خط محقق یکی از برجسته‌ترین و اصیل‌ترین شیوه‌های خوشنویسی اسلامی است که به دلیل ساختار منظم، وضوح بصری و وقار هنری، جایگاهی ممتاز در تاریخ کتابت به‌ویژه نگارش قرآن کریم یافته است. این خط در مقایسه با خطوطی...

خط ریحان یکی از اقلام مهم خوشنویسی اسلامی و از شاخه‌های مستقیم خط مُحقَّق به‌شمار می‌آید که در روند تکامل خطوط کلاسیک اسلامی پدید آمد. در این مقاله با رویکردی تاریخی و زیبایی‌شناختی، به بررسی منشأ، ویژگی‌های...

خط محقق در سده‌های میانی تمدن اسلامی یکی از مهم‌ترین خطوط کتابت، به‌ویژه در نگارش قرآن کریم، به شمار می‌رفت؛ با این حال، از دوره‌های متأخر به‌تدریج جایگاه مسلط خود را از دست داد و خطوطی چون ثلث و ریحانی...

خط مُحقَّق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اقلام خوشنویسی اسلامی، حاصل فرآیندی تاریخی است که در آن عوامل فرهنگی، هنری و زیبایی‌شناختی متعددی نقش داشته‌اند. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، به بررسی مؤلفه‌های...

تحول خطوط اسلامی را می‌توان فرآیندی تدریجی دانست که از خط کوفی آغاز شده و در مسیر تکامل خود به پیدایش انواع گوناگون اقلام خوشنویسی انجامیده است. در این مقاله با رویکردی تحلیلی و تاریخی، به بررسی نظام...

یاقوت مستعصمی به‌عنوان کاتب دربار المستعصم بالله، آخرین خلیفه عباسی، با تکیه بر میراث نظری ابن مقله و تکمیل عملی شیوه ابن بواب، قواعد خوشنویسی را موجز، مدون و متوازن ساخت. مهم‌ترین نوآوری او در «قطّ محرّف...

در این مقاله به‌صورت علمی و پژوهشی، سیر تحول خطوط اسلامی از پس از کوفی تا پیش از شکل‌گیری نهایی اقلام سته را بررسی می‌کنیم و در این میان، به نقش بنیادین امام علی(ع) در اعتلا و پاسداشت کتابت و کتاب‌نویسی...

سهم ایرانیان در سیر تحول خط کوفی را باید در چارچوب تاریخ تمدن اسلامی و پویایی‌های فرهنگی سده‌های نخستین هجری تحلیل کرد. خط کوفی در آغاز پیدایش خود، خطی ساده، استوار و در عین حال فاقد نشانه‌های کامل اعراب...

خط کوفی بنایی (معقلی) یکی از شاخص‌ترین جلوه‌های پیوند نوشتار و معماری در هنر اسلامی است. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، به بررسی نقش ایرانیان در ابداع، تثبیت و گسترش کوفی بنایی از دوره سلجوقی...

در میان گزارش‌های تاریخی و نسخه‌شناختی مربوط به سده‌های نخستین اسلام، شواهد متعددی درباره کتابت قرآن کریم و دیگر متون به دست مبارک امام علی بن ابی‌طالب(ع) نقل شده است؛ شواهدی که در آثار مورخان، تذکره‌نویسان...