جايگاه اسلامي فلسطين
نويسنده: دکتر محمد حسن صالح
سرزمين فلسطين جايگاه مهمي در جهان اسلام و نزد مسلمانان جهان دارد و مسلمانان اهميتي ويژه اي براي آن قائل هستند. دليل اين اهميت را مي توان در مسائل ذيل جستجو کرد:
1ـ وجود مسجد الاقصي در اين سرزمين، اين مسجد که به عنوان نخستين قبله مسلمانان به شمار مي آيد، از نظر درجه اهميت پس از مسجد الحرام و مسجد نبوي قرار دارد.
از ابو هريره نقل شده است که نبي اکرم ( ص ) فرمود: بار سفر بستن به قصد اداي نماز فقط به سه مسجد جايز است مسجد الحرام، مسجد من ( مسجد نبوي ) و مسجد الاقصي.
از ديگر احاديثي که در منزلت اين مسجد از قول نبي اکرم نقل شده آن است که حضرتش فرمود: نماز در مسجد الحرام به اندازه صد هزار رکعت نماز و نماز در مسجد من ( مسجد نبوي ) به اندازه هزار رکعت نماز و اداي نماز در مسجد الاقصي به اندازه پانصد رکعت نماز در ديگر مساجد و اماکن ثواب دارد.
2ـ در قرآن کريم از فلسطين به عنوان سرزمين مبارک ياد شده است.
باري تعالي در کتاب خود مي فرمايد: "سبحان الذي أسري بعبده ليلا من المسجد الحرام إلي المسجد الأقصي الذي بارکنا حوله"
در جاي ديگر از قرآن کريم آمده است:" و نجيناه و لوطا إلي الأرض التي بارکنا فيها" ،
ابن کثير در تفسير اين آيه مي گويد که منظور از "الارض" سرزمين شام است.
از ديگر آياتي که در اين رابطه در قرآن مشاهده مي شود بايد به آيه " و جعلنا بينهم و بين القري التي بارکنا فيها قري ظاهرة" اشاره کرد.
ابن عباس در شرح اين آيه منظور خداوند از ( القري التي بارکنا فيها ) را بيت المقدس مي داند.
در قسمتي ديگر از آيات الهي، خداوند از زبان موسي مي گويد:" يا قوم ادخلوا الارض المقدسة التي کتب الله لکم"
زجاج ابراز مي دارد از آنرو که فلسطين محل ظهور پيامبران مختلف و از هر گونه شرک پاک و مطهر است با نام مقدس خوانده مي شود.
کلبي نيز در اين باره مي گويد منظور از سرزمين مقدس دمشق، فلسطين و قسمت هايي از اردن مي باشد، البته قتاده معتقد است که منظور از سرزمين مقدس سراسر شام مي باشد.
مقصود از برکت در اينجا هم برکت مادي است و هم برکت معنوي چرا که اين سرزمين از يک سو داراي انواع مختلف ميوه و محصولات زيادي است و از سوي ديگر، به خاطر آنکه محل ظهور و محل سکونت پيامبران زيادي بوده است به عنوان سرزميني مبارک شناخته مي شود.
3ـ فلسطين محل ظهور و سکونت پيامبران بزرگي همچون ابراهيم، اسحاق، يعقوب، يوسف، لوط، داود، سليمان، صالح، زکريا، يحيي و عيسي ( ع ) کساني که نام آن ها در کتاب مبين هدايت ( قرآن ) ذکر شده، بوده است.
در اين سرزمين پيامبران ديگري از بني اسرائيل ظهور کردند که نام آنها در قرآن ذکر نشده است. اين پيامبران هر کدام پس از ديگري مسئوليت هدايت را به عهده داشتند. همچنين حضرت نبي اکرم در سخنان خود از حضرت يوشع به نام يکي از پيامبران اين سرزمين ياد مي کند.
