حقیقت دعا
نويسنده:سيد محمد ابطحي
دعا از اموری است که در فرهنگ اسلام نسبت به آن توجه بسیار شده لذا شایسته است که حقیقت آن کشف شود و تا مادامی که انسان به حقیقت دعا پی نبرد به آن همت نمی گمارد و تأکیدات و سفارشات پیشوایان دینی در این زمینه را درک نخواهد کرد.
دعا رابطه مستقیم انسان با خداست ، دعا بزرگترین عبادت است و لازمۀ آن شناخت خداست.سورۀ حمد که زمزمۀ هر روزۀ هر مسلمانی است پیش زمینه دعا را شناخت و معرفت خدا قرار می دهد و سپس در مقام دعا به ما یاد می دهد که بگوئیم اهدنا الصراط المستقیم
دعا گر چه در ظاهر درخواست رفع نیازهاست ولی در واقع اعترافی است از بنده به بندگی و عجز و فقر خویش
دعا کمک خواستن بنده ای ضعیف ، مسکینی ذلیل از پروردگاری قوی و عزیز است
دعا ابراز نیاز گدایی بینوا از کریمی غنی و با وفا است
دعا نشان از فروتنی، تواضع، خاکساری و خشوع و خضوع به درگاه موجودی عزیز و مقتدر، توانا و بلند مرتبه است
در مقام دعا باید دانست که «من» هیچ نیست و هر چه هست«اوست» باید باور کرد که من مخلوقم و او خالق من ذلیلم و او عزیز ، من فانی ام و او باقی ، من مملوکم و او مالک ، من عبدم و او مولی ، من ضعیفم و او قوی ، من بخیلم و او کریم ، من گمراهم و او هادی ، من روزی خورم و او رزّاق ، من فقیرم و او غنی ، من صغیرم و او کبیر ، من گنه کارم و او غفور و ...1
دعا دنیایی از معارف است و از همین روی خدا به بندگانی که دعا نمی کنند توجه نمی کند چرا که معرفت به ولی نعمت خود ندارند قل ما یَعبأُبِکم رَبّی لَو لا دُعائکم ، بگو اگر دعای شما نباشد پروردگارم به شما توجه و ارجی نمی گذارد.2
دعا توجه انسان به سرچشمه حیات و جود است.
دعا نشان دهنده اعتقاد عملی بنده به مالکیت و ربوبیت خداست.
و بالاخره دعا سلاح مؤمن است3 و تنها چیزی است که عبد مالک آن است.4
پی نوشتها:
1. فرازهایی از مناجات امیرالمؤمنین (علیه السلام) در مسجد کوفه منقول درمفاتیح الجنان.
2. فرقان 77 .
3. بحارالانوار ،ج 43، باب 10 .
4. یا سَریعَ الرِّضا اِغفر لِمَن لا یَملِکُ الّا الدُّعاء فرازی از دعای کمیل منقول در مفاتیح الجنان.
