سرابها و آبگرمهای استان مرکزی
«سرچشمه محلات» از منابع آبی زیبا و مصفای استان مرکزی در شمال این شهر است که در دامنه رشته کوه هفتاد قله در حاشیه درختانی تنومند روان است.
طبیعت بکر، چشمه سارهای آب معدنی و آبگرم و سرابهای خروشان در حاشیه کوه و دشت با چشماندازهای منحصر به فرد در تابلوی رنگارنگ از جاذبههایی است که در جای جای استان مرکزی و در همه فصول به ویژه نوروز و بهار، گردشگران را به خود میخواند.
وجود تعداد قابل توجه چشمهها و سرابهای پرآب در مناطق مختلف استان از دیرباز، منشاء آبادی، شهرها و مناطق تفرجگاهی شده که استفاده ازاین نعمتهای خداداد ضروری است.
مجموعه «چشمه آب معدنی آبگرم محلات» واقع در ارتفاعات شمال شرقی محلات در کوهخورزن، از جمله جاذبههای طبیعی استان مرکزی است کهجنبه درمانی نیزدارد.
آب این چشمهها ازاعماق زمین و از روی لایه مذابی همراه باگازهای گوگردی با حرارت۵۰ درجه سانتیگراد بر سطح زمین جاری میشود و خواص طبی و درمانی آن شهرت کشوری و جهانی دارد.
آبگرم محلات بر سر راه کاروانسرای دودهک و مجموعه تاریخی خورهه که قدمت آن به پیش از اسلام میرسد قرار گرفته و از گذشتههای دور به اعتبار کتب و اسناد تاریخی به عنوان قطبی درمانی مطرح بوده است.
در اطراف این چشمه تاسیسات اقامتی وحمامهای درمانی متعددی برای گردشگران تعبیه شده و از سرچشمه اصلی در داخل محوطه میهمانسرای جهانگری در زیر صخره سنگی بزرگی آب این جشمه به شبکه حمامهای زیردستی هدایت میشود.
آب این چشمه دارای ترکیبات سولفاته کلسیک و ازته است و برای درمان امراض نقرس،کبد، کلیوی، صفراوی و گوارش کاربرد دارد.
به استناد مدارک تاریخی، در گذشته از آب این چشمه برای درمان کچلی و امراض پوستی نیز استفاده میشد.
این سایت تفریحی ـ درمانی از دو بخش آبگرم علیا که در اختیار شرکت سرمایه گذاری ایرانگردی و جهانگردی است و آبگرم سفلی که به صورت حمامها و اماکن اقامتی مردم روستا است تشکیل شده که جاده دسترسی آن در کیلومتر ۱۵ جاده محلات به دودهک است.
«سرچشمه محلات» از منابع آبی زیبا و مصفای استان مرکزی در شمال این شهر است که در دامنه رشته کوه هفتاد قله در حاشیه درختانی تنومند روان است.
در کتابهای تاریخی گذشته آمده است که عامل وجودی شهر محلات این چشمه پر آب بوده که به عنوان منبع تغذیه آب کشاورزی و شرب مردم کاربرد داشته است.
در حاشیه این سرچشمه مکانی خوش اب و هوا با آبنما، پارک تفریحی و مناظر دلنشین طبیعیایجاد شده که دربیشتر مواقع سال پذیرای جمع کثیریاز گردشگران است.
قبل از ورود آسیابهای جدید، مردم محلات در مناطق اطراف از طریقآسیابهای آبی که بر روی رود این سرچشمه ساخته بودند،گندم و جو و ذرت خود را آرد میکردند که هنوز یک آسیاب آبی با گذشت سالیان دراز با سیاق سنتی فعال است و پیرمردی محلاتی به نام عموعلی، رزق خود را از آن تامین میکند.