مسلمانان هنگامي که به تلاوت آيات قرآن مي پردازند احساس مي کنند که پيوند عميقي ميان آنها و اين سرزمين وجود دارد ؛ چرا که اين سرزمين امروز به ميدان پيکار ميان حق و باطل تبديل شده است و از آن رو که خود را ميراث دار پيامبران گذشته و پرچم داران دين حق مي دانند و اين دين مقدس از آنان مي خواهد که به تمامي چيزهايي که پيش از اين بر پيامبران نازل شده است ايمان بياورند.
خداوند در اين باره مي گويد: " آمن الرسول بما أنزل من ربه و المومنون کل آمن بالله و ملائکته و کتبه و رسله لا نفرق بين أحد من رسله و قالوا سمعنا و أطعنا و غفرانک ربنا و إليک المصير"
4ـ فلسطين محل اسراي نبي اکرم مي باشد و محل عروج آن حضرت به ملکوت و بنا به روايت هاي اسلامي خداوند پيامبران پيش از نبي اکرم را احضار کرد و آنان نيز نماز را به امامت پيامبر گرامي اسلام برگزار کردند که اين خود گواهي است روشن بر انتقال امامت و رهبري به حضرت رسول اکرم و امت ايشان. از سوي ديگر، مسجد الاقصي دروازه اي زميني است که به سوي آسمان گشوده شده است.
5ـ از ديدگاه مسلمانان، فرشتگان الهي بال هاي خود را بر فراز اين سرزمين گسترانده اند. در حديثي صحيح از زيد بن ثابت آمده است که رسول گرامي اسلام فرموده است: " يا طوبي للشام، يا طوبي للشام " ( خوشا به حال اهل شام )
در اين هنگام صحابه پرسيدند چراة ايشان در پاسخ به اين سوال گفتند: "تلک ملائکه الله باسطة أجنحتها علي الشام" (ملائکه بال هاي خود را بر سرزمين شام گسترانيده اند.)
6ـ فلسطين از ديدگاه مسلمانان سرزمين حشر در قيامت محسوب مي شود. امام احمد روايت مي کند که ميمونه بنت سعد از نبي اکرم درباره بيت المقدس پرسيد و ايشان در پاسخ گفتند: " أرض المحشر و المنشر " (سرزمين حشر و نشر است)
7ـ فلسطين مرکز ثقل جهان اسلام است. از سلمه بن نفيل ذکر شده است که پيامبر مي فرمود: "عقر دار الاسلام بالشام "
عبدالله بن عمر مي گويد که رسول اکرم در مورد اين سرزمين فرمودند: "إني رأيت عمود الکتاب انتزع من تحت وسادتي فنظرت فإذا نور ساطع عمد به إلي الشام ، إلا أن الايمان إذا وقعت الفتن بالشام."
8ـ هر کس که در آنجا سکونت دارد به سان کسي است که در راه خدا جهاد و مبارزه مي کند از ابي الدرداء نقل شده است که پيامبر ( ص) فرموده اند: " أهل الشام و أزواجهم و ذرياتهم و عبيدهم و إماؤهم إلي منتهي الجزيره مرابطون في سبيل الله فمن احتل مدينة من المدائن فهو في رباط و من احتل منها ثغرا من الثغور فهو في جهاد."
در احاديث مختلف آمده است، آن طايفه اي که با نام حقيقت طلب و حقيقت جوي از آنها ياد مي شود در منطقه شام و به ويژه بيت المقدس ساکن هستند. از ابي امامه نقل شده است که پيامبر فرمود: "لا تزال من امتي ظاهرين علي الحق لعدوهم قاهرين حتي ياتيهم أمرالله وهم کذلک " ( عده اي از امت من هستند که در پي حق و حقيقتند و بر دشمنان خدا سخت گير ....)
از آن حضرت پرسيدند ايشان در کجا زندگي مي کنند؟ آن حضرت جواب داد در بيت المقدس و در اطراف و اکناف آن.
اينها مختصري بود از جايگاهي که اين سرزمين مقدس در اسلام و در نزد مسلمين دارد ؛ به گونه اي که وجود آن جزيي از عقيده و باور مسلمانان است.
