راهی برای رهایی

برای غلبه بر هوای نفس و دل بریدن از دنیا و فقط به فكر خدا بودن چه باید كرد؟
برای این كار رعایت پیشنهادهای زیر سودمند است:
1 . با دوستان پاك و با تقوا رفاقت كنید .
2 . از دوستانی كه حریم حدود الاهی را می‏شكنند به شدت بپرهیزید .
3 . در مجالس دعا و محافل موعظه و نماز جماعت‏شركت كنید .
4 . از پرخوری و نیز غذاهای چرب و پرانرژی و تحریك كننده پرهیز كنید .
5 . از مشاهده صحنه‏های مهیج و تحریك كننده دوری گزینید و حتی بدان نیندیشید .
6 . ورزش را در برنامه منظم و روزانه خود قرار دهید .
7 . سعی كنید هیچ گاه تنها نشوید .
8 . برنامه منظم مطالعاتی برای خود قرار دهید و بكوشید فرصت‏های خود را با تفكر و مطالعه مناسب پر كنید .
9 . هفته‏ای یك یا دو روز روزه بگیرید .
در خصوص یاد خدا توجه به چند نكته ضرورت دارد:
1 . ذكر اقسامی دارد؛ مانند ذكر زبانی و قلبی . هر یك از انواع ذكر نیز از نظر كمیت و كیفیت مراتب بی‏شمار دارد؛ به طوری كه هرگز ذكر یك انسان عادی - هر چند ذكر قلبی باشد - با ذكر پیامبر (ص) و ائمه (ع) برابر نیست .
2 . تأثیرگذاری ذكر خدا بر دل امری قطعی و حتمی است؛ ولی میزان تأثیر هر علتی به قوت و ضعف آن بستگی دارد . تأثیر علت قوی نیرومند است و تأثیر علت ضعیف، ضعیف . با توجه به مراتب متعدد ذكر، میزان تأثیر آن بر افراد نیز بسیار متفاوت است . چه بسا میزان تأثیر مراتب پایین ذكر بسیار نامحسوس باشد .
3 . میزان تأثیرپذیری دل‏ها متفاوت است . هراندازه قلب انسان پاك‏تر و از اوصاف زشت و كنش‏های نكوهیده پیراسته‏تر باشد، از تابش انوار الاهی بیش‏تر بهره می‏برد و اطمینان و سكینه افزون‏تری دریافت می‏كند .
بنابراین، برای اطمینان‏پذیری بیش‏تر باید به راهكارهای زیر پایبند بود:
الف) بسنده نكردن به ذكر زبانی، سرایت دادن آن به قلب و از ژرفای ضمیر و سرائر وجود ذكر خدا گفتن
ب) خالص ساختن ذكر برای خدا و تصفیه آن از شوائب نفسانی مانند ریا و سمعه
ج) پیراستن نفس از عیوب و رذائل و صفا بخشیدن به آن از طریق اجرای صحیح وظایف دینی و ترك گناهان
برای عدم وابستگی به دنیا رعایت امور زیر ضرورت دارد:
1 . پرهیز از آرزوهای دور و دراز و سراب گونه
2 . پرهیز از شركت در مجالس پر زرق و برق
3 . ساده زیستی در زندگی خویش
4 . قرار دادن برنامه‏های عبادی در زندگی
5 . شركت در مجالس موعظه و منابر
6 . معاشرت با خانواده‏های با معنویت و غیر مجذوب به دنیا
7 . شركت در تشیع جنازه‏ها و زیارت اهل قبور و تفكر درباره آن‏ها به طوری كه موجب عبرت گردد .

پی‏نوشت‏ها:

1 . عنكبوت (29) : 69 .
2 . بحار الانوار، مجلسی، ج 43، ص 52 .
3 . همان، ج 26، ص 1 .
4 . برای آگاهی بیش تر در مورد سیره اهل بیت ر . ك: امام‏شناسی، علامه تهرانی و فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه، محمدتقی عبدوس، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی .
5 . تاریخ طبری، محمدبن جریر طبری، ج 1، ص 116 .
6 . نوح (71) : آیه 22 و 23 .
7 . برای آگاهی بیش‏تر ر . ك:
الف) تفسیر الدر المنثور، چاپ سنگی، ج 6، ص 269 .
ب) تفسیر روح البیان، شیخ البروسوی، جلد 10، 180 .
ج) تفسیر روح المعانی، آلوسی، ج 29، 77 .
د) تفسیر قمی، علی بن ابراهیم، ج 2 . (ذیل آیه شریفه 23 سوره نوح)
ه) تفسیر مجمع البیان، طبرسی، مجلد 9 و 10، ص 547 .
و) تفسیر المیزان، ج‏10، ص‏280 - 287 ذیل آیه 49 سوره هود .
8 . ر . ك: به فرهنگ فارسی، تالیف دكتر محمد معین و نیز به لغت‏نامه دهخدا .
9 . المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمد حسین طباطبائی، ج 6، ص 206 .
10 . مرحوم ملاصدرا می‏فرماید: و لیس عندنا من شرط الولایة ظهور الكرامة و خوارق العادة . (مفاتیح الغیب، ص‏488)
11 . شرح فارسی مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة، عبدالرزاق گیلانی، تصحیح دكتر سید جلال الدین محدث (ارموی)، ج‏2، ص 536و537 .
12 . میزان الحكمه، محمدی ری شهری، ج 1، ص 360 و 361 .
13 - 15 . مثنوی معنوی .