در مجموعه تفرجگاهی سرچشمه محلات امکاناتی از قبیل استراحتگاه، اقامتگاه موقت، رستوران، کافی شاپ، سفره خانه سنتی، شهربازی، مرکز تولید گل و گیاه، مرکز نمایشگاهی، سکوهای نصب چادر و سرویسهای بهداشتی وجود دارد.
«چشمه دوخواهران» درشمال شرقی شهر آستانه در دامنه کوه دوخواهران ازرشته کوهراسوند و در ارتفاع دوهزار و ۳۶۰ متری واقع شدهکه ازآن آبی سرد و گوارا بیرون میجهد.
در این چشمه دو تونل غارمانند وجود دارد که طبق اعتقادات مردم منطقه دو خواهر از نوادگان امام علی(ع) جهت در امان ماندن از شر دشمنان به آن پناهنده شدند و از خدا تقاضای غیب شدن کردند.
این چشمه برای اهالی منطقه مقدس است و مردم با حضور در مکان خروجی آب به نذر و دعا میپردازند.
در مسیر خروج آب چشمه در پایین دست تا روستای دوخواهران درختان کهنسال چنار، صنوبر، بید و گردو وجود دارد که در رقص باد و موسیقی آب، روح آدمی را زنده میکند.
تونل طبیعی اول این چشمه دارای دو مترارتفاع و هشت متر عمق دارد و تونل دوم آن نیز دو متر ارتفاع و ده متر عمق دارد و در مسیر خروج این آب، چشماندازهای منحصر به فرد در دشت آستانه ایجاد کرده که هرساله در فصلهای بهار و تابستان پذیرای عده بسیاری گردشگر است.
گردشگران برای عزیمت به این منطقه خوش آب و هوا باید از جاده شازند به آستانه سفر کنند و در کیلومتر ششم جاده شازند به نورآبد، از طریق جادهای خاکی به روستای دوخواهران بروند.
«چشمه عمارت» در جنوب شرقی دشت شازند و در دامنه کوه برآفتاب و رازن واقع شده که با آبدهی حدود ۸۰۰ لیتر در ثانیه، سرچشمه اصلی رودخانه قره چای به شمار میآید.
آب این چشمه مزارع و باغهای روستاهای عمارت، بازنه، هفته، قلعه پسیجانحصار و قلعه دیزیجان را آبیاری میکند.
دهانه چشمه حوضچه طبیعی به شکل تالاب ایجاد شده که منازل مسکونی روستا در حاشیه آن واقع شده است.
سرچشمهعمارت دارای چند دهنه خروجی آب زیرصخره است که بر روی یکی از این دهانهها، مسجد بابالحوائج عمارت ساخته شده است که جلوه زیبایی ایجاد کرده است.
برای دسترسی به این تفرجگاه بکر باید از جاده شازند به قدمگاه عزیمت کرد.
«چشمه عباس آباد» شازند در دامنه شمالی رشته کوه راسوند و در ضلع شرقی این شهر واقع شده است.
این چشمه درحاشیه روستای عباس آباد و اکبرآباد جریان دارد و حجم خروجی آب آن بین ۲۵۰ تا ۳۰۰لیتر در ثانیه است.
در مسیر آبراهه این چشمه چشماندازهای زیادی وجود دارد و برای سفر به این منطقه باید از ضلع شرقی شهر شازند به سمت عباس آباد رفت.
«چشمه بلاغ حک» از چشمههای اسطورهای ایران است که در شمال غرب شهر شازند در کنار کوه بلاغ واقع شده است.
متوسط این چشمه ۳۰۰ لیتر در ثانیه است و مزارع و کشاورزی روستاهای حک بالا و حک پایین و تحت محل از این محل انجام میشود.
بیشترین آبدهی این چشمه در فصل بهار و کمترین آن در اواخر شهریور است.
چشم انداز کوه بلاغ و دهانه چشمه هر گردشگری را به شگفتی میآورد و گویی صخرهای را برش داده و از دل آن آب گوارا به بیرون میتراود.
