آداب نشستن

در مجالسی كه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) حضور داشت، اصحاب سعی می‌كردند در نزدیكی پیامبر جای گرفته و بنشینند. هر كسی می‌كوشید تا خود افتخار نزدیك بودن به رسول خدا را داشته باشد.
یك روز جمعه، پیامبر در صفه‌ای كوچك نشسته بودند. با آن كه آن صفه تنگ بود، گروهی از مهاجران و انصار، در جاهایی نزدیك حضرت جا گرفته بودند. در این هنگام گروهی از شركت كنندگان در جنگ بدر هم آمدند؛ اما جایی برای نشستن آنها نبود. وقتی مقابل پیامبر رسیدند، سلام كردند و پیامبر نیز پاسخ فرمود؛ به حاضران هم سلام كردند، آنها نیز پاسخ گفتند. بدریان همین طور روی پای خود ایستاده بودند و منتظر بودند كه اهل مجلس به آنها جا دهند، ولی هیچ كس تكان نخورد.
این امر بر پیامبر سخت آمد؛ زیرا پیامبر برای بدریان احترام خاصی قائل بود و آنان را مورد لطف خویش قرار می‌داد. لذا پیامبر به دو تن از كسانی كه اطراف او نشسته بودند، رو كرد و فرمود: فلانی وفلانی برخیزید، و چند نفر از آنها را بلند كرد تا وارد شوندگان بنشینند. این روش بر آنها كه از جا برخاسته بودند، ناگوار آمد؛ به طوری كه آثارش در چهره آنان نمایان گشت. منافقان كه از هر فرصتی استفاده می‌كردند، گفتند: پیامبر رسم عدالت را زیر پا نهاد و كسانی كه عاشقانه نزدیك او نشسته بودند را، برای آمدن افرادی كه بعداً وارد مجلس شده‌اند، از جا بلند كرد.
آیه نازل شد:

(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قِیلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِی الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا یَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ) (1)...

ای كسانی كه ایمان آورده‌اید هنگامی كه به شما گفته شود مجلس را وسعت دهید (به تازه واردان جا دهید)، جا را وسیع كنید، كه خداوند (بهشت) را برای شما وسعت می‌بخشد. (2)
در این آیه خداوند قسمتی از آداب نشستن در مجالس را، برای بندگان خود شرح می‌دهد.

پی‌نوشت‌ها:

1-مجادله/11.
2- مجمع البیان: ج9. ص252. روح الجنان: ج11. ص77و سایر تفاسیر با مختصری تفاوت در عبارات.

منبع مقاله :
غفارنیا، محمد، (1387) 142 قصّه از قرآن: همراه با شأن نزول آیاتی از قرآن، قم: جامعه القرآن الکریم، چاپ اول