اشعار بابا طاهر-1

در عشق تو صد دفترستم / که صد دفتر ز کونين ازبرستم
منم آن بلبل گل ناشکفته / که آذر در ته خاکسترستم
دلم سوجه ز غصه وربريجه / جفاي دوست را خواهان ترستم
مو آن عودم ميان آتشستان / که اين نه آسمانها مجمرستم
شد از نيل غم و ماتم دلم خون / بچهره خوشتر از نيلوفرستم
درين آلاله در کويش چو گلخن / بداغ دل چو سوزان اخگرستم
نه زورستم که با دشمن ستيزم / نه بهر دوستان سيم و زرستم
ز دوران گرچه پر بي جام عيشم / ولي بي دوست خونين ساغرستم
چرم دايم درين مرز و درين کشت / که مرغ خوگر باغ و برستم
منم طاهر که از عشق نکويان / دلي لبريز خون اندر برستم

*******

بيک ناله بسوجم هر دو عالم / که از سوز جگر خنياگرستم
ببالينم همه الماس سوده / همه خار و خسک در بسترستم
مثال کافرم در مومنستان / چو ممن در ميان کافرستم
همه سوجم همه سوجم همه سوج / بگرمي چون فروزان اخگرستم
رخ تو آفتاب و مو چو حربا / و يا پژمان گل نيلوفرستم
بملک عشق روح بي‌نشانم / بشهر دل يکي صورت پرستم
رخش تا کرده در دل جلوه از مهر / بخوبي آفتاب خاورستم
بمير اي دل که آسايش بيابي / که مو تا جان ندادم وانرستم
من از روز ازل طاهر بزادم / ازين رو نام بابا طاهرستم
بتا تا زار چون تو دلبرستم / بتن عود و بسينه مجمرستم
اگر جز مهر تو اندر دلم بي / به هفتاد و دو ملت کافرستم
اگر روزي دو صد بارت بوينم / همي مشتاق بار ديگرستم
فراق لاله رويان سوته ديلم / وز ايشان در رگ جان نشترستم
منم آن شاخه بر نخل محبت / که حسرت سايه و محنت برستم
نه کار آخرت کردم نه دنيا / يکي بي سايه نخل بي‌برستم
نه خور نه خواب بيتو گويي / به پيکر هر سر مو خنجرستم
جدا از تو به حور و خلد و طوبي / اگر خورسند گردم کافرستم
چو شمعم گر سراندازند صدبار / فروزنده‌تر و روشن ترستم
مرا از آتش دوزخ چه غم بي / که دوزخ جزوي از خاکسترستم
سمندر وش ميان آتش هجر / پريشان مرغ بي‌بال و پرستم
درين ديرم چنان مظلوم و مغموم / چو طفل بي پدر بي مادرستم
نمي‌گيرد کسم هرگز به چيزي / درين عالم ز هر کس کمترستم

*******

دو چشمانت پیاله‌ی پر ز می بی / خراج ابروانت ملک ري بي
همي وعده کري امروز و فردا / نميدانم که فرداي تو کي بي
قدم دايم ز بار غصه خم بي /چو مو محنت کشي در دهر کم بي
مو هرگز از غم آزادي نديرم/دل بي طالع مو کوه غم بي
بشم واشم ازين عالم بدر شم / بشم از چين و ما چين دورتر شم
بشم از حاجيان حج بپرسم/ که اين دوري بسه يا دورتر شم
صداي چاوشان مردن آيو / بگوش آوازه‌ي جان کندن آيو
رفيقان ميروند نوبت به نوبت / واي آن ساعت که نوبت وامن آيو
به قبرستان گذر کردم کم وبيش / بديدم قبر دولتمند و درويش
نه درويش بيکفن در خاک رفته / نه دولتمند برده يک کفن بيش
سه درد آمو بجانم هر سه يکبار/ غريبي و اسيري و غم يار
غريبي و اسيري چاره ديره / غم يار و غم يار و غم يار
تويي آن شکرين لب ياسمين بر / منم آن آتشين دل ديدگان تر