در داستانهای ایرانی به نقل از ساکنان محلی آمده است که کیخسرو قبل از اینکه به غار معروف کیخسرو پناهنده شود در چشمه بلاغ، سر و تن خود را شستشو داده و با جسمی پاک به غار رفته است.
برای عزیمت به این چشمه در مسیر جاده اراک به بروجرد، دوراهی واقع است که از روستای تحت محل به سمت چشمه بلاغ ادامه مییابد.
«چشمه اسکان» دردامنه کوه لجوردر شمال غزب شهر شازند و درنزدیکی روستای اسکان بامتوسط آبدهی ۲۰۰ لیتر در ثانیه واقع شده است که مورد استفاده کشاورزی است.
مجموعه چشمه اسکان، پنجه علی و رودخانه شراء در مجاورت همدیگر منطقه بسیار سرسبز و مستعد تفریحی را در کنار شهر جدید مهاجران خلق کرده که در ایام فراغت مکانی مناسب برای گردشگران است.
جاده دسترسی این چشمه در کیلومتر ۱۹ شمال غربی شازند بین کوه لجور و رودخانه شراء است.
«سراب رضاآباد» در دامنه ارتفاعات ویل آب منطقه ییلاقی رضاآباد خمین از اماکن دیدنی و سرسبز استان مرکزی است.
سراسر صخره و ارتفاعات بالای این چشمه پوشیده از گونههای گیاهی و گلهای وحشی است که در فصل بهار تابلویی زیبا از آفرینش را به نمایش میگذارد.
درمسیر جریان آب این چشمه انواع خزه و جلبک میروید که جلوهای خاص ایجاد میکند.
علاوه بر چشمهها و سرابهای مذکور، تعداد زیادی سراب و چشمه مصفای دیگر چون چشمه شفا، سلیمانی و حکیم در منطقه محلات، گراو در تفرش، چشمه و سراب عتبرته، قاقان و پنجه علی در شازند، چشمه گوشه در خمین و ۲۵ چشمه در منطقه حفاظت شده هفتادقله پراکنده است که گذران ساعاتی در کنار آنها میتواند خاطرات خوشی را برای گردشگران بیافریند.
طبیعت بکر، چشمه سارهای آب معدنی و آبگرم و سرابهای خروشان در حاشیه کوه و دشت با چشماندازهای منحصر به فرد در تابلوی رنگارنگ از جاذبههایی است که در جای جای استان مرکزی و در همه فصول به ویژه نوروز و بهار، گردشگران را به خود میخواند.
وجود تعداد قابل توجه چشمهها و سرابهای پرآب در مناطق مختلف استان از دیرباز، منشاء آبادی، شهرها و مناطق تفرجگاهی شده که استفاده ازاین نعمتهای خداداد ضروری است.
مجموعه «چشمه آب معدنی آبگرم محلات» واقع در ارتفاعات شمال شرقی محلات در کوهخورزن، از جمله جاذبههای طبیعی استان مرکزی است کهجنبه درمانی نیزدارد.
آب این چشمهها ازاعماق زمین و از روی لایه مذابی همراه باگازهای گوگردی با حرارت۵۰ درجه سانتیگراد بر سطح زمین جاری میشود و خواص طبی و درمانی آن شهرت کشوری و جهانی دارد.
آبگرم محلات بر سر راه کاروانسرای دودهک و مجموعه تاریخی خورهه که قدمت آن به پیش از اسلام میرسد قرار گرفته و از گذشتههای دور به اعتبار کتب و اسناد تاریخی به عنوان قطبی درمانی مطرح بوده است.
در اطراف این چشمه تاسیسات اقامتی وحمامهای درمانی متعددی برای گردشگران تعبیه شده و از سرچشمه اصلی در داخل محوطه میهمانسرای جهانگری در زیر صخره سنگی بزرگی آب این جشمه به شبکه حمامهای زیردستی هدایت میشود.
آب این چشمه دارای ترکیبات سولفاته کلسیک و ازته است و برای درمان امراض نقرس،کبد، کلیوی، صفراوی و گوارش کاربرد دارد.
