برصيصا
نویسنده: محمد عوفي
مفسران در تفسير اين آيه:« کمثل الشيطان اذ قال للانسان اکفر فلمّا کفر قال اني بريءٌ منک اني اخاف الله رب العالمين»(1) چنين نقل کرده اند: در ميان بني اسرائيل عابدي به نام برصيصا در عبادتگاه به عبادت مشغول بود و سيصدسال عبادت کرد عبادت کرد [در ميان مردم به عنوان راهب بزرگ و مستجاب الدّعوه مشهور گرديد]، شيطان از هر راهي وارد شد تا او را از عبادت باز دارد نتوانست، تا اينکه دختري بيمار شد وبيماريش درمان نيافت، او را نزد برصيصا آوردند تا با دعاي او شفا يابد، شيطان زيبايي دختر را که در پيش چشم برصيصا بود، در دل برصيصا انداخت و وسوسه ي بسيار کرد، سرانجام شيطان از همين راه برصيصا را فريب داد، کار برصيصا به جايي رسيد، که با آن دختر آميزش کرد، پس از مدتي او حامله شد، برصيصا ديد رسوا مي شود، شيطان به او ياد داد که او را بکش و دفن کن و اگر برادران آمدند و او را از تو مطالبه کردند، بگو او فوت کرد و من او را دفن کردم. برصيصا همين کار را کرد.
از سوي ديگر شيطان همه ي اين ماجرا را به برادران و بستگان دختر گزارش داد، آنها با مأموران دولت، کنار معبد آمدند، پس از تحقيق به خيانت برصيصا پي بردند، خبر به مردم و شاه رسيد، حکم اعدام او صادر شد و مردم ازدحام کردند و او را با وضع بسيار خوار و نکبت بار آوردند و به بالاي دار کشيدند در اين هنگام، شيطان در ميان جمعيت به نزديک برصيصا آمد و گفت:« اين من بودم که تو را تا به اينجا کشيدم و هم اکنون نيز مي توانم تو را نجات دهم، اگر مرا سجده کني تو را نجات مي دهم.»
برصيصا از هما بالاي دار، با اشاره، شيطان را سجده کرد و به طور کلي از ايمان تهي شد، آنگاه شيطان از او گريخت و گفت من از تو بيزارم... .
همان دم طناب دار را کشيدند و او به هلاکت رسيد، به اين ترتيب او با روسياهي دو جهان، به سوي دوزخ روانه گرديد، اين است عاقبت شوم پيروي از هوسهاي نفساني و شيطان، که به فرموده ي قرآن در آيه ي فوق:« کار يهود عنود همچون مثال شيطان است که به انسان گفت کافر شو( تا مشکلات تو را حل کنم) اما هنگامي که کافر شد گفت: من از تو بيزارم، من از خداوندي که پروردگار عالميان است بيم دارم (2) . » (3)
تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله
از سوي ديگر شيطان همه ي اين ماجرا را به برادران و بستگان دختر گزارش داد، آنها با مأموران دولت، کنار معبد آمدند، پس از تحقيق به خيانت برصيصا پي بردند، خبر به مردم و شاه رسيد، حکم اعدام او صادر شد و مردم ازدحام کردند و او را با وضع بسيار خوار و نکبت بار آوردند و به بالاي دار کشيدند در اين هنگام، شيطان در ميان جمعيت به نزديک برصيصا آمد و گفت:« اين من بودم که تو را تا به اينجا کشيدم و هم اکنون نيز مي توانم تو را نجات دهم، اگر مرا سجده کني تو را نجات مي دهم.»
برصيصا از هما بالاي دار، با اشاره، شيطان را سجده کرد و به طور کلي از ايمان تهي شد، آنگاه شيطان از او گريخت و گفت من از تو بيزارم... .
همان دم طناب دار را کشيدند و او به هلاکت رسيد، به اين ترتيب او با روسياهي دو جهان، به سوي دوزخ روانه گرديد، اين است عاقبت شوم پيروي از هوسهاي نفساني و شيطان، که به فرموده ي قرآن در آيه ي فوق:« کار يهود عنود همچون مثال شيطان است که به انسان گفت کافر شو( تا مشکلات تو را حل کنم) اما هنگامي که کافر شد گفت: من از تو بيزارم، من از خداوندي که پروردگار عالميان است بيم دارم (2) . » (3)
پی نوشت:
1. ترجمه اين آيه که آيه 16 حشر است، در آخر داستان آمده است.
2. حشر ، 16.
3. تلخيص از متن کتاب- در مورد ماجراي شأن نزول آيه ي فوق، اين مطلب با اندکي تفاوت، در کتاب تفسير مجمع البيان، ج 9 ، ص 265 و بحار، ج 14، ص 487، آمده است. (بازنويس)
تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله
