کودکم به موقع نمی خوابد

بى ترديد رشد سالم كودك در گرو يك خواب كافى و لازم است.بسيارى از كودكان براى به خواب رفتن مشكل دارند و به موقع نمى خوابند؛ در كودكان معمولاً بى خوابى اوايل شب اتفاق مى افتد و به اصطلاح به آن «بى خوابى شبانه» گفته مى شود.نياز به خواب درانسان ها در سنين مختلف، متفاوت است. براى مثال يك كودك دوازده ساله به نه ساعت خواب و يا يك كودك چهار ساله به يازده ساعت و نيم خواب نياز دارد. كودكى كه شب ها با آرامش و به حد كافى خوابيده، روز بعد به موقع از خواب بيدار مى شود در غير اين صورت صبح روز بعد بهانه گير و كج رفتار مى شود و به نظر مى رسد انرژى كمترى نيز دارد. اين مساله در بچه هاى بزرگ تر به دليل نداشتن خواب كافى، آنها را كند و حساس مى كند و نمى توانند بر روى درس تمركز كنند. پدر و مادر در خواباندن كودك نقش مهمى دارند. برخى از كودكان تا يكى از والدين در كنارشان نباشد به خواب فرو نمى روند. چنانچه شما هم كودكى داريد كه از«بى خوابى شبانه» رنج مى برد بهتر است به موارد زير توجه كنيد:
۱- آيا ساعتى مشخص و منظم براى خوابيدن كودك وجود دارد؟
۲- آيا تعداد بچه هايى كه در يك اتاق مى خوابند مانع از خواب كودك مى شود؟
۳- آيا مهمان آمده و كودك به دليل هيجان و يا سر و صدا قادر به خوابيدن نيست؟
۴- محيط خواب كودك چگونه است؟ خيلى روشن يا تاريك نيست؟ زياد گرم يا سرد نيست؟ آيا تخت او مناسب خوابيدن است؟ آيا از احساس ترس او خبر داريد؟
۵- آيا كودكتان طى روز مسايلى داشته كه فكرش را به طور مداوم مشغول مى كند و يا تا دير وقت پا به پاى شما به تماشاى تلويزيون نشسته است؟
در مجموع گاه دلايل متفاوتى سبب بى خوابى شبانه كودكان مى شود. براى داشتن خوابى راحت وكافى تنها يك روش وجود ندارد. در زير خلاصه اى ازتوصيه هاى گوناگون يادشده است:
نخست: براى كودكتان با مشورت خودش زمان خواب مشخص كنيد و هنگام فرا رسيدن ساعت خواب، رفتن به رختخواب را يادآورى نماييد. آنها به برخورد قاطع شما و يك قرار ثابت براى خواب احتياج دارند.
دوم: بكوشيد از عمل خوابيدن يك فعاليت تنبيهى نسازيد. مى توانيد به كودك بگوييد«لازم نيست الان بخوابى بلكه بهتر است در رختخواب استراحت كنى»، وقتى جنبه اجبار براى خواب از بين برود احساس آرامش و خواب خود به خود به وجود مى آيد.
سوم: براى هر بار خوب و به موقع خوابيدن او را تشويق كنيد. اين جايزه مى تواند يك ليوان شير و يا يك خوراكى دلخواه كودكتان باشد.
چهارم: مى توانيد قبل از خواب با يك عمل خوشايند نظير قصه گفتن و يا خواندن لالايى روز كودك را به پايان برسانيد. همچنين حمام كردن و ماساژ دادن قبل از خواب و يا تكان دادن كودكان كوچك تر به آرامى و مهربانى بسيار مفيد خواهد بود.
پنجم: لباس كودك بايد هنگام خوابيدن كاملاً آزاد و راحت باشد. گاه چيدمان لوازم اتاق كودك مانع از به خواب رفتن اوست.
ششم: بهتر است فعاليت هاى بدنى كودك را در طول روز افزايش دهيد، اما به هنگام غروب فعاليت هايى نظير مطالعه كردن، قصه شنيدن و يا ديدن يك فيلم غير مهيج را جايگزين جنب و جوش روزانه كنيد. بازى هاى كامپيوترى و ياتماشاى فيلم هاى هيجان انگيز، خواب را از چشمان كودكتان دور مى سازد.
هفتم: چنانچه كودكتان به هنگام شب به سختى به خواب مى رود به او اجازه خوابيدن در طول روز را ندهيد.
هشتم: فراموش نكنيد كه مصرف شبانه برخى از مواد غذايى نظير چاى يا نوشابه، خواب كودك را به تاخير مى اندازد.
نهم: هيچ گاه از ترس هاى او غافل نشويد. از طريق حرف زدن با او در كنار رختخوابش، تخيلات ترس آور را از ذهنشان بيرون كنيد.