سينما و ساديسم

« ساديسم » (1) يا « دگرآزاري » به معناي وارد کردن رنج و آزار جنسي يا رواني به شخصي ديگر به منظور تحصيل تحريک و لذت جنسي است. ساديسم از نام شخصي به نام « مارکي دو ساد » (2) نويسنده ي فرانسوي آثار اروتيک همراه با فلسفه و خشونت برگرفته شده است. مارکي دوساد يکي از اعيان فرانسه بود که بارها به علت خشونت، شکنجه، زنداني کردن و حتي کشتن زنان زيادي در خانه اش دستگير و زنداني شد؛ ولي هر بار به خاطر موقعيت اجتماعي اش آزاد شد. در نهايت به دليل تکرار اعمال خود و قتل وحشتناک زني که جسد تکه تکه شده اش را از خانه ي او پيدا کردند دستگير شد و به زندان باستيل و از آن جا به تيمارستان اعزام شد. او بعدها کيفيت ارتکاب اين جنايت را در کتابش تشريح کرد. (3)
سه نوع ساديسم وجود دارد که سه نوع آن مي تواند در يک شخص وجود داشته باشد:

يک. ساديسم ذهني:

حالتي است که شخص به جاي اين که به ديگران آزار و اذيت وارد کند، صحنه هاي اعمال ساديسمي را در ذهن خود مجسم و از آن ها کسب لذت مي کند.

دو. ساديسم سمبوليک:

يک حالت انحرافي و غير عادي رواني است که مبتلايان آن، به جاي وارد کردن زجر و شکنجه بدني به ديگران، کوشش مي کنند با تحميل حالات مخرب رواني مانند توهين، تحقير کردن و پايمال کردن شخصيت ديگران، براي خود حالت ارضاي رواني ايجاد کنند.

سه. ساديسم بدني:

افراد مبتلا به اين نوع ساديسم، کسب لذت جنسي را در تحميل آزار و اذيت بدني و ايجاد دردهاي جسمي براي ديگران مي بينند و اين اعمال را حتي تا مرحله ي قتل ادامه مي دهند. بعضي از اين افراد با آزار و شکنجه و کشتن حيوانات به لذت جنسي مي رسند.
فيلم هاي سينمايي و تلويزيوني هم از اين بيماري براي محور داستان استفاده مي کنند. فيلم هاي مرتبط با اين موضوع را بيش تر مي توان در گونه ي ترسناک و جنايي مشاهده کرد. مشکل اين فيلم ها از جايي آغاز مي شود که اين بيماري را در پرداختي جذاب به عنوان يک گرايش انساني معرفي کنند؛ حتي اگر مراد سازندگان، ترويج آن نباشد اثر منفي خود را در مخاطبان خواهد گذاشت؛ براي نمونه مي توان فيلم « پرتقال کوکي » را نام برد که هنگام اکران در انگلستان باعث بروز رفتارهاي ساديسمي در جوانان شد و به همين دليل، کارگردان فيلم از اکران آن جلوگيري کرد تا اين که پس از مرگ او دوباره اکران عمومي شد. (4)
افزون بر اين فيلم، آثاري همچون « پذيرايي از مهمان »، (5) دوگانه ي « غريزه ي اصلي »، « آخرين تانگو در پاريس »، « دختر همسايه »، « قاتل درون من »، (6) مجموعه ي چهار قسمتي « جيغ » (7) و « رواني امريکايي » (8) را مي توان نام برد که شخصيت هاي ساديسمي و گرايش هاي مشابهي در آن ها ديده مي شود.

پي‌نوشت‌ها:

1. Sadism
2. Marquis de Sade
3. ر.ک: ميثمي، علي رضا، ساديسم و مازوشيسم، حقوق امروز، شماره ي 3 و 4، ص 72.
4. پايگاه اينترنتي دانش نامه ي آزاد ويکي پديا، مدخل « پرتقال کوکي ».
5. Open House
6. The Killer Inside Me
7. Scream
8. American Psycho

منبع مقاله :
امين خندقي، جواد؛ (1391)، دين و سينما، آموزه هاي اخلاقي و ارزشي؛ بررسي و تحليل بيش از سيصد فيلم؛ قم: ولاء منتظر (عجل الله تعالي فرجه الشريف)، چاپ اول