این ماده به کمیسیون اروپا اختیار می‌دهد در صورت نقض عمدی یا غیرعمدی مقررات قانون هوش مصنوعی توسط ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی عمومی‌منظوره، جریمه‌های مالی سنگین اعمال کند. دامنه تخلفات شامل عدم رعایت مقررات، ارائه اطلاعات نادرست یا ناقص، عدم همکاری در ارزیابی‌ها و عدم اجرای اقدامات درخواستی است. پیش از صدور رأی نهایی، حق دفاع برای شرکت‌ها تضمین شده و تصمیمات کمیسیون نیز تحت نظارت کامل دیوان دادگستری اتحادیه اروپا قرار دارد.


ماده قبلی:
قانون هوش مصنوعی اروپا؛ فصل 12 - ماده ۱۰۰


متن ماده ۱۰۱: جریمه‌های قابل اعمال برای ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی عمومی‌منظوره

بند ۱
کمیسیون می‌تواند علیه ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی عمومی‌منظوره، در صورتی که احراز کند آن ارائه‌دهنده به‌طور عمدی یا ناشی از سهل‌انگاری مرتکب یکی از تخلفات زیر شده است، جریمه‌ای تا سقف ۳٪ از مجموع گردش مالی سالانه جهانی در سال مالی پیشین یا ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو (هرکدام که بیشتر باشد) اعمال کند:

الف) نقض مفاد مرتبط این مقرره؛

ب) عدم تبعیت از درخواست ارائه سند یا اطلاعات مطابق ماده ۹۱، یا ارائه اطلاعات نادرست، ناقص یا گمراه‌کننده؛

ج) عدم اجرای اقدام درخواست‌شده بر اساس ماده ۹۳؛

د) عدم فراهم‌سازی دسترسی کمیسیون به مدل هوش مصنوعی عمومی‌منظوره یا مدل هوش مصنوعی عمومی‌منظوره با ریسک سیستمیک، به‌منظور انجام ارزیابی طبق ماده ۹۲.

در تعیین میزان جریمه یا جریمه‌های ادواری، باید به ماهیت، شدت و مدت زمان تخلف توجه شود و اصول تناسب و مناسب‌بودن رعایت گردد. همچنین کمیسیون باید تعهداتی را که مطابق بند (۳) ماده ۹۳ یا در چارچوب آیین‌نامه‌های رفتاری مرتبط مطابق ماده ۵۶ ارائه شده‌اند، مورد توجه قرار دهد.

بند ۲
پیش از اتخاذ تصمیم بر اساس بند ۱، کمیسیون موظف است یافته‌های اولیه خود را به ارائه‌دهنده مدل هوش مصنوعی عمومی‌منظوره ابلاغ کرده و فرصت لازم برای استماع دفاعیات را در اختیار وی قرار دهد.

بند ۳
جریمه‌های اعمال‌شده مطابق این ماده باید مؤثر، متناسب و بازدارنده باشند.

بند ۴
اطلاعات مربوط به جریمه‌های اعمال‌شده بر اساس این ماده، حسب مورد، به هیئت نیز ابلاغ خواهد شد.

بند ۵
دیوان دادگستری اتحادیه اروپا دارای صلاحیت نامحدود برای رسیدگی و بازبینی تصمیمات کمیسیون در خصوص تعیین جریمه تحت این ماده است و می‌تواند جریمه تعیین‌شده را لغو، کاهش یا افزایش دهد.

بند ۶
کمیسیون اقدامات اجرایی لازم را مشتمل بر ترتیبات تفصیلی و تضمین‌های آیین دادرسی برای رسیدگی‌هایی که ممکن است منجر به اتخاذ تصمیمات موضوع بند ۱ شوند، تصویب خواهد کرد. این اقدامات اجرایی مطابق با رویه رسیدگی مذکور در بند (۲) ماده ۹۸ اتخاذ می‌شوند.
 
 

تحلیل بند به بند ماده ۱۰۱: جریمه‌های قابل اعمال برای ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی عمومی‌منظوره

 
تحلیل بند ۱
این بند هسته تنبیهی ماده است. سقف جریمه به‌صورت دوگانه تعیین شده (درصدی از گردش مالی یا مبلغ ثابت) تا هم شرکت‌های بزرگ و هم کوچک مشمول اثر بازدارندگی شوند. ذکر «عمدی یا ناشی از سهل‌انگاری» دامنه مسئولیت را گسترده می‌کند و صرف بی‌احتیاطی نیز می‌تواند موجب جریمه شود. توجه به تعهدات داوطلبانه و کدهای رفتاری نشان‌دهنده رویکرد تنظیم‌گری تدریجی و تشویق به همکاری است.

تحلیل بند ۲
این بند تضمین‌کننده حق دفاع و دادرسی منصفانه است. کمیسیون نمی‌تواند بدون اطلاع قبلی و فرصت پاسخ، جریمه اعمال کند.

تحلیل بند ۳
اینجا سه اصل کلاسیک حقوق اتحادیه اروپا تصریح شده‌اند:
  • مؤثر: جریمه باید کارکرد واقعی داشته باشد
  • متناسب: بیش‌ازحد یا کمتر از حد لازم نباشد
  • بازدارنده: مانع تکرار تخلف شود
تحلیل بند ۴
این بند نقش هیئت را در نظارت و هماهنگی نهادی پررنگ می‌کند و شفافیت نهادی را افزایش می‌دهد.

تحلیل بند ۵
با اعطای صلاحیت نامحدود به دیوان دادگستری، از تمرکز بیش‌ازحد قدرت در کمیسیون جلوگیری می‌شود. این بند تضمین‌کننده کنترل قضایی کامل بر تصمیمات اجرایی است.

تحلیل بند ۶
این بند نشان می‌دهد که اعمال جریمه‌ها بدون چارچوب آیین دادرسی ممکن نیست. کمیسیون موظف است قواعد اجرایی و تضمین‌های شکلی را از طریق اقدامات اجرایی رسمی تدوین کند.
 
 
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون