باجَّدا ، شهری قدیمی در بین النهرین

باجَّدا ، شهری قدیمی ، کوچک و مستحکم در بین النهرین (عراق ). نام آرامی آن بیگَدّا به معنی «خانة خوشبختی » است که از لحاظ ساختمان با نام عیْن گَدّا (= چشمه خوشبختی ) واقع در ایالت رومی دمشق یا با «کَدّه »ای که در نقشه
يکشنبه، 22 شهريور 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
باجَّدا ، شهری قدیمی در بین النهرین
باجَّدا ، شهری قدیمی در بین النهرین

 

نویسنده : شاداب ارشادی ـ گروه جغرافیا




 

باجَّدا ، شهری قدیمی ، کوچک و مستحکم در بین النهرین (عراق ). نام آرامی آن بیگَدّا به معنی «خانة خوشبختی » است که از لحاظ ساختمان با نام عیْن گَدّا (= چشمه خوشبختی ) واقع در ایالت رومی دمشق یا با «کَدّه »ای که در نقشه جغرافیایی پویتنگر در شام بوده قابل قیاس است (نولدکه ، ج 29، ص 441؛ د. اسلام ، ذیل «باجدا»).این شهر در حدود نه فرسنگی جنوب حَرّان بین رأس الْعَیْن و رَقّه قرار داشت (یاقوت ، ج 2، ص 278). رود بَلیخ از ریزابه های فرات با فاصله اندکی از مشرق آن می گذشت و حِصن مَسْلَمة (قلعه مَسْلَته ) که تا بلیخ 5/1 میل فاصله داشت در نزدیکی آن واقع بود (لسترنج ، ص 112). به نوشتة اِصْطَخری گروهی از بنی امیّه در آن ساکن بودند و آب ( زراعی ) آن از باران (ص 78) و آب مشروب آن از استخری بود با ضلع دویست ذراع و عمق بیست ذراع ؛ آب آن استخراز بلیخ می آمد (یاقوت ، ج 2، ص 278). به نوشته بَلاذُری ، عیاض بن غَنْم در سال 18 هنگام خلافت عُمَربن خطاب (13ـ23) در باجّدا ماند و پیشقراولان سپاه خود را برای تسخیر حرّان به آن و سپس به رها فرستاد (ص 173ـ174). در دورة امویان مَسْلَمَة بن عبدالملک بن مَرْوان بن حَکَم باجّدا را به اُسَیْد سُلَمی ، از یاران خود، به اقطاع داد. او باجدا را ساخت و به دور آن دیوار کشید (یاقوت ، ج 1، ص 453). به نوشتة یاقوت ، در اوایل قرن هفتم باجَّدا ده بزرگی بود با باغهای بسیار که چشمه ای در میان آن قرار داشت که مردم از آب آن می نوشیدند و با بقیه آن کشتزارها را آبیاری می کردند (همانجا).
منابع تحقیق:
(1) ابراهیم بن محمد اصطخری ، مسالک الممالک ، چاپ دخویه ، چاپ افست لیدن 1967؛
(2) احمدبن یحیی بلاذری ، فتوح البلدان ، بیروت 1988؛
(3) گی لسترنج ، جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی ، ترجمة محمود عرفان ، تهران 1364 ش ؛
(4) یاقوت حموی ، معجم البلدان ، چاپ ووستنفلد، لایپزیگ 1866ـ1873، چاپ افست تهران 1965؛
(5) EI , s.v. "Ba ¦ djadda ¦ " (by M. Streck);
Theodor Nخldeke, "Zur Topographie und Geschichte des Damascenischen Gebietes und der Haurہngegend", ZDMG , XXIX (1876)

منبع مقاله :
دانشنامه ی جهان اسلام، زیر نظر سید مصطفی میرسلیم، تهران، بنیاد دائره المعارف اسلامی، نشر کتاب مرجع، چاپ سوم، 1386



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
play_arrow
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
واکنش جالب یک جنوبی به انفجارهای پیاپی سپاه در تنگه هرمز + فیلم
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
play_arrow
کارشناس آمریکایی: ایران توانایی ضربه زدن به هر پایتختی در جهان را دارد + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
play_arrow
روایتی از تصمیم شهید علی لاریجانی برای پخش کامل نطق بنی‌صدر از تلویزیون + فیلم
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
play_arrow
محمدجواد لاریجانی: پایان خوب جنگ، دوره‌ای جهشی برای پیشرفت کشور رقم می‌زند + فیلم
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
play_arrow
وقتی دنیای واقعی به وایس‌سیتی تبدیل می‌شود + فیلم
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
play_arrow
امتناع نخست‌وزیر چک از دست دادن با نتانیاهو مقابل دوربین‌ها + فیلم
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم
play_arrow
ادعای ترامپ درباره جنگ با ایران: آن‌ها را مجبور کرده‌ایم چیزی در اختیار نداشته باشند + فیلم