از آن ترسم که در آغوشم آيي / گدازد آتشت بر آب شکر
خوشا آنانکه پا از سر ندونند / مثال شعله خشک وتر ندونند
کنشت و کعبه و بتخانه و دير / سرائي خالي از دلبر ندونند
خوشا آنانکه سوداي ته ديرند / که سر پيوسته در پاي ته ديرند
بدل ديرم تمناي کساني / که اندر دل تمناي ته ديرند
الهي گردن گردون شود خرد / که فرزندان آدم را همه برد
يکي ناگه که زنده شد فلاني / همه گويند فلان ابن فلان مرد
دلم از سوز عشق آتش بجان بي / بکامم زهر از آن شکر دهان بي
همان دستان که با ته بي بگردن / کنونم چون مگس بر سر زنان بي
ته که دور از مني دل در برم ني / هوايي غير وصلت در سرم ني
بجانت دلبرا کز هر دو عالم / تمناي دگر جز دلبرم ني
دگر شو شد که مو جانم بسوزد / گريبان تا بدامانم بسوزد
براي کفر زلفت اي پريرخ / همي ترسم که ايمانم بسوزد
دلم بي وصل ته شادي مبيناد / زدرد و محنت آزادي مبيناد
خراب آباد دل بي مقدم تو / الهي هرگز آبادي مبيناد
الاله کوهسارانم تويي يار / بنوشه جو کنارانم تويي يار
الاله کوهساران هفته‌اي بي / اميد روزگارانم تويي يار
فلک زار و نزارم کردي آخر / جدا از گلعذارم کردي آخر
ميان تخته‌ي نرد محبت / شش و پنجي بکارم کردي آخر
نميدانم دلم ديوانه‌ي کيست / کجا آواره و در خانه‌ي کيست
نميدونم دل سر گشته‌ي مو / اسير نرگس مستانه‌ي کيست
چو آن نخلم که بارش خورده باشند /چو آن ويران که گنجش برده باشند
چو آن پيري همي نالم درين دشت /که رودان عزيزش مرده باشند
پسندي خوار و زارم تا کي و چند /پريشان روزگارم تا کي و چند
ته که باري ز دوشم برنگيري /گري سربار بارم تا کي و چند
دلا غافل ز سبحاني چه حاصل /مطيع نفس و شيطاني چه حاصل
بود قدر تو افزون از ملايک / تو قدر خود نميداني چه حاصل
خور از خورشيد رويت شرم دارد / مه نو زابرويت آزرم دارد
بشهر و کوه و صحرا هر که بيني / زبان دل بذکرت گرم دارد
اگر شيري اگر ببري اگر کور / سرانجامت بود جا در ته گور
تنت در خاک باشد سفره گستر / بگردش موش و مار و عقرب و مور
عزيزا ما گرفتار دو درديم / يکي عشق و دگر در دهر فرديم
نصيب کس مباد اين غم که ما راست /جمالت يک نظر ناديده مرديم
زدل مهر تو اي مه رفتني ني / غم عشقت بهر کس گفتني ني
وليکن شعله مهر و محبت / ميان مردمان بنهفتني ني
دلا اصلا نترسي از ره دور / دلا اصلا نترسي از ته گور
دلا اصلا نميترسي که روزي / شوي بنگاه مار و لانه‌ي مور
حرامم بي ته بي آلاله و گل / حرامم بي ته بي آواز بلبل
حرامم بي اگر بي ته نشينم / کشم در پابي گلبن ساغر مل
بسر شوق سر کوي ته ديرم / بدل مهر مه روي ته ديرم
بت من کعبه‌ي من قبله‌ي من / ته اي هر سو نظر سوي ته ديرم
خدايا خسته و زارم ازين دل / شو و روزان در آزارم ازين دل
مو از دل نالم و دل نالد از مو / زمو بستان که بيزارم ازين دل
سر راهت نشينم تا بيايي / در شادي بروي ما گشايي
شود روزي بروز مو نشيني / که تا ويني چه سخت بيوفائي