به استناد مدارک تاریخی، در گذشته از آب این چشمه برای درمان کچلی و امراض پوستی نیز استفاده میشد.
این سایت تفریحی ـ درمانی از دو بخش آبگرم علیا که در اختیار شرکت سرمایه گذاری ایرانگردی و جهانگردی است و آبگرم سفلی که به صورت حمامها و اماکن اقامتی مردم روستا است تشکیل شده که جاده دسترسی آن در کیلومتر ۱۵ جاده محلات به دودهک است.
«سرچشمه محلات» از منابع آبی زیبا و مصفای استان مرکزی در شمال این شهر است که در دامنه رشته کوه هفتاد قله در حاشیه درختانی تنومند روان است.
در کتابهای تاریخی گذشته آمده است که عامل وجودی شهر محلات این چشمه پر آب بوده که به عنوان منبع تغذیه آب کشاورزی و شرب مردم کاربرد داشته است.
در حاشیه این سرچشمه مکانی خوش اب و هوا با آبنما، پارک تفریحی و مناظر دلنشین طبیعیایجاد شده که دربیشتر مواقع سال پذیرای جمع کثیریاز گردشگران است.
قبل از ورود آسیابهای جدید، مردم محلات در مناطق اطراف از طریقآسیابهای آبی که بر روی رود این سرچشمه ساخته بودند،گندم و جو و ذرت خود را آرد میکردند که هنوز یک آسیاب آبی با گذشت سالیان دراز با سیاق سنتی فعال است و پیرمردی محلاتی به نام عموعلی، رزق خود را از آن تامین میکند.
در مجموعه تفرجگاهی سرچشمه محلات امکاناتی از قبیل استراحتگاه، اقامتگاه موقت، رستوران، کافی شاپ، سفره خانه سنتی، شهربازی، مرکز تولید گل و گیاه، مرکز نمایشگاهی، سکوهای نصب چادر و سرویسهای بهداشتی وجود دارد.
«چشمه دوخواهران» درشمال شرقی شهر آستانه در دامنه کوه دوخواهران ازرشته کوهراسوند و در ارتفاع دوهزار و ۳۶۰ متری واقع شدهکه ازآن آبی سرد و گوارا بیرون میجهد.
در این چشمه دو تونل غارمانند وجود دارد که طبق اعتقادات مردم منطقه دو خواهر از نوادگان امام علی(ع) جهت در امان ماندن از شر دشمنان به آن پناهنده شدند و از خدا تقاضای غیب شدن کردند.
این چشمه برای اهالی منطقه مقدس است و مردم با حضور در مکان خروجی آب به نذر و دعا میپردازند.
در مسیر خروج آب چشمه در پایین دست تا روستای دوخواهران درختان کهنسال چنار، صنوبر، بید و گردو وجود دارد که در رقص باد و موسیقی آب، روح آدمی را زنده میکند.
تونل طبیعی اول این چشمه دارای دو مترارتفاع و هشت متر عمق دارد و تونل دوم آن نیز دو متر ارتفاع و ده متر عمق دارد و در مسیر خروج این آب، چشماندازهای منحصر به فرد در دشت آستانه ایجاد کرده که هرساله در فصلهای بهار و تابستان پذیرای عده بسیاری گردشگر است.
گردشگران برای عزیمت به این منطقه خوش آب و هوا باید از جاده شازند به آستانه سفر کنند و در کیلومتر ششم جاده شازند به نورآبد، از طریق جادهای خاکی به روستای دوخواهران بروند.
«چشمه عمارت» در جنوب شرقی دشت شازند و در دامنه کوه برآفتاب و رازن واقع شده که با آبدهی حدود ۸۰۰ لیتر در ثانیه، سرچشمه اصلی رودخانه قره چای به شمار میآید.
