ج: پيش از هر چيز، خواب آنان بايد طبق برنامه باشد. کودکان و نوجواناني که شب‏ها دير مي‏خوابند، صبح‏ها به سختي بيدار مي‏شوند. يکي از عوامل مهم دير خوابيدن آنان، خواب زياد روز )بعد از ظهر( است. رژيم غذايي )ر. ک: ص 169( نيز مي‏تواند در سستي و رخوت و سخت بيدار شدن آن‏ها مؤثر باشد. هنگامي که صبح‏ها مي‏خواهيد فرزند خود را بيدار کنيد، به مرحله‏ي گذر توجه داشته باشيد بدين معنا که حدود 15 دقيقه قبل از موعد و در سه مرحله او را بيدار کنيد: مرحله‏ي اول وقتي خودتان بيدار مي‏شويد؛ مرحله‏ي دوم، پس از وضو و آماده شدن براي نماز، و مرحله‏ي سوم، پس از نماز. بيدار شدن نوجوان به شکل تدريجي براي او راحت‏تر است. براي نظارت غير مستقيم بر اقامه‏ي نماز فرزند، دقايقي پس از نماز خود، به تعقيبات نماز يا تلاوت قرآن بپردازيد. زمان بيداري فرزند را به گونه‏اي تنظيم کنيد که بتوانيد پس از نماز، ساعتي را استراحت کند. اميد به استراحت پس از نماز، عاملي براي بيدار شدن او است. وقتي او را بيدار مي‏کنيد، از راه دور فرياد نزنيد. در کنار بسترش قرار گيريد و با سخن نرم، همراه با مهرباني و عطوفت و ناز و نوازش، او را به آرامي تکان دهيد تا بيدار شود. برخي کودکان و نوجوانان، از ماساژ عضلات پشت و گردن به وسيله‏ي والدين آرامش مي‏يابند و لذت مي‏برند و اين عمل، زمينه‏ي بيدار شدن بدون تنش آنان را فراهم مي‏سازد.