شدستم پيرو برنائي نمانده / بتن توش و توانائي نمانده
بمو واجي برو آلاله‌ي چين / چرا چينم که بينائي نمانده
خدايا دل ز مو بستان بزاري / نمي‌آيد ز مو بيمار داري
نميدونم لب لعلش به خونم / چرا تشنه است با اين آبداري
بوره اي روي تو باغ بهارم / خيالت مونس شبهاي تارم
خدا دونه که در دنياي فاني / بغير عشق ته کاري ندارم
بسر غير ته سودائي نديرم / بدل جز ته تمنائي نديرم
خدا دونه که در بازار عشقت /
خوشا آنانکه الله يارشان بي / بحمد و قل هو الله کارشان بي
خوشا آنانکه دايم در نمازند / بهشت جاودان بازارشان بي
دلم ميل گل باغ ته ديره / درون سينه‌ام داغ ته ديره
بشم آلاله زاران لاله چينم/ وينم آلاله هم داغ ته ديره
به صحرا بنگرم صحرا ته وينم / به دريا بنگرم دريا ته وينم
بهر جا بنگرم کوه و در و دشت / نشان روي زيباي ته وينم
غمم غم بي و همراز دلم غم/ غمم همصحبت و همراز و همدم
غمت مهله که مو تنها نشينم / مريزا بارک الله مرحبا غم
غم و درد مو از عطار واپرس / درازي شب از بيمار واپرس
خلايق هر يکي صد بار پرسند / تو که جان و دلي يکبار واپرس
دلت اي سنگدل بر ما نسوجه / عجب نبود اگر خارا نسوجه
بسوجم تا بسوجانم دلت را / در آذر چوب تر تنها نسوجه
خوشا آندل که از غم بهره‌ور بي / بر آندل واي کز غم بي‌خبر بي
ته که هرگز نسوته ديلت از غم / کجا از سوته ديلانت خبر بي
يکي درد و يکي درمان پسندد / يک وصل و يکي هجران پسندد
من از درمان و درد و وصل و هجران / پسندم آنچه را جانان پسندد
ته که ناخوانده‌اي علم سماوات / ته که نابرده‌اي ره در خرابات
ته که سود و زيان خود نداني /بياران کي رسي هيهات هيهات
خدايا داد از اين دل داد از اين دل / نگشتم يک زمان من شاد از اين دل
چو فردا داد خواهان داد خواهند / بر آرم من دو صد فرياد از اين دل
دلا خوبان دل خونين پسندند /دلا خون شو که خوبان اين پسندند
متاع کفر و دين بي‌مشتري نيست/ گروهي آن گروهي اين پسندند
دلا پوشم ز عشقت جامه‌ي نيل/ نهم داغ غمت چون لاله بر ديل
دم از مهرت زنم همچون دم صبح /وز آن دم تا دم صور سرافيل
بي ته اشکم ز مژگان تر آيو/ بي ته نخل اميدم ني بر آيو
بي ته در کنج تنهائي شب و روز / نشينم تا که عمرم بر سر آيو
به والله و به بالله و به تالله / قسم بر آيه‌ي نصر من الله
که دست از دامنت من بر ندارم/ اگر کشته شوم الحکم لله
دلي همچون دل نالان مو نه/ غمي همچون غم هجران مو نه
اگر دريا اگر ابر بهاران / حريف ديده‌ي گريان مو نه
من آن مسکين تذروبي پرستم/ من آن سوزنده شمع بي‌سرستم
نه کار آخرت کردم نه دنيا/يکي خشکيده نخل بي‌برستم
مکن کاري که پا بر سنگت آيو/جهان با اين فراخي تنگت آيو
چو فردا نامه خوانان نامه خونند/ تو ويني نامه‌ي خود ننگت آيو
غم عالم نصيب جان ما بي / بدور ما فراغت کيميا بي
رسد آخر بدرمان درد هرکس / دل ما بي که دردش بيدوا بي
خوشا آنانکه هر شامان ته وينند/ سخن با ته گرند با ته نشينند