گفتني است که اين منطقه شاهد جنگ هاي سرنوشت سازي همچون اجنادين، فحل بيسان، يرموک، عين جالوت و حطين بوده است و از سوي ديگر، شمار زيادي از صحابه نبي اکرم ( ص )، تابعان و دانشمندان اين سرزمين را محل سکونت خود ساخته اند و شماري از فرزندان اين سرزمين بعدها به مناصب علمي و نظامي بالايي دست يافته اند. تمامي اين مسائل باعث تعميق بيشتر پيوند روحي و عقيدتي مسلمانان با اين سرزمين مبارک شده است.
يکي از پيام هايي جنگ هاي مذکور که برخي براي حفظ فلسطين صورت گرفت، آن است که تمامي مسلمانان بايد خود را در برابر مساله فلسطين مسئول بدانند و بايد در اين درگيري شرکت داشته باشند و هيچ کس نبايد اجازه دهد که حتي وجبي از خاک اين سرزمين به دست يغماگران بيافتد ؛ چرا که اين سرزمين جزيي از عقيده و باور مسلمانان است.
در اينجا ذکر اين نکته ضروري است که وظيفه شناسي مسلمانان در برابر اين سرزمين مقدس و گام هاي عملي که مي توانند در اين راه بردارند، تضميني است براي تحقق آرزوها و آرمان هاي مسلمانان در بازپس گيري سرزمين هاي اسلامي.
برادران گرامي، در پايان بايد بگويم اگر خداوند اين چنين منزلتي براي اين کشور قائل شده است، آيا شايسته نيست که ما تمام تلاش و کوشش خود را صرف نگهداري و حفظش کنيم. آن هم در حالتي که چشم يهوديان جنايتکار به آن دوخته شده است و به منظور پاسخ گويي به زياده خواهي هاي خود درصدد آن هستند که ديگر مناطق شام و جهان اسلام را نيز اشغال کنند.
همه مسلمانان بايد بدانند که حفظ سرزمين قدس و فلسطين در طول تاريخ معيار عزت جهان اسلام بوده است و تا آن هنگام که اين منطقه در اختيار مسلمانان بوده است به عنوان سند عزت آنان و قدرت جهان اسلام به حساب مي آمده است.
در نهايت از خداوند که تنها دادرس است مي خواهم که ما را در انجام واجبات خود ياري رساند. حسبنا الله و نعم الوکيل
منبع:کتاب الطريق الي القدس
1ـ وجود مسجد الاقصي در اين سرزمين، اين مسجد که به عنوان نخستين قبله مسلمانان به شمار مي آيد، از نظر درجه اهميت پس از مسجد الحرام و مسجد نبوي قرار دارد.
از ابو هريره نقل شده است که نبي اکرم ( ص ) فرمود: بار سفر بستن به قصد اداي نماز فقط به سه مسجد جايز است مسجد الحرام، مسجد من ( مسجد نبوي ) و مسجد الاقصي.
از ديگر احاديثي که در منزلت اين مسجد از قول نبي اکرم نقل شده آن است که حضرتش فرمود: نماز در مسجد الحرام به اندازه صد هزار رکعت نماز و نماز در مسجد من ( مسجد نبوي ) به اندازه هزار رکعت نماز و اداي نماز در مسجد الاقصي به اندازه پانصد رکعت نماز در ديگر مساجد و اماکن ثواب دارد.
2ـ در قرآن کريم از فلسطين به عنوان سرزمين مبارک ياد شده است.
باري تعالي در کتاب خود مي فرمايد: "سبحان الذي أسري بعبده ليلا من المسجد الحرام إلي المسجد الأقصي الذي بارکنا حوله"
در جاي ديگر از قرآن کريم آمده است:" و نجيناه و لوطا إلي الأرض التي بارکنا فيها" ،
ابن کثير در تفسير اين آيه مي گويد که منظور از "الارض" سرزمين شام است.
از ديگر آياتي که در اين رابطه در قرآن مشاهده مي شود بايد به آيه " و جعلنا بينهم و بين القري التي بارکنا فيها قري ظاهرة" اشاره کرد.
ابن عباس در شرح اين آيه منظور خداوند از ( القري التي بارکنا فيها ) را بيت المقدس مي داند.
