این ماده به دفتر هوش مصنوعی و کمیسیون اروپا اختیار میدهد تا در صورت ناکافی بودن اطلاعات موجود یا وجود ظن به ریسکهای نظاممند، مدلهای هوش مصنوعی عمومی را ارزیابی نمایند.
این ارزیابیها میتواند با مشارکت کارشناسان مستقل انجام شود و شامل دسترسی فنی به مدل، از جمله کد منبع، باشد. پیش از اعمال این اختیارات، گفتوگوی ساختاریافته با ارائهدهنده پیشبینی شده و چارچوب اجرایی ارزیابیها از طریق مقررات اجرایی مشخص میشود.
متن قانون ماده ۹۲: اختیار انجام ارزیابیها
- دفتر هوش مصنوعی، پس از مشورت با هیئت مدیره، میتواند ارزیابیهایی در خصوص مدل هوش مصنوعی عمومی مربوطه انجام دهد:
- الف) بهمنظور ارزیابی میزان پایبندی ارائهدهنده به تعهدات مقرر در این مقرره، در مواردی که اطلاعات گردآوریشده مطابق ماده ۹۱ کافی نباشد؛ یا
- ب) بهمنظور بررسی ریسکهای نظاممند در سطح اتحادیه ناشی از مدلهای هوش مصنوعی عمومی دارای ریسک نظاممند، بهویژه در پی دریافت هشدار واجد شرایط از هیئت علمی مطابق بند (۱)، جزء (الف) ماده ۹۰.
.png)
- 2. کمیسیون میتواند تصمیم بگیرد کارشناسان مستقلی را برای انجام ارزیابیها از جانب خود منصوب نماید، از جمله کارشناسانی از هیئت علمی تأسیسشده به موجب ماده ۶۸. کارشناسان مستقلی که برای این منظور منصوب میشوند باید واجد شرایط مندرج در بند (۲) ماده ۶۸ باشند.
- 3. برای مقاصد بند ۱، کمیسیون میتواند درخواست دسترسی به مدل هوش مصنوعی عمومی مربوطه را از طریق رابطهای برنامهنویسی کاربردی (API) یا سایر ابزارها و وسایل فنی مناسب، از جمله کد منبع، مطرح نماید.
- 4. درخواست دسترسی باید مبنای قانونی، هدف و دلایل درخواست را تصریح کند، مهلتی را برای فراهمسازی دسترسی تعیین نماید و جرایم مقرر در ماده ۱۰۱ را در صورت عدم ارائه دسترسی اعلام کند.
- 5. ارائهدهنده مدل هوش مصنوعی عمومی مربوطه یا نماینده وی مکلف است دسترسی درخواستی را فراهم نماید. در مورد اشخاص حقوقی، شرکتها یا مؤسسات، یا در مواردی که ارائهدهنده فاقد شخصیت حقوقی باشد، اشخاصی که به موجب قانون یا اساسنامه مجاز به نمایندگی هستند، موظفاند دسترسی مورد درخواست را از جانب ارائهدهنده مدل هوش مصنوعی عمومی مربوطه فراهم کنند.
- 6. کمیسیون مقررات اجرایی لازم را برای تعیین ترتیبات تفصیلی و شرایط انجام ارزیابیها، از جمله نحوه مشارکت کارشناسان مستقل و رویه انتخاب آنان، تصویب خواهد کرد. این مقررات اجرایی مطابق با رویه رسیدگی مندرج در بند (۲) ماده ۹۸ به تصویب میرسند.
- پیش از درخواست دسترسی به مدل هوش مصنوعی عمومی مربوطه، دفتر هوش مصنوعی میتواند گفتوگویی ساختاریافته با ارائهدهنده مدل آغاز نماید تا اطلاعات بیشتری در خصوص آزمونهای داخلی مدل، سازوکارهای داخلی پیشگیری از ریسکهای نظاممند، و سایر رویهها و تدابیری که ارائهدهنده برای کاهش چنین ریسکهایی اتخاذ کرده است، گردآوری کند.

تحلیل بندبهبند ماده ۹۲: اختیار انجام ارزیابیها
بند ۱این بند مبنای اصلی اختیار ارزیابی فنی و نظارتی را ایجاد میکند. ارزیابی تنها زمانی مجاز است که:
- اطلاعات ماده ۹۱ کافی نباشد، یا
- ظن معتبر نسبت به وجود ریسک نظاممند در سطح اتحادیه وجود داشته باشد.
ارجاع مستقیم به ماده ۹۰ نشان میدهد که این اختیار با سازوکار هشدار علمی پیوند خورده است.
بند ۲
این بند استقلال و تخصص فنی ارزیابیها را تضمین میکند. کمیسیون میتواند از کارشناسان خارج از ساختار اداری خود، از جمله اعضای هیئت علمی، استفاده کند؛ مشروط بر رعایت معیارهای صلاحیت و استقلال.
بند ۳
این بند یکی از قویترین اختیارات نظارتی قانون را مقرر میکند: امکان دسترسی فنی به خود مدل، حتی کد منبع. این امر نشان میدهد که محرمانگی تجاری در برابر الزامات ایمنی و منافع عمومی، مطلق تلقی نشده است.
بند ۴
مشابه ماده ۹۱، این بند بر شفافیت، تناسب و تضمین حقوق ارائهدهنده تأکید دارد. اعلام مبنای قانونی، دلایل و ضمانت اجرای عدم همکاری، مانع اعمال خودسرانه اختیار میشود.
بند ۵
این بند مسئولیت ارائه دسترسی را بهطور روشن متوجه ارائهدهنده میسازد و از ایجاد خلأ مسئولیت در ساختارهای شرکتی یا فاقد شخصیت حقوقی جلوگیری میکند.
بند ۶
این بند به کمیسیون اجازه میدهد از طریق مقررات اجرایی، جزئیات عملی ارزیابیها را مشخص کند. ارجاع به رویه رسیدگی ماده ۹۸ نشاندهنده کنترل نهادی و مشارکت دولتهای عضو در این فرایند است.
بند ۷
این بند مکمل بند ۲ ماده ۹۱ است و بر رویکرد پیشگیرانه و تعاملی تأکید دارد. پیش از دسترسی مستقیم به مدل، امکان توضیح و ارائه اطلاعات داوطلبانه به ارائهدهنده داده میشود.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