مو که پايم نبي کايم ته وينم / بشم آنان بوينم که ته وينند
دو زلفانت گرم تار ربابم/ چه ميخواهي ازين حال خرابم
ته که با مو سر ياري نداري / چرا هر نيمه شو آيي بخوابم
بيا يک شو منور کن اطاقم / مهل در محنت و درد فراقم
به طاق جفت ابروي تو سوگند / که همجفت غمم تا از تو طاقم
دو چشمم درد چشمانت بچيناد / مبو روجي که چشمم ته مبيناد
شنيدم رفتي و ياري گرفتي/ اگر گوشم شنيد چشمم مبيناد
عزيزا کاسه‌ي چشمم سرايت / ميان هردو چشمم جاي پايت
از آن ترسم که غافل پا نهي تو / نشنيد خار مژگانم بپايت
زدست ديده و دل هر دو فرياد / که هر چه ديده بيند دل کند ياد
بسازم خنجري نيشش ز فولاد/ زنم بر ديده تا دل گردد آزاد
بيته بالين سيه مار به چشمم / روج روشن شو تار به چشمم
بيته اي نو گل باغ اميدم / گلستان سربسر خار به چشمم
بيته يارب به بستان گل مروياد/ وگر رويد کسش هرگز مبوياد
بيته هر گل به خنده لب گشايد/ رخش از خون دل هرگز مشوياد
ته که مي‌شي بمو چاره بياموج / که اين تاريک شوانرا چون کرم روج
کهي واجم که کي اين روج آيو / کهي واجم که هرگز وا نه‌اي روج
بيا تا دست ازين عالم بداريم/ بيا تا پاي دل از گل برآريم
بيا تا بردباري پيشه سازيم / بيا تا تخم نيکوئي بکاريم
يکي برزيگرک نالان درين دشت / بخون ديدگان آلاله مي‌کشت
همي کشت و همي گفت اي دريغا/ ببايد کشت و هشت و رفت ازين دشت
درخت غم بجانم کرده ريشه / بدرگاه خدا نالم هميشه
رفيقان قدر يکديگر بدانيد / اجل سنگست و آدم مثل شيشه
اگر شيري اگر ميري اگر مور / گذر بايد کني آخر لب گور
دلا رحمي بجان خويشتن کن / که مورانت نهند خوان و کنند سور
اگر دل دلبري دلبر کدامي/ وگر دلبر دلي دل را چه نامي
دل و دلبر بهم آميته وينم / ندانم دل که و دلبر کدامي
دلي نازک بسان شيشه ديرم / اگر آهي کشم انديشه ديرم
سرشکم گر بود خونين عجب نيست / مو آن نخلم که در خون ريشه ديرم
گر آن نامهربانم مهربان بي / چرا از ديدگانم خون روان بي
اگر دلبر بمو دلدار مي‌بو/ چرا در تن مرا نه دل نه جان بي
چرا دايم بخوابي اي دل اي دل / ز غم در اضطرابي اي دل اي دل
بوره کنجي نشين شکر خدا کن / که شايد کام يابي اي دل اي دل
شب تار و بيابان پرورک بي / در اين ره روشنايي کمترک بي
گر از دستت برآيد پوست از تن / بيفکن تا که بارت کمترک بي
مو از قالوا بلي تشويش ديرم / گنه از برگ و باران بيش ديرم
اگر لاتقنطوا دستم نگيرد / مو از ياويلنا انديش ديرم
جدا از رويت اي ماه دل افروز/ نه روز از شو شناسم نه شو از روز
وصالت گر مرا گردد ميسر/ همه روزم شود چون عيد نوروز
نسيمي کز بن آن کاکل آيو/ مرا خوشتر ز بوي سنبل آيو
چو شو گيرم خيالش را در آغوش/ سحر از بسترم بوي گل آيو
مو کز سوته دلانم چون ننالم / مو کز بي حاصلانم چون ننالم
بگل بلبل نشيند زار نالد/ مو که دور از گلانم چون ننالم
چه خوش بي وصلت اي مه امشبک بي / مرا وصل تو آرام دلک بي
