گلبول هاي خائن

اگر يک روز به طور اتفاقي متوجه شويد که مبتلا به بيماري ام اس شده ايد، چه عکس العملي از خودتان نشان مي دهيد؟ آيا با دانستن اين حقيقت؛ خود را از دنياي خارج جدا و سعي در مخفي نگه داشتن بيماري تان مي کنيد، تمام درها را به روي خود مي بنديد يا لااقل اين طور احساس مي کنيد؟ به نظر شما در صورت بروز چنين مشکلي چه بايد کرد؟ مسلما پاسخ شما منفي است. چرا که هرگز به اين فکر نمي کرديد که شايد روزي شما هم به اين بيماري مبتلا شويد . اطلاع دقيق از نوع بيماري و روش هاي درماني موجود و در عين حال آگاهي دادن به افراد خانواده، دوستان و آشنايان و حفظ روحيه، ابتدايي ترين و بهترين اقدامي است که در مواجهه با اين بيماري مي توان انجام داد. در اين بخش سعي داريم اطلاعات مختصري در مورد بيماري ام اس در اختيارتان قرار دهيم و نگراني هاي موجود در اين زمينه را تا حدي کاهش دهيم.

ام اس چيست؟

ام اس يکي از بيماريهاي مغز - نخاع و عصب بينايي است که به علت آسيب غلاف دور عصب که اصطلاحا به آن ميلين مي گويند بوجود مي آيد. در اثر آسيب ميلين هدايت امواج الکتريکي در مسير اعصاب مختل مي شود. در سيستم عصبي تمام اطلاعات از طريق همين الياف عصبي جابجا مي شود، در نتيجه اگر در هدايت امواج؛ اختلالي ايجاد شود سبب علائم و نشانه هايي مي شود که در بيماري ام اس ديده مي شود.
علائم ام اس، شدت بروز آن ها و همينطور سير بيماري از فردي به فرد ديگر متفاوت است. در بعضي افراد سير بيماري همراه با حملات بيماري و تشديد ناگهاني علائم آن است و يا همراه با دوره هاي کامل و يا نسبي بهبودي در تمام طول زندگي است. بعضي از افراد فقط يک يا دو حمله داشته و مابقي عمرشان بدون علامت هستند و در گروهي از بيماران ممکن است بيماري سير پيشرونده آرامي داشته و تسکين موقتي نداشته باشد.
اغلب محققان معتقد هستند که ام اس يک بيماري خود ايمني است بيماري اي که در آن گلبولهاي سفيد خون بطور اشتباه به سلولهاي خودي حمله مي کنند.
در بدن ما وقتي که به دلايلي ( که هنوز کاملا مشخص نشده) گلوبولهاي سفيد اشتباها به ميلين بجاي يک عامل بيگانه حمل مي کنند، بيماري ام اس آغاز مي شود و هر بار که اين گلوبولها به رشته هاي اعصاب مربوط به يکي از اندامهاي بدنمان حمله مي کنند، آن اندام دچار مشکل خواهد شد. مثلا زماني ممکن است در راه رفتن، ديدن يا حفظ تعادل بيمار ايجاد مشکل کند.
علت دقيق بيماري ام اس به درستي شناخته نشده ، اما ديده شده است که سيستم ايمني بدن که مسئول از بين بردن عوامل بيگانه و مضر است به اشتباه به اجزاي خودي حمله مي کند که در بيماري ام اس، غلاف ميلين، سلولهاي عصبي را مورد تهاجم قرار مي دهد. در ايجاد بيماري عوامل محيطي مثل عفونتهاي ويروسي، استعداد ژنتيکي نقش دارند ولي هيچکدام به تنهايي عامل ايجاد بيماري نيستند. در بروز بيماري ام اس، گرچه استعداد ژنتيکي نقش دارد ولي يک بيماري ارثي نيست و احتمال بروز ام اس در ساير افراد خانواده حدود 5% است. منطقه جغرافيايي نيز در بروز بيماري ام اس نقش دارد.
ام اس بيماري واگيردار نيست و همچنين در مفهوم عادي کلمه وراثتي هم نيست هر چند که احتمال دارد عوامل بسياري قبل از پيشرفت ام اس در فرد مبتلا وجود داشته باشند. مشخص شده که جمعيت ژنتيکي خاص ( اروپاي شرقي) استعداد بيشتري براي ابتلا به ام اس دارند. همچنين ميزان شيوع ام اس در اعضا خانواده به ويژه دو قلوهاي همسان به دليل زمينه ژنتيکي مشترک بيشتر است. اما عوامل محيطي ديگري هم بايد وجود داشته باشند. چرا که قسمت اعظم افراد مبتلا به ام اس فرد مبتلاي ديگري در خانواده شان ندارند.

عکس العمل نسبت به ام اس:

وقتي به شما مي گويند که مبتلا به ام اس هستيد احساس شوک، ترس و غصه يک امر طبيعي است. شوک به علت ابتلا به يک بيماري غير قابل درمان ، ترس از امکان اتفاق هايي که براي شما خواهد افتاد، غصه به علت از دست دادن بعضي از توانايي هاي بدني، عصبانيت به علت عدم وجود درمان ايجاد مي شود. خانواده و فاميل نيز ممکن است اين احساسات را تجربه کنند. انکار کردن، يک امر رايج و همچنين يک مکانيسم عادي قابل فهم است به ويژه اگر علائم شما خفيف هستند يا در مرحله فروکش علائم هستيد.
اين واکنش ها مي تواند به سمت افسردگي، غم به همراه اختلال در الگوي خواب، اشتها، احساس يأس و بيچارگي و از دست دادن اعتماد به نفس، تغيير در تصوير از خود، نقشه هاي زندگي و اهداف و ترس از رانده شدن از طرف ديگران و استرس، حرکت کنند.

