زيارت با پاى پياده

آيا در عصر حاضر، با پيشرفت تكنولوژى، پاى پياده به زيارت حرم مطهر معصومين(ع) رفتن از جمله سفر به مشهد مقدس و كربلا جايز است؟ با توجه به حديثى از امام على(ع) درباره وقت‏شناسى پاسخ دهيد .
بدون شك هدر دادن عمر و وقت نزد خردمندان كارى جاهلانه و نكوهيده است. هر انسان بصير و بادرايتى بر اين عقيده است كه عمر سرمايه بى‏بديل انسان است و هيچ كالاى باارزشى با آن قابل مقايسه نيست.از نظر آموزه‏هاى دينى، عمر ارزش ويژه دارد و تلف كردن آن در امور واهى و بى‏ارزش و غيرماندگار خسارتى جبران‏ناپذير است. ولى پرسش اساسى اين است كه گذران عمر در چه امورى، اتلافِ وقت شمرده مى‏شود؟ بى‏ترديد نوع نگرش انسان به جهان هستى و هدف آن و نيز جايگاه انسان در اين مجموعه در پاسخ به اين پرسش نقش تعيين كننده دارد.
كسى كه دركش از چارچوب عالم ماده فراتر نمى‏رود، همه حقيقت و هستى را در همين محسوسات محصور مى‏داند و رسيدن به فيض زيارت اولياى پاك خداوند را عملى عاقلانه نمى‏شمارد، سپرى كردن عمر در راه زيارت را اتلاف وقت مى‏داند؛ ولى اگر انسان به دستگاه آفرينش و هدف آن و موقعيت انسان در اين نظام به گونه‏اى ديگر نگاه كند و هدف آفرينش را هدفى بس والا و متعالى بداند، استفاده بهينه از سرمايه عمر و نشاط و جوانى نزد او معنايى ديگر مى‏يابد. چنين انسانى آن لحظه و ساعتى را كه از محبوبش غافل گردد و به ياد او نباشد، خسارت و زيان و گناه مى‏شمرد. گواه بر درستى اين نگرش، سخن امير بيان اميرمؤمنان(ع) است كه مى‏فرمايد: «ان عمرك مَهر سعادتك ان اَنفذته فى طاعة ربّك؛ اگر عمرت را در راه فرمانبرداى پروردگارت سپرى سازى، مهريه سعادت و خوشبختى تو است»1.
انسانى كه با پاى پياده و در پاسخ به عشق و شور درونى‏اش به قصد عرض ادب و خاكسارى و تحكيم پيوندش با ولىّ خدا به زيارت حرم مطهر معصومان(ع) مى‏رود، چنان اعتقاد دارد كه عمرش را در بهترين عمل و عبادت سپرى مى‏كند و از اين سرمايه خداداد به بهترين روش بهره مى‏برد.البته امورى كه اهميت و ارزش دارد و پرداختن به آن‏ها مورد رضاى خداوند است، همواره از مطلوبيت يكسان برخوردار نيست. گاه به خاطر شرايط و زمينه‏هاى خاص، انجام بعضى امور مهم‏تر است. در اين موقعيت، بايد كار پسنديده و نيكويى كه اهميت كم‏تر دارد، رها گردد و كار با ارزش‏تر و ضرورى‏تر انجام شود. بنابراين، كارى مانند پياده به زيارت رفتن مهم و با ارزش است؛ ولى اين بدان معنا نيست كه در هر شرايط و موقعيتى مطلوب و نيكو است. گاه اين گونه امور در برابر كارهاى مهم‏تر و ضرورى‏تر قرار مى‏گيرد. در اين موقعيت، پسنديده و مورد رضايت حق نيست و حتى مى‏تواند سبب دور شدن از بارگاه مقدسش گردد. البته اين كه چه امورى لازم‏تر و ضرورى‏تر است و بايد بر امور با ارزش ديگر مقدم شود، در تعاليم دينى و فقه كاملاً تعريف شده است. آگاهى از اين امور و توان تشخيص كارهاى مهم و مهم‏تر به آگاهى عميق و همه جانبه از قرآن و روايات معصومان(ع) نياز دارد. اين مهم هرگز با مطالعه سطحى و پراكنده احكام و تعاليم اسلام حاصل نمى‏گردد.

پى نوشت:

1. تصنيف غررالحكم و دررالكلم، ص 160، ح 3058.