درمان آکنه
نويسنده: ليلا زماني
آکنه يا جوشهاى جوانى يک بيمارى التهابى مزمن پوست است. با شروع دوره نوجوانى آغاز شده و معمولا در دهه دوم زندگى بهبود مىيابد. سن بروز اين ناراحتى در خانمها و آقايان متفاوت است. در خانمها بين سن 14 تا 17 سالگى زودتر از سن بروز در آقايان يعنى 16 تا 19 سالگى بروز مىکند که علت آن بلوغ جنسى سريعتر در خانمهاست. عوامل مختلفى مثل ارث، هورمونها، قاعدگي، استرس، اشعه ماوراءبنفش، آب و هوا و استفاده از داروهاى موضعى در بعضى از افراد مستعد در ايجاد آکنه دخيل هستند. ترشح هورمونهاى مردانه باعث افزايش حجم و ترشح غدد چربى پوست شده و امکان ايجاد آکنه را بالا مىبرد. همچنين استرسهاى حاصل از موقعيتهاى زندگى و شغلى بر ترشح هورمونهاى مردانه اثر گذاشته و درصد پيدايش آکنه را بالا مىبرد.
در بعضى شغلها مثل آشپزى ديده شده که آب در لايههاى فوقانى پوست افزايش مىيابد و ضايعات پوستى و آکنه ايجاد مىکند. همچنين استفاده زياد از مواد آرايشى مثل کرم، پنکيک و ضدآفتابهاى چرب مخصوصا با مارکهاى متفرقه يکى از شايعترين علل بروز آکنه مىباشد.
آکنه انواع مختلفى دارد:1- جوشهاى زيرپوستى سفيد يا سرسياه (کومدرن) -2 جوشهاى قرمز (پاپول) -3 جوشهاى چرکى (پوسچول)
ضايعات آکنهاى در صورتى که به موقع و بهطور کامل درمان نشوند،در نهايت مىتوانند سبب ضايعات فرورفته يا برجسته و جوشگاههاى ناخوشايند شوند. درمان آکنه برحسب شدت آن و سن بروز، متفاوت است. در موارد ضعيف آکنه از درمانهاى موضعى و در موارد متوسط و شديد از درمانهاى خوراکى توام با درمانهاى موضعى استفاده مىشود. درمانهاى موضعى مرسوم شامل کرم ترتيتوئين، محلول بنزوئيل پراکسيد و لوسيونهاى الکلى اينتروماسين، کلنيداماستين هستند. موارد فوق براى کليه آکنههاى خفيف تا شديد کاربرد دارد. فقط خانمهاى باردار و کسانى که قصد باردار شدن دارند نبايد از ترکيبات رتينوئيد موضعى (مثل تريتپوئين، رتين A کترل، لوکسيد) استفاده نمايند. در آکنههاى متوسط تا شديد از آنتىبيوتيکهاى خوراکى شامل (داکسى سايکلين، تتراسايکلين، اريترومايسين و کوتريموکسازول) استفاده مىشود که اگر طبق دستور پزشک متخصص و با رعايت اصول لازم مصرف شوند در طولانى مدت عارضه قابل توجهى نخواهند داشت. لازم به ذکر است خانمهايى که قصد باردارى دارند يا شيرده مىباشند بايد از “داکسى سايکلين و تتراسايکلين” استفاده کنند. برخى آکنههاى شديد با درمانهاى مرسوم فوق درمان نشده و پزشک متخصص ناگزير به تجويز داروى “روآکوتان”مىشود که البته عوارض خاص خود را داشته و بعد از تجويز بايد يک سرى آزمايشهاى لازم درخواست شود و مانند ساير داروهاى فوق تحت نظر پزشک بيمار هر يک ماه يکبار ويزيت شده و دستورات لازم را اجرا کند. همچنين خانمهايى که در سنين باردارى روآکوتان مصرف مىکنند بايد حتما از روشهاى جلوگيرى از باردارى استفاده کننده تا در حين مصرف دارو باردار نشوند چرا که اين دارو عوارض جبرانناپذيرى را به جنين وارد خواهد کرد و در پايان با توجه به اينکه آکنه در ظاهر افراد و در نتيجه در برخوردهاى اجتماعى و کارايى آنها اثر بسزايى دارد توصيه مىنماييم افراد در سنين نوجوانى و جوانى قبل از اينکه آکنه باعث عارضه ناخوشايند روى صورت شود، اقدام به درمان مناسب زيرنظر پزشک کنند چرا که درمان عوارضى مانند جوشگاههاى فرورفته آکنه نياز به درمانهاى تخصصى و پرهزينه براى بيمار مىباشد و حتى پس از چندين جلسه درمان جراحى مانند تراشيدن پوست با استفاده از دستگاههاى مکانيکى و ليزر زيبايى اوليه پوست حاصل نخواهد شد.
