مولکول و حافظه‌ی آن

فیزیك‌دان‌های امریكا به كمك لیزر توانسته‌اند خواص تك مولكول‌های ناخالصی را در یك پلیمر، تغییر بدهند. این كار ممكن است به روشی برای ذخیره سازی اطلاعات اپتیكی بینجامد كه در آن ارقام دودویی در تك مولكول‌ها، ذخیره می‌شود. مورنر از آزمایشگاه تحقیقاتی آلمادن آی‌بی‌ام در سن خوزه و توماس باشه محقق میهمان (از دانشگاه مونیخ) آزمایش‌هایی روی لایه‌های نازك پلی اتیلنی كه حاوی یك در میلیون مولكول ناخالص پریلین بود، انجام دادند. آن‌ها لایه را تا دمای K5ر1 سرد كردند. در این دما، هر مولكول پریلین، فقط نوار خیلی باریكی با طول موج مشخص را جذب می‌كند؛ این طول موج به نحوه قرار گرفتن اتم‌ها در پلیمر اطراف بستگی دارد.
مورنر و باشه نورلیزر، با طول موج ثابت، را بر فیلم تاباندند. چون هر مولكول پریلین در پلیمر، طول موج مشخصی را جذب می‌كرد، آن‌ها توانستند مولكول ناخالصی منفردی را انتخاب كنند.
این پژوهشگران با تغییر دادن تدریجی طول موج لیزر، دیدند كه مولكول‌های ناخالصی، تك تك و به نوبت تلألؤ كردند. به علاوه پی‌بردند كه با چند مرتبه تكرار دوره جذب – فلوئورسانی، می‌توان به اندازه كافی انرژی به پلیمر دور و بر منتقل كرد كه پیكربندی آن تغییر كند. این كار، طول موجی را كه در آن، مولكول ناخالصی نور جذب می‌كند، تغییر می‌دهد، و عملاً جذب را متوقف می‌سازد.
مورنر می‌گوید كه جذب ممكن است به مدت 30 دقیقه ناپدید شود، یا اینكه ممكن است دوباره بعد از چند دقیقه، كه پلیمر به حالت اصلی خود باز می‌گردد، ظاهر شود. نیمه عمر كوتاه و پیش‌بینی ناپذیری طول موج‌های جذبی مشكلاتی در راه ذخیره‌سازی عملی اپتیكی به وجود می‌آورند. اما به نظر مورنر این روش وسیله بسیار حساسی برای پژوهش علمی ماهیت جامدات است. قبل از این اتم‌ها و مولكول‌های منفرد در مایعات و گازها بررسی شده بودند، اما این بررسی در جامدات صورت نگرفته بود.