نشر ذکریات و احیاء امر امام عصر اروحنا فداء
این نوشتار در توسل به امام عصر - علیه السلام - از طریق احیاء امر ایشان به ذکر نمودن و منتشر گردانیدن ذکرشان و فضایل و مناقب جلیل شان، بین احباب و اولیاء آن جناب - صلوات الله علیه - است به نحوی که موجب رغبت و شوق قلوب به معرفت و محبت، و توسل به آن جناب - علیه السلام -، و موجب ظهور جلالت و بزرگواری ایشان، و واضح شدن حقیقتشان برای مردمان گردد، و در اخبار تأکید به این امر و فضیلت آن بسیاراست؛ و از آن جمله آنچه در بحار از قرب الاسناد از حضرت صادق - علیه السلام - روایت نموده که فرمود: ای فضیل بن یسار آیا می نشینید و با هم در امر ما اهل بیت حدیث می کنید ؟! ایشان عرض کرد: بلی، فدایت شوم. فرمود: به درستی که این مجالس را دوست می دارم. پس احیاء کنید امر ما را. آنگاه دعا کرده و فرمودند:
«خدا رحمت کند هر کس را که امر ما را زنده نگهدارد ».
و در روایت دیگر منقول است که فرمودند:
«خیر الناس بعدنا من احیاء امرنا و دعا الناس الینا»
یعنی: بهترین مردم بعد از ما- ائمه - کسی است که امر ما را احیاء کند و مردم را به سوی ما بخواند.
و در کتاب لئالی الاخبار از حضرت صادق نقل شده است که فرمودند:
«بهترین مردم بعد از ما کسی است که مذاکره ی امر ما را نماید و مردم را به ذکر ما بخواند».(1)
و اما کیفیت احیاء امر آن جناب - علیه السلام - به چند وجه حاصل می شود:
از جمله آنها بیان فضایل مخصوص ایشان در مجالس، و خصوصا آنچه راجع به معرفت و شناسائی امر امامت و ولایت ایشان است؛ می باشد، به وجهی که در فصل اول در بیان چهار وصفی که معرفت ایشان به آن چهار وصف واجب است، و شرط صحت ایمان می باشد، ذکر شد. و این وجه از احیاء باید موقعی باشد که از استخفاف و استهزاء جاهلین و مخالفین در امان باشد.
وجه دیگر، تألیف و تصنیف کتاب است در بیان فضائل و معارف آن حضرت، و این امری بسیار مهم است که همیشه هر امر حقی به این امر ثبات و بقا پیدا کرده است و در اخبار صحیح بسیاری در کافی (2) و غیر از آن است که ائمه طاهرین - علیهم السلام- امر به این کار می فرمودند، و به اصحاب خود تأکید می نمودند که:«اخبار ما را ثبت و ضبط، و حفظ در کتب و دفاتر کنید تا باقی بماند، چون زمانی خواهد آمد که خود سری و هواپرستی در مردم زیاد خواهد شد و در آن وقت اهل حق از این کتب استفاده می کنند ».
و در خبری دیگر از حضرت رسول- صلی الله علیه و اله و سلم - چنین آمده:«در غیبت قائم و مهدی ما ایمان اهل حق محکم و قوی می شود، ایمان آنها بسبب سیاهی است که بر سفیدی ها می باشد ».(3)یعنی آیات محکم قرآن و اخباری که در دفترها و کاغذها ثبت شده است، و نظر و تأمل در آنها به همراه کثرت و صحت آن مطالب موجب حصول یقین به امر ایشان می شود.
وجه دیگر، محافظت و انتشار کتبی است که بوسیله ی علماء در بیان آن فضایل تألیف شده است. تأکید در این وجه هم مثل وجه سابق است.
وجه دیگر بر پا کردن مجلس از برای ذکر فضائل و معارف، و دعوت نمودن مؤمنین، در آن مجلس است. پس هر نوع سعی از هرکس که اقامه ی آن مجلس شود- از انفاق مال، یا خدمت نمودن - از اهل آن مجلس محسوب می شود، و در اجرا احیاء کنندگان امر حضرت حجت - صلوات الله علیه - داخل است.
