محیی الدین ابومحمد عبدالقادر شیخ الاسلام گیلانی
(562 / 561 / 560 -491 / 490 / 471 / 470 ق)، عارف، صوفى، محدث شافعى یا حنبلى و شاعر، متخلص به محیى. ملقب به غوث، غوث اعظم، غوث الثقلین، باز اشهب، باز اللَّه و جنگى دوست كه این آخرى، نام یا لقب یكى از اجداد اوست. اهل گیلان بود. نسبش به نوشتهى بعضى از مآخذ به امام حسن مجتبى (ع) مىرسد، گرچه در «فوات الوفیات» این نسبت به امام حسین (ع) رسانده شده است. او دخترزادهى ابوعبداللَّه صومعهاى، از بزرگان مشایخ گیلان، است. در گیلان به دنیا آمد. در جوانى به بغداد رفت و در آنجا نشو و نما یافت. وى مؤسس سلسلهى قادریه (منتسب به عبدالقادر) در تصوف بود. علوم ادبى را از ابوزكریاى تبریزى فراگرفت. از ابوسعد مخرمى و دیگران فقه آموخت. از ابوغالب باقلانى و احمد بن مظفر بن سوسن تمار و ابوالقاسم بن بیان و جعفر بن احمد سراج و ابوسعد بن خشیش و ابوطالب یوسفى و دیگران حدیث شنید. ابوسعد سمعانى و عمر بن على قرشى و حافظ عبدالغنى و شیخ موفقالدین ابنقدامه و شیخ على بن ادریس و احمد بن مطیع باجسرائى و محمد بن لیث وسطانى و اكمل بن مسعود هاشمى و دیگران از وى حدیث شنیدند. رشید احمد بن مسلمه با اجازه از او روایت كرده است. وى با شیخ احمد یا حماد دباس مصاحب بود و از او فنون طریقت را آموخت. در مدرسهاى كه ابوسعد مخرمى در باب ازج بغداد بنا كرده بود، سكونت داشت و مجلس وعظ و خطابه در آنجا برپا مىكرد و مطابق هر دو مذهب شافعى و حنبلى فتوا مىداد و در سیزده شاخه از علوم دینى تدریس مىنمود. او در بغداد درگذشت و در مدرسهاش در باب ازج دفن شد. در اصول و فروع فقه و تصوف تألیفاتى به او منسوب است. از آثار وى: «بشائر الخیرات»؛ «الغنیة لطالبى طریق الحق» یا «غنیة الطالبین لطریق الحق»، در تصوف؛ «الفتح الربانى و الفیض الرحمانى»، در تصوف، «جلاء الخاطر فى الباطن و الظاهر» «الكبریت الاحمر»، در صلوات بر پیامبر (ص)»؛ «فتوح الغیب»، در تصوف؛ «ملفوظات قادریه»؛ «الفیوضات الربانیه فى الاوراد القادریه»؛ «ملفوظات گیلانى»؛ «سر الاسرار و مظهر الانوار فیما یحتاج الیه الابرار»؛ «آداب السلوك و التوصل الى منازل الملوك»؛ «تحفة المتقین و سبیل العارفین»؛ «حزب الرجاء و الانتهاء»؛ «یواقیت الحكم»؛ «معراج لطیف المعانى»؛ «دیوان» شعر كه به «دیوان غوث اعظم» معروف است.
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