در قسمتي ديگر از آيات الهي، خداوند از زبان موسي مي گويد:" يا قوم ادخلوا الارض المقدسة التي کتب الله لکم"
زجاج ابراز مي دارد از آنرو که فلسطين محل ظهور پيامبران مختلف و از هر گونه شرک پاک و مطهر است با نام مقدس خوانده مي شود.
کلبي نيز در اين باره مي گويد منظور از سرزمين مقدس دمشق، فلسطين و قسمت هايي از اردن مي باشد، البته قتاده معتقد است که منظور از سرزمين مقدس سراسر شام مي باشد.
مقصود از برکت در اينجا هم برکت مادي است و هم برکت معنوي چرا که اين سرزمين از يک سو داراي انواع مختلف ميوه و محصولات زيادي است و از سوي ديگر، به خاطر آنکه محل ظهور و محل سکونت پيامبران زيادي بوده است به عنوان سرزميني مبارک شناخته مي شود.
3ـ فلسطين محل ظهور و سکونت پيامبران بزرگي همچون ابراهيم، اسحاق، يعقوب، يوسف، لوط، داود، سليمان، صالح، زکريا، يحيي و عيسي ( ع ) کساني که نام آن ها در کتاب مبين هدايت ( قرآن ) ذکر شده، بوده است.
در اين سرزمين پيامبران ديگري از بني اسرائيل ظهور کردند که نام آنها در قرآن ذکر نشده است. اين پيامبران هر کدام پس از ديگري مسئوليت هدايت را به عهده داشتند. همچنين حضرت نبي اکرم در سخنان خود از حضرت يوشع به نام يکي از پيامبران اين سرزمين ياد مي کند.
مسلمانان هنگامي که به تلاوت آيات قرآن مي پردازند احساس مي کنند که پيوند عميقي ميان آنها و اين سرزمين وجود دارد ؛ چرا که اين سرزمين امروز به ميدان پيکار ميان حق و باطل تبديل شده است و از آن رو که خود را ميراث دار پيامبران گذشته و پرچم داران دين حق مي دانند و اين دين مقدس از آنان مي خواهد که به تمامي چيزهايي که پيش از اين بر پيامبران نازل شده است ايمان بياورند.
خداوند در اين باره مي گويد: " آمن الرسول بما أنزل من ربه و المومنون کل آمن بالله و ملائکته و کتبه و رسله لا نفرق بين أحد من رسله و قالوا سمعنا و أطعنا و غفرانک ربنا و إليک المصير"
4ـ فلسطين محل اسراي نبي اکرم مي باشد و محل عروج آن حضرت به ملکوت و بنا به روايت هاي اسلامي خداوند پيامبران پيش از نبي اکرم را احضار کرد و آنان نيز نماز را به امامت پيامبر گرامي اسلام برگزار کردند که اين خود گواهي است روشن بر انتقال امامت و رهبري به حضرت رسول اکرم و امت ايشان. از سوي ديگر، مسجد الاقصي دروازه اي زميني است که به سوي آسمان گشوده شده است.
5ـ از ديدگاه مسلمانان، فرشتگان الهي بال هاي خود را بر فراز اين سرزمين گسترانده اند. در حديثي صحيح از زيد بن ثابت آمده است که رسول گرامي اسلام فرموده است: " يا طوبي للشام، يا طوبي للشام " ( خوشا به حال اهل شام )
در اين هنگام صحابه پرسيدند چراة ايشان در پاسخ به اين سوال گفتند: "تلک ملائکه الله باسطة أجنحتها علي الشام" (ملائکه بال هاي خود را بر سرزمين شام گسترانيده اند.)
6ـ فلسطين از ديدگاه مسلمانان سرزمين حشر در قيامت محسوب مي شود. امام احمد روايت مي کند که ميمونه بنت سعد از نبي اکرم درباره بيت المقدس پرسيد و ايشان در پاسخ گفتند: " أرض المحشر و المنشر " (سرزمين حشر و نشر است)
7ـ فلسطين مرکز ثقل جهان اسلام است. از سلمه بن نفيل ذکر شده است که پيامبر مي فرمود: "عقر دار الاسلام بالشام "
عبدالله بن عمر مي گويد که رسول اکرم در مورد اين سرزمين فرمودند: "إني رأيت عمود الکتاب انتزع من تحت وسادتي فنظرت فإذا نور ساطع عمد به إلي الشام ، إلا أن الايمان إذا وقعت الفتن بالشام."
