واکنش هیستامینی

هیستامین ترکیبی است آلی که توسط سیستم ایمنی بدن در طول یک واکنش حساسیتی آزاد می‌شود. واکنش هیستامین اشاره به علایم آلرژیکی دارد که به هنگام تحریک گیرنده‌های هیستامین در بدن به وجود آمده‌اند.
اصطلاح «هیستامین» به یک ترکیب آلی نیتروژن اشاره دارد که از کربوکسیل زداییِ اسید آمینه، هیستیدین مشتق شده است. هیستامین توسط ماست سلها mast cells و بازوفیلها در طول واکنشهای حساسیتی آزاد می‌شود. هیستامین می‌تواند بر نقاط مختلف بدن تاثیر گذارد و چندین گیرنده هیستامین در بدن ما وجود دارد. یک واکنش هیستامینی در نتیجه‌ی اثر هیستامین بر یک گیرنده خاص هیستامین ایجاد می‌شود. به طور کلی، هیستامین می‌تواند موجب پاسخ التهابی بدن با گشاد کردن عروق خونی شود. در نتیجه، نفوذ پذیری رگهای خونی افزایش یافته، که به نوبه خود اجازه می‌دهد تا مایع بیشتری وارد پوست شده و این خود باعث تورم می‌شود. گشاد شدن عروق خونی همچنین می‌تواند منجر به قرمزی پوست گردد.

علل

واکنش‌ آلرژیک اشاره به واکنش حساسیتی شدید سیستم ایمنی نسبت به برخی از موادی که بالقوه بی‌ضرر می‌باشند و به آنها آلرژن گفته می‌شود، می‌باشد. برخی آلرژن‌های متداول عبارتند از:
• گرد و خاک
• گرده
• پرز حیوانات
• کپک
• کنه‌ها
• گزش حشرات
• نیش، به ویژه متعلق به زنبور عسل، زنبور، مور آتشین و زنبور سرخ
مصرف مواد غذایی خاصی نیز می‌تواند واکنش‌های آلرژیک در برخی افراد تولید کند. برخی از متداولترین حوزه‌های آلرژن‌های غذایی شامل:
• بادام زمینی
• گندم
• محصولات لبنی
• حلزون صدف‌دار
• آجیل‌های درختی
• تخم مرغ
• سویا

علائم

یک سیستم ایمنی بسیار حساس چنین مواد بی‌ضرری را به عنوان مهاجمان خارجی شناخته و سپس تولید آنتی بادی‌ها را تحریک کرده تا آنها را نابود سازند. این به نوبه خود باعث آزاد سازی مواد شیمیایی مانند هیستامین، که مسئول تحریک پاسخ التهابی بدن است، می‌گردد. رگهای خونی در طول یک واکنش حساسیتی گشاد شده به طوری که سلولهای سفید خون بتوانند به مهاجمان خارجی دسترسی داشته باشند. این واکنش می‌تواند با تحریک گیرنده‌های H1 و H2 چندین نشانه تولید کند.
« هنگامی که گیرنده‌های H1 را تحریک می‌کند، فرد می‌تواند انتظار علائمی همچون: جوشهای پوستی، کهیر، تورم، خارش همراه با سردرد و پاسخ‌های تنفسی را داشته باشد.
« گیرنده‌های هیستامین H2 نیز در سلول‌های مخاط معده موجود می‌باشند. هنگامی که هیستامین این گیرنده‌ها را تحریک می‌کند، تولید اسید معده افزایش می‌یابد، که باعث تحریک مخاط دستگاه گوارش می‌گردد.
« واکنش خفیف با علائم آلرژی مانند حساسیت پوست، جوش پوستی، خارش و کهیر، تورم، خارش چشم و آب آمدن از چشم، آبریزش بینی و تورم حفره سینوس که منجر به احتقان بینی می‌شود، مشخص می‌گردد.
« هنگامی که هیستامین باعث انقباض عضلات صاف می‌گردد، فرد ممکن است دچار اشکال در تنفس یا تنگی نفس به دلیل انسداد راه‌های هوایی شود. این‌ها علائم شناخته شده‌ی آسم هستند.
«در موارد شدید، این واکنش می‌تواند به یک بیماری مهلک جانی یعنی آنافیلاکسی منجر شود. آنافیلاکسی یک واکنش سیستمیک است، که در آن راه‌های هوایی بیش از حد تنگ یا متورم شده، که می‌تواند باعث تنگی شدید نفس و خس خس سینه شود. دیگر علائم واکنش آنافیلاکتیک شامل سردرد، مشکلات دستگاه گوارش مانند اسهال و استفراغ، همراه با سرگیجه، گیجی و افت ناگهانی فشار خون هستند.

درمان

یک واکنش هیستامینی با کمک داروهای آنتی هیستامین درمان می‌شود. این داروها با مسدود کردن گیرنده‌های هیستامین، اثرات هیستامین بر بدن را خنثی می‌نمایند. آنتی هیستامین‌ها عملکرد هیستامین‌ها را با مسدود کردن پیامهای فرستاده شده توسط آنها به گیرنده‌های هیستامین، مهار می‌کنند. دو نوع آنتی هیستامین بنامهای، آنتاگونیست H1 (بلوک کننده‌های گیرنده‌ نوع 1 هیستامین) و آنتاگونیست H2 وجود دارد.
آنتاگونیست‌های:H1 اصطلاح آنتی هیستامین به طور معمول برای آنتی هیستامین‌های H1 استفاده می‌شود، که برای درمان علائم التهاب موضعی و آبریزش بینی یا احتقان بینی استفاده می‌شوند. برخی از آنتاگونیست‌هایH1 متداول، دیفن هیدرامین، لوراتادین و ستیریزین هستند.
آنتاگونیست‌های :H2 اینها عمدتاً جهت کاهش تولید اسید معده و برای درمان عوارضی مانند بیماری ریفلاکس معده به مری و زخم معده استفاده می‌شوند. برخی از آنتاگونیست‌های H2 متداول عبارتند از: سایمتیدین، روکساتیدین، فاموتیدین، رانیتیدین و نیزاتیدین.
یک واکنش حساسیتی که تولید علائم خفیف تا متوسط می‌نماید، می‌تواند به راحتی با داروهای آنتی هیستامین درمان شود. با این حال، انتشار مقدار زیادی هیستامین در بدن می‌تواند منجر به آنافیلاکسی شده، که نیاز به فوریتهای پزشکی به علت ماهیت خطرناک و تهدید جانی آن دارد. بنابراین، علائم هیستامین و یا واکنش‌های آلرژیک نباید نادیده گرفته شوند. این علائم باید فوراً به پزشک گزارش شوند تا از درمان فوری آنها اطمینان حاصل شود.