آن ماری شیمل

شیمل در یك نگاه
آن ماری شیمل در فروردین 1301 در شهر ارفورت آلمان دیده به جهان گشود و در بهمن 81 در گذشت . او در سن نوزده سالگی وارد دانشگاه شد و پس از اخذ دكترای اسلام‏شناسی - در حالی كه بیست و چهار سال داشت - با تدریس در دانشگاه به تعلیم و تربیت دانشجویان مشتاق به معارف شرقی و دینی پرداخت . این بانوی اروپایی در دفاع از اسلام نقش مهمی بر عهده گرفت و خاطر نشان ساخت: «اسلام دینی است كه در غرب بسیار بد فهمیده شده و حتی توسط عده‏ای از افراد ناوارد به نوعی به بدویت متهم گردیده است . (1) آن ماری شیمل در دانشگاه‏های چندین كشور به تدریس و تحقیق پرداخت; اما بیش از هر جا فعالیت‏های خود را در كشور تركیه متمركز كرد . در سال 1965م . مسؤولیت كرسی فرهنگ و هنر اسلامی دانشگاه هاروارد به وی پیشنهاد گردید و دو سال بعد، پس از انعقاد قراردادی با این دانشگاه، در هاروارد به تدریس تصوف و خوشنویسی و شعر اسلامی پرداخت . شیمل از معدود معاریف جهان است كه به پاس فعالیت‏های علمی‏اش تا كنون قریب 20 مدال و نشان افتخار از نقاط مختلف دنیا دریافت كرده است . همچنین از سوی دانشگاه‏های سند، اسلام آباد و پیشاور پاكستان، او پسالای سوئد، قونیه تركیه، تهران، و الزهراء (س) به وی دكترای افتخاری اهدا شده است . ریاست انجمن جهانی علوم دینی، عضویت در آكادمی سلطنتی علوم هلند و آكادمی علوم و هنر امریكا و ویراستاری نشریه عربی زبان «فكروفن‏» در سال‏های 1963- 1973 م . بخشی از مسؤولیت‏هایی است كه او بر عهده داشته است . (2)

شیمل و پیامبر اسلام (ص)

بانو شیمل با صراحت لهجه‏ای كه تنها از یك محقق بسیار مطلع و بی‏نیاز از تعریف و تمجید غرب برمی‏آید، اعلام داشت: قرآن تنها كتاب آسمانی است كه به همان صورتی كه بر رسول اكرم (ص) وحی شده حفظ گردیده است، او پس از توضیحی متین و مستدل درباره علل احترام فوق العاده مسلمانان به پیامبر عظیم الشان اسلام اظهار داشت: مسلمانان هر گونه سب الرسول را بسیار گران و از گناهان بسیار سنگین تلقی می‏كنند و عكس العمل آنان در برابر تهمت‏ها و اهانت‏های سلمان رشدی، علیه خاتم پیامبران از این جهت است . در اوضاع آشفته وتبلیغات مسمومی كه استكبار جهانی در دفاع از این نویسنده مرتد راه انداخته بود، شیمل از حقانیت موضع مسلمانان و محكومیت این نویسنده هتاك سخن گفت و به صراحت اعلام كرد: «اسلام دارای آن مرتبه و جایگاه رفیعی هست كه باید دقیق‏تر و مشخص‏تر مورد توجه قرار گیرد . من مردان سالخورده‏ای را به چشم خویش دیدم كه وقتی شنیدند كه در كتاب آیات شیطانی چه چیزهایی نوشته شده است، زار زار گریستند . من نیز معتقدم: جریحه دار كردن احساسات توده عظیمی از مؤمنان روش بسیار بدی است، این كاری است كه من هم نمی‏توانم بپذیریم .» (3)

شیمل و صحیفه سجادیه

شیمل در خاطره‏ای گفته است: من بخشی از كتاب مبارك صحیفه سجادیه را به زبان آلمانی ترجمه و منتشر كرده‏ام . وقتی مشغول ترجمه این دعاها بودم، مادرم در بیمارستان بستری بود و من كه به او سر می‏زدم، - پس از آن كه وی به خواب می‏رفت - در گوشه‏ای از آن اتاق به كار پاكنویس ترجمه‏ها مشغول می‏شدم . اتاق مادرم دوتختی بود . در تخت دیگر خانمی اهل فضل و متعصب به مذهب كاتولیك بستری بود . وقتی فهیمد من دعاهای اسلامی را ترجمه می‏كنم، دلگیر شد كه مگر در مسیحیت و در كتب مقدس خودمان كمبودی داریم كه تو به ادعیه اسلامی روی می‏آوری؟ ! وقتی كتابم چاپ شد، نسخه‏ای برایش فرستادم . یك ماه بعد با من تماس گرفت و گفت: صمیمانه از هدیه این كتاب متشكرم; زیرا هر روز به جای دعاهای كتب مقدس خودمان آن را می‏خوانم! بله، واقعا ترجمه ادعیه امامان معصوم (ع) مخصوصا صحیفه حضرت زین العابدین (ع) برای بسیاری از مردم جهان غرب كارساز است . (4)

شیمل و باورها

یكی از موجبات تاسف این است كه ما در غرب بخش عظیمی از خصلت مسیحی خود را از دست داده‏ایم و بسیاری از مردم از خدا و دین دور افتاده‏اند و نمی‏توانند دریابند كه استحكام اسلام در اعتقاد به خدا است و كسی كه خدا را قبول ندارد قادر به درك دین اسلام نخواهد بود . برای بسیاری از مردم، طبیعت و اقتصاد جایگزین خدا شده‏اند و من مشكل اساسی را در همین امر می‏بینم . (5)
برای من مایه تاسف است كه قضاوت كلی رسانه‏های غرب درباره اسلام جنبه منفی دارد . برای آن‏ها اسلام دینی بیگانه است كه بدان آشنایی ندارند و از دیدگاه منفی به آن می‏نگرند . هیچ كس هم در پی كشف علت اصلی ایجاد این تصویر منفی از اسلام بر نمی‏آید . هر كس كه با اسلام اندك آشنایی داشته باشد، می‏داند كه این آیین تروریسم را محكوم می‏كند . گزارش‏های سطحی تصویر نادرستی از اسلام ترسیم می‏كنند و مردم هم آن‏ها را باور می‏كنند . (6)
ترجمه‏ای كه امروزه در مغرب زمین از واژه جهاد مقدس اسلامی به دست داده می‏شود، غلط و غیر اسلامی است . همچنین ادعای توسعه اسلام با خون و شمشیر اتهامی واهی بیش نیست و اسلام عمدتا قلوب مردم را به سوی خویش معطوف ساخته است و دین صلح و آرامش و عدالت است . (7)

پی‏نوشت:

1 . مقدمه كتاب تبیین آیات خداوند، آن ماری شیمل، ترجمه دكتر عبدالرحیم گواهی .
2 . فرهنگ و پژوهش، همان، ص 32 .
3 . نشر دانش، سال 15، شماره سوم، ص 93 .(مقدمه كتاب تبیین آیات خداوند)
4 . آن ماری شیمل بانوی شرق شناس جهان غرب، مجله از دیگران، سال دوم، شماره 5، مرداد 1380 .
5 . گفت و شنودی با آن ماری شیمل، ماهنامه از دیگران، شماره 10، دی 1380 .
6 . همان، ص 46 .
7 . در این زمینه نگاه كنید به كتاب تبیین آیات خداوند .