستند و نمي توانند قند لاکتوز را تحمل کنند نيز بايد از مصرف لبنيات خودداري نمايند ، زيرا ممکن است گالاکتوز موجود در بدن آنها بيش از حد افزايش يافته و باعث آسيب چشم شود .

بيماري هاي گوش :

بيماري هاي گوش شامل عفونت گوش مياني ( که مي تواند باعث آسيب پرده گوش شود ) و بيماري مني ير ( Meniere) ، يعني جمع شدن مايع در گوش داخلي ، مي باشد . رژيم غذايي مي تواند در بروز اين دو بيماري نقش داشته باشد .

علائم بيماري هاي گوش :

علائم بيماري هاي گوش بستگي به شدت بيماري دارد . عفونت گوش مياني در بيشتر موارد باعث گوش درد و گاهي کاهش شنوايي و افزايش دماي بدن مي شود . بيماري مني ير به طور معمول باعث سرگيجه متناوب و پيش رونده ، کري و احساس وزوز در گوش مي شود .

مواد غذايي مفيد :

ـ ماهي هاي چرب ، غذاهاي دريايي ، تخم مرغ ، شير ، ماست و گوشت حاوي يد هستند که کمبود خفيف تا متوسط آن با کاهش شنوايي ارتباط دارد .
در کشور چين ، شنوايي کودکاني که در مناطق داراي کمبود يد زندگي مي کردند ، با مصرف نمک هاي يددار بهبود يافته است .
ـ جگر ، شير ، تخم مرغ و ماهي هاي چرب حاوي ويتامين A مي باشند . حلزون گوش به طور معمول داراي مقدار زيادي ويتامين A است که براي انجام فعاليت خود به آن نياز دارد . کمبود ويتامين A ممکن است با اختلالات گوش داخلي ارتباط داشته باشد .
ـ هويج ، کدو ، فلفل ، سبزي هاي داراي برگ سبز تيره ، پرتقال و ميوه هاي زردرنگ مثل انبه و زردآلو حاوي بتاکاروتن هستند ، که در بدن به ويتامين A تبديل مي شود و مي تواند براي فعاليت گوش مفيد باشد .
ـ ماهي هاي چرب ، تخم مرغ ، کره و مارگارين حاوي ويتامين D هستند . برخي پژوهش ها نشان داده اند که ميزان ويتامين D در افراد مبتلا به اتواسکلروز که نوعي بيماري گوش داخلي است و مي تواند باعث کري شود ، بسيار کم بوده است .
ـ گوشت قرمز ، ماهي ، سبزي هاي داراي برگ سبز تيره و غلات کامل حاوي آهن هستند . آهن ممکن است با شنوايي در ارتباط باشد .
ـ غلات کامل ، جوانه گندم ، گوشت قرمز ، مغزها و غذاهاي دريايي حاوي روي مي باشند . غلظت روي به طور معمول در نواحي حسي گوش داخلي زياد است . احساس وزوز در گوش ممکن است با سطح پايين روي در بدن مرتبط باشد .

مواد غذايي نامناسب :

ـ مواد قندي :به نظر مي رسد غذاهاي شيرين باعث افزايش توليد انسولين و آزاد شدن آدرنالين و در نتيجه انقباض رگ هاي خوني شوند .
بررسي افراد مبتلا به بيماري مني ير نشان داده است ، ميزان انسولين بسياري از آنها بالا بوده و پيروي از رژيم غذايي با کربوهيدرات کم و پروتئين زياد توانسته در کنترل و بهبود شنوايي بسياري از آنها مفيد واقع شود ؛ لذا توصيه مي گردد افراد مبتلا به اختلالات گوش ، مانند سندرم مني ير ، مصرف غذاهاي قندي را کاهش داده و بيشتر از مواد نشاسته اي که قند آن به آرامي جذب مي شود ، استفاده نمايند .
ـ تمشک ، خرما ، آلو و شيرين بيان حاوي موادي شبيه اسپرين به نام ساليسيلات هستند که افراد مبتلا به وزوز گوش ممکن است به اين قبيل مواد غذايي حساس باشند .