زمهرت اي مه شيرين چالاک / مدامم دست حسرت بر سرک بي
مسلسل زلف بر رخ ريته ديري/ گل و سنبل بهم آميته ديري
پريشان چون کري زلف دو تا را / بهر تاري دلي آويته ديري
اگر مستان هستيم از ته ايمان / وگر بي پا و دستيم از ته ايمان
اگر گبريم و ترسا ور مسلمان/ بهر ملت که هستيم از ته ايمان
اگر آئي بجانت وانواجم / وگر نائي به هجرانت گداجم
ته هر دردي که داري بر دلم نه / بميرم يا بسوجم يا بساجم
عاشق آن به که دايم در بلا بي / ايوب آسا به کرمان مبتلا بي
حسن آسا بدستش کاسه‌ي زهر / حسين آسا بدشت کربلا بي
نواي ناله غم اندوته ذونه / عيار قلب و خالص بوته ذونه
بيا سوته دلان با هم بناليم / که قدر سوته دل دل سوته ذونه
مو آن بحرم که در ظرف آمدستم / چو نقطه بر سر حرف آمدستم
بهر الفي الف قدي بر آيو / الف قدم که در الف آمدستم
دلم از دست خوبان گيج و ويجه / مژه بر هم زنم خونابه ريجه
دل عاشق مثال چوب‌تر بي / سري سوجه سري خونابه ريجه
ز کشت خاطرم جز غم نروئي / ز باغم جز گل ماتم نروئي
ز صحراي دل بيحاصل مو / گياه نااميدي هم نروئي
سيه بختم که بختم واژگون بي / سيه روجم که روجم سرنگون بي
شدم آواره‌ي کوي محبت / زدست دل که يارب غرق خون بي
بيته يک شو دلم بي غم نمي‌بو / که آن دلبر دمي همدم نمي‌بو
هزاران رحمت حق باد بر غم / زماني از دل ما کم نمي بو
مو ام آن آذرين مرغي که في‌الحال / بسوجم عالم ار برهم زنم بال
مصور گر کشد نقشم به گلشن / بسوجه گلشن از تاثير تمثال
ز عشقت آتشي در بوته ديرم / در آن آتش دل و جان سوته ديرم
سگت ار پا نهد بر چشم اي دوست / بمژگان خاک راهش رو ته ديرم
بدرياي غمت دل غوطه‌ور بي / مرا داغ فراقت بر جگر بي
ز مژگان خدنگت خورده‌ام تير / که هر دم سوج دل زان بيشتر بي
مدامم دل براه و ديده تر بي / شراب عيشم از خون جگر بي
ببويت زندگي يابم پس از مرگ / ترا گر بر سر خاکم گذر بي
گلي کشتم باين الوند دامان / آوش از ديده دادم صبح و شامان
چو روج آيو که بويش وا من آيو / برد بادش سر و سامان بسامان
اگر زرين کلاهي عاقبت هيچ / اگر خود پادشاهي عاقبت هيچ
اگر ملک سليمانت ببخشند / در آخر خاک راهي عاقبت هيچ
غم عشق تو کي بر هر سر آيو / همائي کي به هر بوم و بر آيو
زعشقت سرفرازان کاميابند / که خور اول به کهساران بر آيو
ته که نوشم نه‌اي نيشم چرايي / ته که يارم نه‌اي پيشم چرايي
ته که مرهم نه‌اي بر داغ ريشم / نمک پاش دل ريشم چرايي
بيته يکدم دلم خرم نماني / اگر رويت بوينم غم نماني
اگر درد دلم قسمت نمايند / دلي بي غم درين عالم نماني
اگر يار مرا ديدي به خلوت / بگو اي بي‌وفا اي بيمروت
گريبانم ز دستت چاک چاکو / نخواهم دوخت تا روز قيامت
فلک نه همسري دارد نه هم کف / بخون ريزي دلش اصلا نگفت اف
هميشه شيوه‌ي کارش همينه / چراغ دودمانيرا کند پف
فلک در قصد آزارم چرائي / گلم گر نيستي خارم چرائي
ته که باري ز دوشم بر نداري / ميان بار سربارم چرايي
