چرا كودكم قد نمى كشد؟

اولين تحقيقات كمبود روى در انسان مربوط به اواخر دهه ۱۹۵۰ است كه نشان داد تأخير در رشد، ضايعات پوستى و نارسايى بلوغ در نوجوانان پسر ايرانى و مصرى مربوط به كمبود روى است. مقدار روى در بدن ۵/۱ تا ۵/۲ گرم است كه بيشتر آن در عضلات، استخوان ها و كبد جمع مى شود و مقدارى هم در ناخن و پوست و مو يافت مى شود. عنصر روى اساساً به سوخت و ساز مرتبط است. ديده شده است كه مكمل روى تأثير مثبتى بر رشد كودكان دچار كوتاه قدى تغذيه اى داشته است. كمبود روى يك از مشكلات تغذيه اى شايع در كشور ما به شمار مى رود. تمام گروه هاى سنى از جمله كودكان زير شش سال، نوجوانان دختر و پسر ۲۰-۱۴ ساله و همچنين زنان باردار از كمبود «روى» رنج مى برند. كمبود روى علاوه بر كاهش سرعت رشد در كودكان با تغييراتى در حس بويايى و چشايى همراه است و سبب بى اشتهايى و كاهش وزن مى شود.تأخير در بلوغ جنسى از ديگر عوارض كمبود روى به شمار مى رود. كمبود روى در دوران باردارى مى تواند عوارضى همچون سقط جنين، نقص عضو مادرزادى، وزن كم در زمان تولد و زايمان دير يا زودهنگام را در پى داشته باشد.

منابع غذايى روى

سازمان بهداشت جهانى و سازمان خواربار و كشاورزى ميزان نياز روزانه روى هر فرد را ۵/۵ گرم اعلام كرده است. اكنون ببينيم روى در كجاها يافت مى شود: «روى» در تمام مواد غذايى حيوانى و گياهى كه منبع خوب پروتئين هستند، وجود دارد.
منابع غنى روى عبارتند از: صدف، جگر و انواع گوشت ها به ويژه گوشت قرمز (گوشت مرغ و ماهى هم حاوى روى هستند، اما ميزان روى در گوشت قرمز بيشتر است) و تخم مرغ، اما حبوباتى مانند لوبيا و عدس، غلات سبوس دار، شير و مواد لبنى و انواع مغزها نظير بادام زمينى، گردو، بادام و فندق نيز حاوى عنصر روى هستند، اما به طور كلى قابليت جذب روى از منابع حيوانى بيشتر از منابع گياهى است. گفته مى شود قابليت جذب روى از گوشت چهار برابر غلات است. ميزان جذب روى بسته به وضعيت روى فرد از ۱۵ تا ۴۰ درصد متفاوت است.

عوامل كاهش دهنده جذب روى

اگر مس و كادميوم رقيب اصلى جذب روى به حساب مى آيند ولو اين كه اثر خود روى را دارند، دريافت بالاى آهن و كلسيم جذب روى را كاهش مى دهد. جذب روى ممكن است توسط گلوكز، لاكتوز و يا پروتئين سويا كه به تنهايى و يا همراه با گوشت مصرف شود، افزايش يابد. روى موجود در شير مادر مانند آهن در مقايسه با شير گاو از قابليت جذب بالاترى برخوردار است و اين هم شايد خبر خوشى باشد براى مادرانى كه فرزندشان شير آن ها را مى خورد! روى ديگر سكه مصرف روى براى بزرگسالان است به طورى كه گفته مى شود مصرف طولانى مدت مكمل روى به مقدار بيشتر از ۱۵ ميلى گرم در روز توصيه مى شود.