سينوزيت :

سينوس ها ، حفره هاي کوچک پر از هوا در جمجمه مي باشند که با غشاهاي ظريف متصل به غشاهاي داخلي بيني پوشيده شده اند . التهاب اين غشاها باعث بروز سينوزيت مي شود .
به سينوزيت هاي ناگهاني و موقتي ، سينوزيت حاد گفته مي شود که در بيشتر موارد پس از سرماخوردگي ايجاد مي گردد . تحريک طولاني مدت يا مزمن غشاء سينوس ها ممکن است در اثر دود سيگار و قرار گرفتن در معرض آلودگي هوا ، گرده برخي گياهان و استشمام بعضي بوها به وجود آيد . سينوزيت هاي مزمن ، تنفس را مشکل ساخته و ممکن است باعث ايجاد پوليپ در بيني شوند . واکنش هاي حساسيتي به بعضي غذاها نيز مي تواند موجب بروز سينوزيت شود .

مواد غذايي مفيد :

مصرف مقادير زياد از غذاهايي که باعث تقويت سيستم ايمني مي شوند ، براي مبتلايان به سينوزيت اهميت دارد . اگر فردي به بعضي از غذاها حساسيت داشته باشد ، بايد آنها را از رژيم غذايي خود حذف کند .
ـ ماهي ، غذاهاي دريايي ، گوشت ، نان سبوس دار ، غلات کامل ، مغزها و دانه هاي روغني ، حاوي روي هستند . اين ماده معدني براي عملکرد سيستم ايمني ضروري است . رژيم غذايي سرشار از روي مي تواند در مبارزه با عفونت هايي که منجر به سينوزيت مي شوند ، به بدن کمک کند .
ـ توت فرنگي ، کشمش سياه (مويز ) ، انبه ، پرتقال ، گريپ فروت و ساير مرکبات ، سيب زميني ، نخود فرنگي ، فلفل و سبزي هاي داراي برگ سبز تيره ، مقادير مناسبي ويتامين C دارند . به نظر مي رسد اين ويتامين به سلول هاي دستگاه ايمني و تشکيل پادتن ها کمک کرده و همچنين با داشتن خواص ضد ويروسي و ضد باکتريايي مي تواند موجب کاهش التهاب و افزايش مصونيت شود .
ـ کمبود ويتامين A مي تواند باعث تغييراتي در سلول هاي ديواره ي داخلي دستگاه تنفس و افزايش احتمال بروز عفونت گوش شود . هويج ، اسفناج ، کلم پيچ و کلم بروکسل داراي بتاکاروتن هستند که در بدن به ويتامين A تبديل مي شود . ويتامين A طبيعي موجود در غذاهايي مانند جگر ، شير ، پنير ، زرده ي تخم مرغ ، هويج و برخي ماهي هاي چرب، براي مقابله با اين کمبود مفيد است .
ـ دانه سويا ، دانه کنجد ، تخمه آفتابگردان ، بادام زميني و شير سويا حاوي کلسيم هستند . اين غذاهاي غير لبني حاوي کلسيم به ويژه براي افرادي که دچار سينوزيت بوده و به لبنيات حساسيت دارند مفيد است .
ـ ماهي هاي چرب مانند ساردين ، قزل آلا ، کپور و کولي ، مغزها و دانه هاي روغني (کنجد ، تخمه کدو تنبل ، تخمه آفتابگردان و ... ) حاوي اسيدهاي چرب امگا 3 هستند که مي تواند التهاب مربوط به سينوزيت را کاهش دهد .

مواد غذايي نامناسب :

ـ حساسيت هاي غذايي ممکن است علت زمينه اي بروز سينوزيت باشند . شير و لبنيات مي تواند در برخي افراد باعث سينوزيت آلرژيک شود که در اين صورت بايد از رژيم غذايي حذف گردد .
منبع:مجله دنياي تغذيه شماره ي 86
/خ