در بعضى شغلها مثل آشپزى ديده شده که آب در لايههاى فوقانى پوست افزايش مىيابد و ضايعات پوستى و آکنه ايجاد مىکند. همچنين استفاده زياد از مواد آرايشى مثل کرم، پنکيک و ضدآفتابهاى چرب مخصوصا با مارکهاى متفرقه يکى از شايعترين علل بروز آکنه مىباشد.
آکنه انواع مختلفى دارد:1- جوشهاى زيرپوستى سفيد يا سرسياه (کومدرن) -2 جوشهاى قرمز (پاپول) -3 جوشهاى چرکى (پوسچول)
ضايعات آکنهاى در صورتى که به موقع و بهطور کامل درمان نشوند،در نهايت مىتوانند سبب ضايعات فرورفته يا برجسته و جوشگاههاى ناخوشايند شوند. درمان آکنه برحسب شدت آن و سن بروز، متفاوت است. در موارد ضعيف آکنه از درمانهاى موضعى و در موارد متوسط و شديد از درمانهاى خوراکى توام با درمانهاى موضعى استفاده مىشود. درمانهاى موضعى مرسوم شامل کرم ترتيتوئين، محلول بنزوئيل پراکسيد و لوسيونهاى الکلى اينتروماسين، کلنيداماستين هستند. موارد فوق براى کليه آکنههاى خفيف تا شديد کاربرد دارد. فقط خانمهاى باردار و کسانى که قصد باردار شدن دارند نبايد از ترکيبات رتينوئيد موضعى (مثل تريتپوئين، رتين A کترل، لوکسيد) استفاده نمايند. در آکنههاى متوسط تا شديد از آنتىبيوتيکهاى خوراکى شامل (داکسى سايکلين، تتراسايکلين، اريترومايسين و کوتريموکسازول) استفاده مىشود که اگر طبق دستور پزشک متخصص و با رعايت اصول لازم مصرف شوند در طولانى مدت عارضه قابل توجهى نخواهند داشت. لازم به ذکر است خانمهايى که قصد باردارى دارند يا شيرده مىباشند بايد از “داکسى سايکلين و تتراسايکلين” استفاده کنند. برخى آکنههاى شديد با درمانهاى مرسوم فوق درمان نشده و پزشک متخصص ناگزير به تجويز داروى “روآکوتان”مىشود که البته عوارض خاص خود را داشته و بعد از تجويز بايد يک سرى آزمايشهاى لازم درخواست شود و مانند ساير داروهاى فوق تحت نظر پزشک بيمار هر يک ماه يکبار ويزيت شده و دستورات لازم را اجرا کند. همچنين خانمهايى که در سنين باردارى روآکوتان مصرف مىکنند بايد حتما از روشهاى جلوگيرى از باردارى استفاده کننده تا در حين مصرف دارو باردار نشوند چرا که اين دارو عوارض جبرانناپذيرى را به جنين وارد خواهد کرد و در پايان با توجه به اينکه آکنه در ظاهر افراد و در نتيجه در برخوردهاى اجتماعى و کارايى آنها اثر بسزايى دارد توصيه مىنماييم افراد در سنين نوجوانى و جوانى قبل از اينکه آکنه باعث عارضه ناخوشايند روى صورت شود، اقدام به درمان مناسب زيرنظر پزشک کنند چرا که درمان عوارضى مانند جوشگاههاى فرورفته آکنه نياز به درمانهاى تخصصى و پرهزينه براى بيمار مىباشد و حتى پس از چندين جلسه درمان جراحى مانند تراشيدن پوست با استفاده از دستگاههاى مکانيکى و ليزر زيبايى اوليه پوست حاصل نخواهد شد.
