دفتر هوش مصنوعی اتحادیه اروپا موظف است دستورالعملهایی برای استفاده از هوش مصنوعی در سراسر اتحادیه تدوین نماید. این دستورالعملها شامل نحوه بهروزرسانی اطلاعات مربوط به هوش مصنوعی، تشریح دادههای مورد استفاده در آموزش مدلها و شناسایی و مدیریت ریسکهای بالقوه میباشند.
دفتر هوش مصنوعی ارائهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی، مقامات ذیصلاح و سایر ذینفعان مرتبط را برای مشارکت در تدوین این دستورالعملها دعوت خواهد نمود. دستورالعملها دارای اهداف مشخص و معیارهایی برای سنجش موفقیت خواهند بود. دفتر هوش مصنوعی میزان اجرای صحیح دستورالعملها را پایش کرده و میتواند آنها را برای استفاده در سطح اتحادیه اروپا تصویب نماید. در صورتی که دستورالعملها طی یک سال آماده یا کافی نباشند، کمیسیون میتواند قواعد مشترک و لازمالاجرا برای اجرا ایجاد نماید.
متن ماده قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا؛ فصل 5 - ماده 56: دستورالعملهای اجرایی
۱. دفتر هوش مصنوعی موظف است تدوین دستورالعملهای اجرایی در سطح اتحادیه را تشویق و تسهیل نماید تا به اجرای صحیح این مقررات کمک کند و در این روند، به رویکردهای بینالمللی توجه شود.
۲. دفتر هوش مصنوعی و هیئت موظفند اطمینان حاصل کنند که دستورالعملهای اجرایی حداقل شامل تعهدات مقرر در مواد ۵۳ و ۵۵ باشند و مسائل زیر را در بر گیرند:
(الف) روشهایی برای اطمینان از اینکه اطلاعات موضوع ماده ۵۳ (۱)، بندهای (الف) و (ب) با توجه به تحولات بازار و فناوری بهروز نگه داشته شود؛
(ب) تعیین سطح جزئیات مناسب برای خلاصهای از محتوای مورد استفاده در آموزش؛
(ج) شناسایی نوع و ماهیت ریسکهای سیستماتیک در سطح اتحادیه، از جمله منابع آنها، در صورت ضرورت؛
(د) اقدامات، رویهها و روشهای ارزیابی و مدیریت ریسکهای سیستماتیک در سطح اتحادیه، از جمله مستندسازی آنها، به نحوی که متناسب با سطح ریسک، شدت و احتمال آنها باشد و
چالشهای خاص مقابله با این ریسکها را با توجه به شیوههای ممکن ظهور و تحقق آنها در زنجیره ارزش هوش مصنوعی در نظر بگیرد.
۳. دفتر هوش مصنوعی میتواند کلیه ارائهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی عمومی و نیز مقامات ملی ذیصلاح را به مشارکت در تدوین دستورالعملهای اجرایی دعوت نماید. سازمانهای جامعه مدنی، صنعت، دانشگاهها و سایر ذینفعان مرتبط، از جمله ارائهدهندگان پاییندست و کارشناسان مستقل، میتوانند فرآیند را پشتیبانی کنند.
۴. دفتر هوش مصنوعی و هیئت باید اطمینان حاصل کنند که دستورالعملهای اجرایی اهداف مشخص خود را روشن بیان کنند و شامل تعهدات یا اقدامات، از جمله شاخصهای کلیدی عملکرد در صورت لزوم، باشند تا تحقق آن اهداف تضمین شود و به نیازها و منافع تمامی ذینفعان، از جمله افراد متأثر، در سطح اتحادیه توجه گردد.
۵. دفتر هوش مصنوعی باید اطمینان حاصل کند که شرکتکنندگان در دستورالعملهای اجرایی، گزارشهای منظم در خصوص اجرای تعهدات و اقدامات انجامشده و نتایج آنها به دفتر ارائه دهند، از جمله بر اساس شاخصهای کلیدی عملکرد در صورت لزوم. شاخصهای کلیدی عملکرد و تعهدات گزارشدهی باید تفاوتهای اندازه و ظرفیت بین شرکتکنندگان مختلف را در نظر بگیرند.
۶. دفتر هوش مصنوعی و هیئت باید بهطور منظم تحقق اهداف دستورالعملهای اجرایی توسط شرکتکنندگان و نقش آنها در اجرای صحیح این مقررات را پایش و ارزیابی کنند. دفتر و هیئت باید بررسی کنند که آیا دستورالعملها شامل تعهدات مقرر در مواد ۵۳ و ۵۵ هستند و تحقق اهداف آنها را ارزیابی نمایند و نتایج ارزیابی خود از کفایت دستورالعملها را منتشر کنند. کمیسیون میتواند با تصویب یک اقدام اجرایی، دستورالعمل را تصویب و اعتبار عمومی در سطح اتحادیه برای آن قائل شود. این اقدام اجرایی باید مطابق با رویه بررسی مقرر در ماده ۹۸(۲) اتخاذ شود.
۷. دفتر هوش مصنوعی میتواند کلیه ارائهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی عمومی را به پیروی از دستورالعملهای اجرایی دعوت نماید. برای ارائهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی عمومی که ریسک سیستمیک ایجاد نمیکنند، این پیروی میتواند محدود به تعهدات ماده ۵۳ باشد، مگر آنکه علاقه خود به پیوستن به کل دستورالعمل را صریحاً اعلام کنند.