چه کساني از ام اس بهبود مي يابند؟!

هر چند متأسفانه هنوز درمان کامل ام اس کشف نشده، ولي ديده شده که کساني توانسته اند به حد سلامت کامل باز گردند. يک نمونه مشخص (آقاي ريچارد بي کرافت ) است. بيماري او 27 سال پيش با لنگيدن مختصر آغاز شد ولي کم کم به فلج کامل دستها و پاها منجر شد. اما او در برابر ام اس تسليم نشد و با تغيير روحيه و انجام تمرينات مختلفي توانست رفته رفته سلامت خود را بازيابد. تا اين که توانست در مسابقه دوچرخه سواري معلولين نفر اول شود. او همچنين يک بار براي حمايت از بيماران مسافت 5000 کيلومتر را رکاب زد. او تنها بيمار بهبود يافته ام اس نيست و موارد مشابه بسياري ديده شده است.
جالب است که هرکدام از آن ها دلايل متفاوتي براي بهبود حال خود مي آورند. به عبارت ديگر يک راه استاندارد و يکسان براي بهتر شدن وجود ندارد. اما آنچه واضح است هيچ کدام از اينها ديگر آن شخص حساس و غصه خور سابق نيست و نقطه مشترک آن ها تغيير ديدشان نسبت به بيماري، خود و زندگي است.
يکي از اين دوستان خانمي است که بيش از ده سال نمي توانست خودکاري را نگه دارد ولي همانطور که خودش مي گويد با توکل به خداوند و روحيه خوب توانست بر اين بيماري غالب شود. در بررسي پزشکان، او اکنون مشکلي ندارد ولي خودش مي گويد فعلا تنها مشکلش اين است که پس از نيم ساعت پياده روي خسته مي شود و بايد يکي دو دقيقه استراحت کند.

عوارض بيماري ام اس

دوبيني
مشکلات حرکتي
مشکلات حسي
مشکلات تعادلي
اختلال تکلم و اختلال بلع
مشکلات ادراري و مدفوع
خستگي
حساسيت به گرما

پنج اصل کلي براي بيماران ام اس

با رعايت اين پنج اصل مي توانيد کيفيت زندگي خود را بالا ببريد:
توجه صحيح به تنفس: با نفسهاي عميق و توأم با آرامش و همچنين کمک به برقراري تنفس پوستي ( پوست خود را تميز نگه داريد و از محيط هاي بيش از حد سرد يا گرم دوري کنيد).
تغذيه مناسب: استفاده کافي از انواع مواد غذائي ضروري
ارتباط و تحرک: بايد با ايجاد يک محيط سالم با ديگران در ارتباط بود چون انسانها اگر با هم درتماس نباشند، زنگ مي زنند!! البته بهتر است محيطي را که دوست داريد ايجاد کنيد و حتي اگر نمي توانيد به ديدن افراد مورد علاقه تان برويد، از آن ها بخواهيد که به ديدنتان بيايند.
کارآيي مثانه و روده: براي برقراري آن علاوه بر توجه به توصيه هاي پزشک، مي توان يک رژيم غذائي مناسب سرشار از مايعات و سبزيجات داشت و نيز با انجام تحرک بيشتر به کارايي بهتر روده ها کمک کرد.

آيا ام اس مانع از ازدواج است؟

ازدواج مانند يک تيغه دو لبه است که از يک سو مي تواند به نفع بيمار و از سوي ديگر به ضررش باشد. اگر بيمار واقعا مطمئن است که طرف مقابلش از وضعيت بيماري او با خبر است و باز هم حاضر به زندگي مشترک است. اگر مي داند در رسيدن به تفاهم مشکلي ندارد و سرانجام اگر مي داند او مشکل او را پذيرفته اند، شايد ازدواج انتخاب مناسبي باشد. بهرحال بهتر است در اين زمينه خيلي محتاط باشد.

آيا افراد مبتلا به ام اس نبايد صاحب فرزند شوند؟

اگر بيمار مبتلا به ام اس مي خواهد بچه داشته باشد ام اس تأثيري روي باروري او ندارد. امروزه تعداد زيادي از زنان مبتلا به ام اس حداقل يک بچه دارند. لذت داشتن يک بچه خطر احتمال عود علائم بعد از تولد بچه مي چربد.
علائم ام اس در دوران حاملگي تثبيت مي شود يا حتي بهبود پيدا مي کند و گاهي عود کمتر بيماري را نسبت به زمانهاي ديگر در اين دوران داريم. هورمون هاي حاملگي يک اثر سرکوب کنندگي سيستم ايمني دارند و باعث کاهش فعاليت اين بيماري مي شوند.
دوران حاملگي، زايمان و شيردان اين بيماران مانند مادراني است که مبتلا به ام اس نيستند. اما در اولين 6 ماه بعد از تولد بچه بيشترين خطر وجود دارد و امکان عود بيماري 2 تا 3 برابر بيشتر از زمانهاي ديگر است. اگر چه شدت عود بيماري در اين زمان ممکن است سخت تر از موارد ديگر باشد ولي روي عدم توانايي هاي طولاني مدت تأثيري ندارد.
کودکان مي توانند سبب خستگي در مادران مبتلا به ام اس شوند و اگر شما مادري مبتلا به ام اس هستيد نياز به کمک ديگران داريد چون نبايد زياد خسته شويد.
مردان مبتلا به ام اس مي توانند بچه دار شوند. اگر دچار ناتواني جنسي هستند مصرف داروهاي مؤثر، مي تواند به آن ها کمک کند.
سخن آخر اين که با حفظ روحيه و ساختن زندگي با طراوات مي توان رو به بهبودي رفت و زندگي تازه اي را شروع کرد.
منبع: مجله شاهد جوان