نگاه به نامحرم

خواهش می‏كنم در مورد نگاه به نا محرم هم مطلب بنویسید . من نگاهم زیاد كنترل نمی‏شود، لطفا راهنمایی‏ام بفرمایید . دوست عزیز، چشم یكی از راه‏های ورودی اطلاعات جهان خارج و تغذیه كننده روان انسان است و بزرگان دین با بهره‏گیری از قرآن و روایات به این عضو، بسیار عنایت فرموده، مؤمنان را از خطرات استفاده‏های نابه‏جا از آن برحذر داشته‏اند . قرآن برای چشم حقی قائل شده است؛ برای مثال در سوره نور خداوند به پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‏فرماید: به مؤمنان بگو چشم‏های خود را از نگاه ناروا و اندامشان را از نامحرمان بپوشانند؛ این برای آن‏ها پاكیزه‏تر است . خداوند از آنچه انجام می‏دهند، آگاه است (1) .
از آن جا كه گاه برخی بر این باورند كه چرا اسلام از كاری كه با لذت و خواست دل هماهنگ است نهی كرده، در پایان این آیه می‏فرماید: این كار برای آن‏ها بهتر و پاكیزه‏تر است . و سپس به كسانی كه نگاه هوس‏آلود و آگاهانه به نامحرمان می‏افكنند و گاه آن را غیراختیاری قلمداد می‏كنند اخطار می‏دهد و می‏فرماید: خداوند از آنچه انجام می‏دهید مسلما آگاه است (2) . بنابراین چشم‏چرانی همان‏گونه كه بر مردان حرام است‏بر زنان نیز حرام شمرده می‏شود .
خداوند در آیات 31 و 30 سوره نور می‏فرماید: بر مؤمن غض بصر واجب است . بزرگان تفسیر و لغت چنین فرموده‏اند: غض و غمض دو معنای جداگانه دارد . غمض به معنای بر هم گذاردن پلك‏ها است . «غمض عین‏» كنایه است از این كه صرف نظر كن . این كلمه همراه عین (چشم) می‏آید؛ ولی غض همراه كلمات «نظر و بصر» می‏آید و به معنای كوتاه كردن نگاه است . پس «غض بصر» یعنی «خیره نگاه‏» نكردن . قرآن می‏فرماید: ای پیامبر، به مؤمنان بگو خیره نگاه نكنند و چنانچه چشمشان به صحنه‏ای ناروا افتاد، نگاه را كوتاه كرده، چشم‏چرانی نكنند . امام سجاد (علیه السلام) درخصوص حق چشم بر انسان می‏فرماید: «اما حق بصرك فغضه عما لایحل لك و ترك ابتذاله الا لموضع عبرة تستقبل بها بصرا او تستفید بها علما فان البصر باب الاعتبار؛ اما حق چشم تو این است كه آن را به حرام ندوزی و جز در آن جا كه عبرتی در كار باشد و بصیرتی افزاید و دانشی به تو رساند، به كار نگیری كه چشم دریچه عبرت‏گیری است‏» (3) .
در روایات بسیار، از چشم و بیماریش و راه درمان آن سخن رفته است . امام صادق (علیه السلام) می‏فرماید: «نگاه ناروا تیری از تیرهای شیطان است . . .» (4) چنان كه تیرهای دشمن بر بدن انسان می‏نشیند و سبب از پا درآمدن او می‏گردد، نگاه‏های هوس‏آلود و نابجا سبب می‏شود آرام آرام روح و قلب انسان مكدر شده، به نابودی گراید؛ چون شخص با نگاه به منظره حرام و فرستادن تصاویر آن به ذهن، عقل و قلب را به آن‏ها مشغول كرده، فعالیت‏ها و تصمیمات بعدی خود را تحت‏الشعاع قرار می‏دهد . چه بسا نگاه ناروا و هوس‏آلود به گناهانی بزرگ بینجامد . (5)
چشم با حیا، سرمایه است . هر چه انسان سعی كند چشم خود را بیش‏تر كنترل كند، كم‏تر آلوده می‏شود و قلبش به گناهان و خاطرات ناخوشایند مشغول نمی‏گردد . باباطاهر عریان در این خصوص می‏گوید:
به فرموده استاد شهید مطهری، هنر انسان آن است كه با هوس مبارزه كند . پس نباید دیده را كور كرد تا هر چیزی را نبیند . باید با توجه به حضور خداوند متعال در هر حالی و مكانی و ترس از غضب الاهی چشم‏چرانی نكرد تا ارزش انسان آشكار شود . رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: خداوند می‏فرماید: «ای فرزند آدم اگر چشمت‏بخواهد تو را به حرام وادار كند، من پلك‏ها را در اختیار تو قرار داده‏ام پس آن‏ها را فرو بند» (6) .
پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) همچنین فرمود: «یكی از سه چشمی كه در قیامت گریان نیست چشمی است كه خود را از محرمات الاهی بپوشاند» .
چه زیبا فرمود امیرمؤمنان (علیه السلام): هر كس چشمش را آزاد بگذارد حسرتش زیاد می‏شود (7) .
انسان باید خود را عادت دهد كه همیشه مراقب چشم خود باشد . هرگاه در محیطی ناسالم قرار گرفت؛ یا خود را هر چه زودتر از آن‏جا برهاند و یا كاملا مواظب چشمش باشد . اگر چشم رها شود و به هر منظره‏ای نظر كند، این كار عادت می‏شود . امام حسن عسكری (علیه السلام) می‏فرماید: برگرداندن صاحب عادت از عادتش معجزه‏گونه است . (8)
چشم نعمتی بزرگ و برای استفاده‏های سالم و عبرت‏آموز است . در صورت رها كردن آن و چشم چرانی، محیط برای نفوذ شیطان باز می‏شود و گناهان بعدی رخ می‏دهد . بنابراین نباید از حدود تعیین شده از طرف شارع مقدس تخطی كرد .
برای كنترل نگاه كافی است مدتی اراده خود را قوی كنید، اگر یك نگاه حرام راترك كردید، روح به سمت «نفس مطمئنه‏» سیر می‏كند واز خطر نگاه دوم آسان‏تر دور می‏شوید . اما اگر چشم خود را رها سازید «نفس اماره‏» بر شما غلبه می‏كند و شما را به نگاه گناه آلود دوم و سوم و . . . می‏كشاند .
همچنین توجه به حضور خداوند متعال در هر محیطی كه انسان در آن قرار می‏گیرد و التفات به این كه چشم وسیله تقرب و ارتباط با مبدأ هستی و ا ولیای الاهی است نه وسیله تنزل و انحطاط، در كنترل چشم بسیار سودمند می‏نماید .

پي نوشت

1- نور، 30 و 31
2- تفسیر نمونه ، ج 14، آیات 30 و 31
3- تحف العقول ، ابن شعبه حرانی ، ترجمه غفاری، ص 263
4- وسایل الشیعه، ج14، صص 138 و 139
5- تکالیف گوش و چشم و زبان ، یوسف صدیق عریانی
6- همان
7- بحارالانوار، ج14، ص 38