8ـ هر کس که در آنجا سکونت دارد به سان کسي است که در راه خدا جهاد و مبارزه مي کند از ابي الدرداء نقل شده است که پيامبر ( ص) فرموده اند: " أهل الشام و أزواجهم و ذرياتهم و عبيدهم و إماؤهم إلي منتهي الجزيره مرابطون في سبيل الله فمن احتل مدينة من المدائن فهو في رباط و من احتل منها ثغرا من الثغور فهو في جهاد."
در احاديث مختلف آمده است، آن طايفه اي که با نام حقيقت طلب و حقيقت جوي از آنها ياد مي شود در منطقه شام و به ويژه بيت المقدس ساکن هستند. از ابي امامه نقل شده است که پيامبر فرمود: "لا تزال من امتي ظاهرين علي الحق لعدوهم قاهرين حتي ياتيهم أمرالله وهم کذلک " ( عده اي از امت من هستند که در پي حق و حقيقتند و بر دشمنان خدا سخت گير ....)
از آن حضرت پرسيدند ايشان در کجا زندگي مي کنند؟ آن حضرت جواب داد در بيت المقدس و در اطراف و اکناف آن.
اينها مختصري بود از جايگاهي که اين سرزمين مقدس در اسلام و در نزد مسلمين دارد ؛ به گونه اي که وجود آن جزيي از عقيده و باور مسلمانان است.
گفتني است که اين منطقه شاهد جنگ هاي سرنوشت سازي همچون اجنادين، فحل بيسان، يرموک، عين جالوت و حطين بوده است و از سوي ديگر، شمار زيادي از صحابه نبي اکرم ( ص )، تابعان و دانشمندان اين سرزمين را محل سکونت خود ساخته اند و شماري از فرزندان اين سرزمين بعدها به مناصب علمي و نظامي بالايي دست يافته اند. تمامي اين مسائل باعث تعميق بيشتر پيوند روحي و عقيدتي مسلمانان با اين سرزمين مبارک شده است.
يکي از پيام هايي جنگ هاي مذکور که برخي براي حفظ فلسطين صورت گرفت، آن است که تمامي مسلمانان بايد خود را در برابر مساله فلسطين مسئول بدانند و بايد در اين درگيري شرکت داشته باشند و هيچ کس نبايد اجازه دهد که حتي وجبي از خاک اين سرزمين به دست يغماگران بيافتد ؛ چرا که اين سرزمين جزيي از عقيده و باور مسلمانان است.
در اينجا ذکر اين نکته ضروري است که وظيفه شناسي مسلمانان در برابر اين سرزمين مقدس و گام هاي عملي که مي توانند در اين راه بردارند، تضميني است براي تحقق آرزوها و آرمان هاي مسلمانان در بازپس گيري سرزمين هاي اسلامي.
برادران گرامي، در پايان بايد بگويم اگر خداوند اين چنين منزلتي براي اين کشور قائل شده است، آيا شايسته نيست که ما تمام تلاش و کوشش خود را صرف نگهداري و حفظش کنيم. آن هم در حالتي که چشم يهوديان جنايتکار به آن دوخته شده است و به منظور پاسخ گويي به زياده خواهي هاي خود درصدد آن هستند که ديگر مناطق شام و جهان اسلام را نيز اشغال کنند.
همه مسلمانان بايد بدانند که حفظ سرزمين قدس و فلسطين در طول تاريخ معيار عزت جهان اسلام بوده است و تا آن هنگام که اين منطقه در اختيار مسلمانان بوده است به عنوان سند عزت آنان و قدرت جهان اسلام به حساب مي آمده است.
در نهايت از خداوند که تنها دادرس است مي خواهم که ما را در انجام واجبات خود ياري رساند. حسبنا الله و نعم الوکيل
منبع:کتاب الطريق الي القدس
