جوان و کرامت نفس

عزت و کرامت نفس، یکی از اساسی‏ترین عوامل رشد مطلوب شخصیت جوانان است. برای اینکه جوانان بتوانند از بیشترین ظرفیت و توان‏مندی‏های خود بهره ببرند، لازم است نگرشی مثبت به خود داشته باشند. بی‏گمان جوانانی که دارای احساس خود ارزشمندی و خصلت عزت نفس هستند، به پیشرفت تحصیلی و آمادگی مناسب در رویارویی با مشکلات زندگی دست می‏یابند.
انسان والا به فرموده امام علی علیه‏السلام : «نفس خود را عزیز می‏دارد، خود را از خواری دور نگاه می‏دارد و به پستی گناه و کرنش در برابر گناهکار و ستمگر تن نمی‏دهد».
چنین انسانی «نه تنها حق دیگران را محترم می‏شمارد و چشم‏درشتی بدان ندارد، بلکه شرف و عزت را در بی‏نیازی از مردم می‏داند» و به زور بازوی خود متکی است، «از کار نمی‏گریزد و به تلاش خود متکی است».
قرآن کریم عزت را خواست خدا، رسول خدا و مؤمنان می‏داند و می‏فرماید: «وَ لِلّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُوءْمِنینَ؛ عزت از آن خدا و پیامبر و مؤمنان است». (منافقون: 8)
ارزش عزت نفس چنان بالاست که سرور آزادگان جهان می‏فرماید: «مَوْتٌ فی عِزٍّ خیرٌ مِنْ حَیاةٍ فی ذُلٍّ؛ مرگ با عزت از زندگی با ذلت بهتر است».
حضرت علی علیه‏السلام در رهنمودی، حقیقت این مرتبه وجودی را به خوبی نشان داده است، آنجا که درباره عزت نفس می‏فرماید:
«کم داشتن و به کم قانع بودن و نه دست، پیش دیگران دراز کردن» است.
از حضرت امیر علیه‏السلام نقل شده است که روزی از برابر قصابی می‏گذشت، قصاب گفت: گوشت‏های خوبی آورده‏ام. حضرت فرمود: اکنون پول ندارم که بخرم. قصاب گفت: صبر می‏کنم. حضرت فرمود: نه! به شکمم می‏گویم صبر کند.
کسی که نفسش با کرامت است، می‏تواند به سادگی و آسانی از شهوت‏ها چشم‏پوشی کند و در مقابل، کسانی که با ارزش والای کرامت نفس ناآشنایند، گرفتار صفاتی ناپسند مانند بی‏برنامگی، خیال‏پردازی، بی‏حیایی، پیروی از شهوت‏ها و... هستند.