دردسرهای جوانی

یكی از مشخصه های دوره جوانی كه هر دقیقه و ساعت ما را پای آینه می كشاند جوش های قرمزرنگی است كه در ناحیه پیشانی و چانه بروز می كنند و آكنه نامیده می شوند. آكنه یك نوع ضایعه التهابی پوست است كه از۱۷ -۱۶سالگی ظاهر شده و معمولا در اواخر ۲۵سالگی ناپدید می شود. البته ممكن است تا ۳۰سالگی و حتی بیشتر از آن نیز ادامه داشته باشد كه در آن صورت آكنه روزاسه نامیده می شود.آكنه بیشتر در صورت در نواحی پیشانی، چانه و قسمت های پشت در ناحیه كمر، زیر گردن و قسمت های فوقانی بازو و قفسه سینه ظاهر می شود. آكنه علاوه بر اینكه برای مدتی زیبایی صورت را خدشه دار می كند بر روحیه فرد مبتلا نیز تاثیراتی می گذارد كه به كاهش اعتماد به نفس، احساس عدم امنیت و اضطراب جوان منجر می شود. یكی از دلایلی كه باعث می شود جوان ها در همان ابتدای بلوغ از حضور در جمع خودداری كنند بروز آكنه است كه باعث تشدید حس حقارت در آنها می شود.
پیش از آنكه انواع آكنه را بررسی كنیم به ذكر عواملی كه در پیدایش آكنه نقش دارند، می پردازیم. در هر سانتی متر مربع پوست بیش از ۱۵ غده چربی یا فولیكول وجود دارد. دلیل اصلی آكنه افزایش ترشح مواد چربی از غدد مترشحه چربی در پوست و بسته شدن مجرای ترشح مواد چرب و رشد باكتری ها است. یكی از عواملی كه به رشد آكنه كمك می كند ترشح هورمون آندروژن است. هورمون مردانه ای كه در زنان نیز به میزان كم یافت می شود آندروژن مسئولیت ترشح چربی را برعهده داشته و از آنجا كه هرچه سطح فعالیت غدد چربی افزایش یابد بروز آكنه نیز شدت پیدا می كند، آندروژن عامل مهمی در بروز آكنه به شمار می رود. عدم ریزش طبیعی سلول های مرده پوست كه به انسداد روزنه های فولیكول و تجمع مواد چرب منجر می شود، عامل مهم دیگری است كه به بروز آكنه می انجامد.تجمع ترشحات چربی به همراه سلول های مرده پوست در انتهای روزنه های مسدود فولیكول یك محیط ایده آل برای رشد و تكثیر باكتری های بی هوازی پوست فراهم می آورد كه با هجوم به داخل پوست باعث بروز جوش های التهابی قرمز می شوند.
علاوه بر موارد فوق یك سری فاكتورهای محیطی نیز هستند كه در بروز آكنه دخالت دارند و در اینجا به مهمترین آنها اشاره می كنیم.
پوست چرب: افرادی كه پوستشان چرب است در مقایسه با سایرین در معرض ابتلای بیشتری به آكنه قرار دارند.
اختلالات روانی: به گقته محققان مهمترین عامل محیطی در پیدایش آكنه احساسات و هیجانات درونی است. قرار گرفتن در موقعیت های استرس زا مثل برگزاری امتحان و نیز رویارویی با شرایط سخت و ناگوار روحی روانی یكی از عوامل موثر تشدید آكنه در جوانان به شمار می رود. البته نباید فراموش كرد كه در بسیاری مواقع این خود آكنه است كه تولید استرس می كند. آكنه به دلیل تغییرات روحی روانی كه در فرد به جای می گذارد منجر به پیدایش استرس و ترس شده و با تشكیل یك سیكل معیوب میزان بروز آكنه را افزایش می دهد.
یبوست: یبوست به دلیل نقشی كه در ذخیره و انباشت مواد سمی در بدن دارد ارتباط مستقیمی با افزایش میزان آكنه خواهد داشت.
رژیم غذایی: گرچه مطالعات نشان داده كه نوع رژیم غذایی ارتباطی با بروز آكنه در جوانان ندارد ولی شواهد حاكی از آن است كه مصرف كربوهیدرات، چربی و الكل كه به افزایش فعالیت غدد چربی می انجامد می تواند در بروز آكنه دخالت داشته باشد.كمبود برخی مواد مغذی و ویتامین ها می تواند در به تعویق انداختن بهبود آكنه نقش داشته باشد.كمبود روی به التهاب و تورم پوست می انجامد. خوردن غذاهای حاوی ویتامین A به رفع جوشگاه كمك می كند. از این رو هویج، سیب زمینی و جگر بسیار توصیه می شود.
مواد آرایشی: استفاده از لوازم آرایشی كه دارای تركیبات مسدود كننده هستند نقش فراوانی در بروز آكنه دارند. عدم استفاده از كرم ضدآفتاب و مصرف برخی از داروها نظیر استروئیدها نیز از جمله مواردی هستند كه در تشدید آكنه دخالت دارند.

انواع آكنه

مهمترین نوع آكنه ولگاریس نام دارد كه به دو نوع التهابی و غیرالتهابی تقسیم می شود. جوش های غیرالتهابی به كومدون مشهورند و به دو صورت سرسفید و سرسیاه در پوست ظاهر می شوند.جوش های التهابی نیز بر دو نوع هستند یكی پاپول ها كه فاقد چرك نیز هستند. جوش های كوچك و صورتی رنگ كه برجسته بوده و با لمس كردن دردناك می شوند و دیگری پاستول ها كه قرمز بوده و حاوی چرك هستند. نودول نیز نوع دیگری از جوش های التهابی است كه بزرگ، عمیق و دردناك بوده و چركین هستند. آكنه روزاسه نیز همان طور كه در ابتدای متن گفته شد به دلیل افزایش ترشح غدد چربی در افراد بالای ۳۰سال بروز می كند.

درمان آكنه

درمان آكنه بر پایه استفاده از آنتی بیوتیك ها و كرم های موضعی ریتنوئید است كه سبب باز شدن منافذ مسدود پوست شده و به كاهش التهاب كمك می كند.داروهای دیگری نیز وجود دارد كه تجویز آن بسته به نوع درمان پزشك متفاوت است. باید توجه داشت كه استفاده از دارو به تنهایی در درمان آكنه موثر نیست. استفاده از صابون های آنتی باكتریال، پرهیز از دست كاری، فشار دادن و كندن جوش ها، استفاده از كرم ضدآفتاب با SPF مناسب، عدم استفاده طولانی مدت از لوازم آرایشی، پاك كردن مواد آرایشی قبل از خواب، مرطوب نگه داشتن پوست، پرهیز از مصرف الكل و سیگار، مصرف فراوان میوه و سبزی و كاهش مصرف فست فود از مهمترین راهكارهایی است كه در برطرف كردن آكنه موثر است و باید از جانب خود فرد رعایت شود.