و وجه دیگر از احیاء امر ایشان مدح نمودن در قصائد و اشعار است، و از جمله فضایل جلیله این معنی روایتی است منقول از حضرت امام رضا- علیه السلام - که فرمودند:« هیچ مؤمنی شعری در مدح ما نمی گوید مگر آنکه خداوند متعال از برای او شهری در بهشت بنا نماید که هفت برابر دنیا باشد و در آن شهر هر ملک مقرب و نبی مرسلی او را زیارت می نمایند».(4)
«خدا رحمت کند هر کس را که امر ما را زنده نگهدارد ».
و در روایت دیگر منقول است که فرمودند:
«خیر الناس بعدنا من احیاء امرنا و دعا الناس الینا»
یعنی: بهترین مردم بعد از ما- ائمه - کسی است که امر ما را احیاء کند و مردم را به سوی ما بخواند.
و در کتاب لئالی الاخبار از حضرت صادق نقل شده است که فرمودند:
«بهترین مردم بعد از ما کسی است که مذاکره ی امر ما را نماید و مردم را به ذکر ما بخواند».(1)
و اما کیفیت احیاء امر آن جناب - علیه السلام - به چند وجه حاصل می شود:
از جمله آنها بیان فضایل مخصوص ایشان در مجالس، و خصوصا آنچه راجع به معرفت و شناسائی امر امامت و ولایت ایشان است؛ می باشد، به وجهی که در فصل اول در بیان چهار وصفی که معرفت ایشان به آن چهار وصف واجب است، و شرط صحت ایمان می باشد، ذکر شد. و این وجه از احیاء باید موقعی باشد که از استخفاف و استهزاء جاهلین و مخالفین در امان باشد.
وجه دیگر، تألیف و تصنیف کتاب است در بیان فضائل و معارف آن حضرت، و این امری بسیار مهم است که همیشه هر امر حقی به این امر ثبات و بقا پیدا کرده است و در اخبار صحیح بسیاری در کافی (2) و غیر از آن است که ائمه طاهرین - علیهم السلام- امر به این کار می فرمودند، و به اصحاب خود تأکید می نمودند که:«اخبار ما را ثبت و ضبط، و حفظ در کتب و دفاتر کنید تا باقی بماند، چون زمانی خواهد آمد که خود سری و هواپرستی در مردم زیاد خواهد شد و در آن وقت اهل حق از این کتب استفاده می کنند ».
و در خبری دیگر از حضرت رسول- صلی الله علیه و اله و سلم - چنین آمده:«در غیبت قائم و مهدی ما ایمان اهل حق محکم و قوی می شود، ایمان آنها بسبب سیاهی است که بر سفیدی ها می باشد ».(3)یعنی آیات محکم قرآن و اخباری که در دفترها و کاغذها ثبت شده است، و نظر و تأمل در آنها به همراه کثرت و صحت آن مطالب موجب حصول یقین به امر ایشان می شود.
وجه دیگر، محافظت و انتشار کتبی است که بوسیله ی علماء در بیان آن فضایل تألیف شده است. تأکید در این وجه هم مثل وجه سابق است.
وجه دیگر بر پا کردن مجلس از برای ذکر فضائل و معارف، و دعوت نمودن مؤمنین، در آن مجلس است. پس هر نوع سعی از هرکس که اقامه ی آن مجلس شود- از انفاق مال، یا خدمت نمودن - از اهل آن مجلس محسوب می شود، و در اجرا احیاء کنندگان امر حضرت حجت - صلوات الله علیه - داخل است.
و وجه دیگر از احیاء امر ایشان مدح نمودن در قصائد و اشعار است، و از جمله فضایل جلیله این معنی روایتی است منقول از حضرت امام رضا- علیه السلام - که فرمودند:« هیچ مؤمنی شعری در مدح ما نمی گوید مگر آنکه خداوند متعال از برای او شهری در بهشت بنا نماید که هفت برابر دنیا باشد و در آن شهر هر ملک مقرب و نبی مرسلی او را زیارت می نمایند».(4)
پي نوشت :
1- بحار الانوار، ج 14، ص 282، ح 14 و 74 - ص 351، ح 18.
2- بحار الانوار، ج 1، ص 200، ج 8.
3- کافی، ج 1، ص 52.
4- کمال الدین، ص 88، باب 25، ح 8.
5-بحار الانوار، ج 26، ص 231، ح 5.