۸. دفتر هوش مصنوعی باید، در صورت مقتضی، بازنگری و تطبیق دستورالعملهای اجرایی را به ویژه با توجه به استانداردهای نوظهور تشویق و تسهیل نماید و در ارزیابی استانداردهای موجود یاری رساند.
.png "قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا؛ فصل 5 - ماده 56: دستورالعملهای اجرایی")
۹. دستورالعملهای اجرایی باید حداکثر تا تاریخ ۲ مه ۲۰۲۵ آماده باشند. دفتر هوش مصنوعی اقدامات لازم، از جمله دعوت از ارائهدهندگان مطابق بند ۷، را انجام خواهد داد. اگر تا ۲ اوت ۲۰۲۵، دستورالعمل اجرایی قابل نهایی شدن نباشد یا دفتر آن را پس از ارزیابی وفق بند ۶ این ماده کافی نداند، کمیسیون میتواند از طریق اقدامات اجرایی، قواعد مشترک برای اجرای تعهدات مندرج در مواد ۵۳ و ۵۵، از جمله مسائل مندرج در بند ۲ این ماده، ارائه نماید. این اقدامات اجرایی باید مطابق با رویه بررسی مقرر در ماده ۹۸ (۲) اتخاذ شوند.
تحلیل و تفسیر بند به بند:
بند ۱ – هدف و نقش دفتر هوش مصنوعی:
دفتر هوش مصنوعی موظف است تدوین دستورالعملهای اجرایی را در سطح اتحادیه تشویق و تسهیل کند. این بند اهمیت نقش دفتر را مشخص میکند و نشان میدهد که هدف، تسهیل اجرای صحیح مقررات است. همچنین تأکید دارد که دستورالعملها باید با رویکردهای بینالمللی هماهنگ باشند، یعنی اتحادیه تلاش میکند از استانداردهای جهانی عقب نماند و یکپارچگی حقوقی و فنی را حفظ کند.بند ۲ – محتوای دستورالعملها و تعهدات حداقلی:
دفتر و هیئت موظفند مطمئن شوند دستورالعملها حداقل شامل تعهدات مواد ۵۳ و ۵۵ باشند و مسائل کلیدی مثل بهروز نگه داشتن اطلاعات، جزئیات محتوای آموزش مدل، شناسایی و مدیریت ریسکهای سیستماتیک را پوشش دهند. این بند، چارچوب عملیاتی دستورالعملها را مشخص میکند و تضمین میکند که دستورالعملها فقط توصیهای نیستند بلکه به اجرای مقررات قانونی مرتبط هستند.
بند ۳ – مشارکت ذینفعان:
دفتر میتواند ارائهدهندگان AI، مقامات ملی و سایر ذینفعان را برای مشارکت در تدوین دعوت کند. این بند اهمیت مشارکت جامعه مدنی، صنعت، دانشگاه و کارشناسان مستقل را روشن میکند و بیانگر رویکرد فراگیر و شفاف اتحادیه برای تدوین دستورالعملهاست.
بند ۴ – اهداف مشخص و شاخصهای عملکرد:
دستورالعملها باید اهداف واضح و معیارهای سنجش موفقیت داشته باشند و منافع تمام ذینفعان، بهویژه افراد متأثر، در نظر گرفته شود. این بند تضمین میکند که دستورالعملها قابل ارزیابی باشند و صرفاً چارچوب نظری نیستند، بلکه باید قابل سنجش و عملی باشند.
بند ۵ – پایش اجرای دستورالعملها:
دفتر هوش مصنوعی مسئول است که اجرای دستورالعملها را پایش و گزارشگیری کند و شاخصهای عملکرد باید تفاوتهای ظرفیت و اندازه شرکتها را لحاظ کنند. این بند نشان میدهد که دفتر تنها دستورالعمل صادر نمیکند، بلکه پیگیری و ارزیابی مستمر دارد تا اثرگذاری واقعی آن تضمین شود.
بند ۶ – ارزیابی و تصویب:
دفتر و هیئت باید بهطور منظم تحقق اهداف دستورالعملها و نقش آنها در اجرای مقررات را بررسی کنند و نتایج را منتشر نمایند. کمیسیون میتواند دستورالعمل را تصویب و اعتبار عمومی دهد. این بند نشاندهنده سازوکار قانونی نظارت و تصویب است و دستورالعملها را از حالت صرفاً توصیهای به سطح قابل قبول در اتحادیه میرساند.
بند ۷ – پیروی ارائهدهندگان و محدودیتها:
ارائهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی عمومی میتوانند به دستورالعملها بپیوندند. برای مدلهایی که ریسک سیستماتیک ندارند، پیروی میتواند محدود به ماده ۵۳ باشد، مگر آنکه تمایل خود به اجرای کامل را اعلام کنند. این بند انعطافپذیری در اجرا را نشان میدهد و امکان تفکیک تعهدات بر اساس سطح ریسک را فراهم میکند.
بند ۸ – بازنگری و استانداردهای نوظهور:
دفتر باید بازنگری و تطبیق دستورالعملها با استانداردهای نوظهور را تشویق و تسهیل کند. این بند تضمین میکند که دستورالعملها پویا هستند و با پیشرفت فناوری و ظهور استانداردهای جدید بهروز میشوند.
بند ۹ – مهلت و اقدامات جایگزین:
دستورالعملها باید تا ۲ مه ۲۰۲۵ آماده شوند و اگر آماده یا کافی نباشند، کمیسیون میتواند قواعد مشترک لازمالاجرا را وضع کند. این بند نشاندهنده مکانیزم تضمین اجرایی است تا در صورت تأخیر یا ناکافی بودن دستورالعملها، خللی در اجرای مقررات ایجاد نشود.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