زدل نقش جمالت در نشي يار / خيال خط و خالت در نشي يار
مژه سازم بدور ديده پرچين / که تا وينم خيالت در نشي يار
پريشان سنبلان پرتاب مکه / خمارين نرگسان پرخواب مکه
برايني ته که دل از مابريني / برنيه روزگار اشتاب مکه
جره بازي بدم رفتم به نخجير / سبک دستي بزد بر بال من تير
برو غافل مچر در کوهساران / هران غافل چرد غافل خورد تير
مو آن رندم که نامم بي‌قلندر / نه خان ديرم نه مان ديرم نه لنگر
چو روج آيو بگردم گرد گيتي / چو شو آيو به خشتي وانهم سر
مرا نه سر نه سامان آفريدند / پريشانم پريشان آفريدند
پريشان خاطران رفتند در خاک / مرا از خاک ايشان آفريدند
بي ته هر شو سرم بر بالش آيو / چو ني از استخوانم نالش آيو
شب هجران بجاي اشک چشمم / ز مژگان پاره‌هاي آتش آيو
مو که چون اشتران قانع به خارم / جهازم چوب و خرواري ببارم
بدين مزد قليل و رنج بسيار / هنوز از روي مالک شرمسارم
سرم چون گوي در ميدان بگرده / دلم از عهد و پيمان بر نگرده
اگر دوران به نااهلان بمانه/ نشينم تا که اين دوران بگرده
دلم از دست تو دايم غمينه/ ببالين خشتي و بستر زمينه
همين جرمم که مو ته دوست ديرم/ که هر کت دوست ديره حالش اينه
چرا آزرده حالي اي دل اي دل/ همه فکر و خيالي اي دل اي دل
بساجم خنجري دل را برآرم/ بوينم تا چه حالي اي دل اي دل
مگر شير و پلنگي اي دل اي دل / بمو دايم به جنگي اي دل اي دل
اگر دستم فتي خونت بريجم / بوينم تا چه رنگي اي دل اي دل
شب تاريک و سنگستان و مو مست/ قدح از دست مو افتاد و نشکست
نگهدارنده‌اش نيکو نگهداشت / وگرنه صد قدح نفتاده بشکست
کشيمان ار بزاري از که ترسي / براني گر بخواري از که ترسي
مو با اين نيمه دل از کس نترسم / دو عالم دل ته داري از که ترسي
مو آن رندم که پا از سر ندونم / سراپايي بجز دلبر ندونم
دلارامي کز او دل گيرد آرام / بغير از ساقي کوثر ندونم
مرا عشقت ز جان آذر برآره / زپيکر مشت خاکستر برآره
نهال مهرت از دل گر ببرند / هزاران شاخه ديگر برآره
تن محنت کشي ديرم خدايا / دل با غم خوشي ديرم خدايا
زشوق مسکن و داد غريبي / به سينه آتشي ديرم خدايا
بود درد مو و درمانم از دوست/ بود وصل مو و هجرانم از دوست
اگر قصابم از تن واکره پوست / جدا هرگز نگردد جانم از دوست
خرم کوه و خرم صحرا خرم دشت / خرم آنانکه اين آلاليان کشت
بسي هند و بسي شند و بسي يند / همان کوه و همان صحرا همان دشت
به قبرستان گذر کردم صباحي / شنيدم ناله و افغان و آهي
شنيدم کله‌اي با خاک مي‌گفت / که اين دنيا نمي‌ارزد بکاهي
هر آنکس مال و جاهش بيشتر بي / دلش از درد دنيا ريشتر بي
اگر بر سر نهي چون خسروان تاج / به شيرين جانت آخر نيشتر بي
هر آنکس عاشق است از جان نترسد / يقين از بند و از زندان نترسد
دل عاشق بود گرگ گرسنه / که گرگ از هي هي چوپان نترسد
هزاران دل بغارت برده ويشه / هزارانت دگر خون کرده ويشه
هزاران داغ ريش ار ويشم اشمرد / هنو نشمرده از اشمرده ويشه

*******