آب این چشمه مزارع و باغهای روستاهای عمارت، بازنه، هفته، قلعه پسیجانحصار و قلعه دیزیجان را آبیاری میکند.
دهانه چشمه حوضچه طبیعی به شکل تالاب ایجاد شده که منازل مسکونی روستا در حاشیه آن واقع شده است.
سرچشمهعمارت دارای چند دهنه خروجی آب زیرصخره است که بر روی یکی از این دهانهها، مسجد بابالحوائج عمارت ساخته شده است که جلوه زیبایی ایجاد کرده است.
برای دسترسی به این تفرجگاه بکر باید از جاده شازند به قدمگاه عزیمت کرد.
«چشمه عباس آباد» شازند در دامنه شمالی رشته کوه راسوند و در ضلع شرقی این شهر واقع شده است.
این چشمه درحاشیه روستای عباس آباد و اکبرآباد جریان دارد و حجم خروجی آب آن بین ۲۵۰ تا ۳۰۰لیتر در ثانیه است.
در مسیر آبراهه این چشمه چشماندازهای زیادی وجود دارد و برای سفر به این منطقه باید از ضلع شرقی شهر شازند به سمت عباس آباد رفت.
«چشمه بلاغ حک» از چشمههای اسطورهای ایران است که در شمال غرب شهر شازند در کنار کوه بلاغ واقع شده است.
متوسط این چشمه ۳۰۰ لیتر در ثانیه است و مزارع و کشاورزی روستاهای حک بالا و حک پایین و تحت محل از این محل انجام میشود.
بیشترین آبدهی این چشمه در فصل بهار و کمترین آن در اواخر شهریور است.
چشم انداز کوه بلاغ و دهانه چشمه هر گردشگری را به شگفتی میآورد و گویی صخرهای را برش داده و از دل آن آب گوارا به بیرون میتراود.
در داستانهای ایرانی به نقل از ساکنان محلی آمده است که کیخسرو قبل از اینکه به غار معروف کیخسرو پناهنده شود در چشمه بلاغ، سر و تن خود را شستشو داده و با جسمی پاک به غار رفته است.
برای عزیمت به این چشمه در مسیر جاده اراک به بروجرد، دوراهی واقع است که از روستای تحت محل به سمت چشمه بلاغ ادامه مییابد.
«چشمه اسکان» دردامنه کوه لجوردر شمال غزب شهر شازند و درنزدیکی روستای اسکان بامتوسط آبدهی ۲۰۰ لیتر در ثانیه واقع شده است که مورد استفاده کشاورزی است.
مجموعه چشمه اسکان، پنجه علی و رودخانه شراء در مجاورت همدیگر منطقه بسیار سرسبز و مستعد تفریحی را در کنار شهر جدید مهاجران خلق کرده که در ایام فراغت مکانی مناسب برای گردشگران است.
جاده دسترسی این چشمه در کیلومتر ۱۹ شمال غربی شازند بین کوه لجور و رودخانه شراء است.
«سراب رضاآباد» در دامنه ارتفاعات ویل آب منطقه ییلاقی رضاآباد خمین از اماکن دیدنی و سرسبز استان مرکزی است.
سراسر صخره و ارتفاعات بالای این چشمه پوشیده از گونههای گیاهی و گلهای وحشی است که در فصل بهار تابلویی زیبا از آفرینش را به نمایش میگذارد.
درمسیر جریان آب این چشمه انواع خزه و جلبک میروید که جلوهای خاص ایجاد میکند.
علاوه بر چشمهها و سرابهای مذکور، تعداد زیادی سراب و چشمه مصفای دیگر چون چشمه شفا، سلیمانی و حکیم در منطقه محلات، گراو در تفرش، چشمه و سراب عتبرته، قاقان و پنجه علی در شازند، چشمه گوشه در خمین و ۲۵ چشمه در منطقه حفاظت شده هفتادقله پراکنده است که گذران ساعاتی در کنار آنها میتواند خاطرات خوشی را برای گردشگران بیافریند.
