![زن، انتظار، ظهور زن، انتظار، ظهور](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/b16d22c5-0629-4151-8619-8ce2c3ca2896.jpg)
![زن، انتظار، ظهور زن، انتظار، ظهور](/_WebsiteData/Article/ArticleImages/1012/5123.jpg)
زن، انتظار، ظهور
نقش زن در حکومت مهدوی:
مفضل بن عمر میگوید: امام صادق ( علیهالسلام) فرمودند: «همراه حضرت قائم، سیزده زن هست . عرض کردم، آنان چه نقشی خواهند داشت؟ فرمودند: زخمیها را مداوا میکنند و از بیماران پرستاری مینمایند . آنچنان که همراه رسول خدا (صلیالله علیهو آله) بودند» . (2)
روایات دیگر هم وجود دارند که تعداد زنان را چهارصد زن، (3) و برخی، تعداد آنان را 7800 (4) نفر معرفی میکند . دسته دیگری از روایات نیز وجود دارد که تنها به همراه بودن زنان با حضرتش اکتفا کرده و تعدادشان را ذکر نکرده است .
اما چیزی که مسلم استحضور زنان در این تحول عظیم میباشد و بدین ترتیب بانوان مسلمان با پیروی از مادر ائمه، حضرت زهرا ( علیهاالسلام) در کنار لشگریان فرزندش، مهدی موعود، قرار خواهند گرفت و این لطفی است که خداوند به وجود مقدس فاطمه زهرا ( علیهاالسلام) در زمان ظهور، به زن عنایت کرده است .
اما در یک تقسیمبندی کلی، این یاوران امام ( علیهالسلام) را میتوان به دو گروه تقسیم کرد:
1 - زنانی که در همان دوران قیام حضرت مهدی (عج) زندگی میکنند و به هنگام ظهور آن حضرت در شمار یاران ایشان قرار خواهند گرفت;
2 - بانوانی که قبل از ظهور مولایشان از دنیا رفتهاند و این لیاقت را دارند که در رکاب بقیة الله الاعظم باشند و به هنگام قیام حضرت، به دنیا رجعتخواهند نمود .
این زنان; یا با لیاقتها و شایستگیهایی که در زمانهای قبل در دفاع از حریم دین به اثبات رساندهاند، جزو یاران حضرت قرار میگیرند، یا اینکه انتظار فرج امام را داشته و با این آرزو از دنیا رحلت کردهاند، که به گاه ظهور به دنیا باز خواهند گشت و به یاری امام خویش خواهند شتافت .
زنان عصر ظهور، یاوران حق
امسلمه، همسر گرامی پیامبر اسلام (صلیالله علیهو آله)، از رسول مکرم روایت کرده است که فرمود:
«پناه برنده (مهدی (عج)) به حرم پناهنده میشود، پس مردم به سوی او جمع میگردند مانند پرندگانی که دور آب گردآیند در حالی که قبلا متفرق بودهاند آنان 314 نفر هستند که در بین آنان زنانی وجود دارند، پس ایشان بر هر ظلم و ظالم زادهای پیروز خواهند شد» . (5)
در روایت دیگری از امام محمد باقر است که فرمودند: «به خدا سوگند سیصد و اندی نفر میآیند که پنجاه تن ایشان زنانند که بدون هیچ قرار قبلی در مکه گرد آیند و این است معنای آیه شریفه «اینما تکونوا یات بکم الله جمیعا ...» . (6)
آری، آنگاه که منادی، مژده ظهور مولا را به گوش جهانیان برساند، یاران حقیقی امام عصر (عج) از گوشه و کنار جهان، به خواست پروردگار، در کنار کعبه گرد هم آیند و به هر فرمان رهبر قیام، شکوه دوباره اسلام را رقم زنند . ایشان نخبگانی هستند که در امتحانات الهی سربلند بوده و لیاقتخویش را برای یاری امام زمان (عج) به اثبات رسانیدهاند . در این میان، زنان با ایمان و اخلاص نیز همدوش سایر یاران امام با تاسی از مقتدای خویش، در تحول عظیم مهدوی شرکتخواهند جست و این را ابتخواهند نمود که در رسیدن به قرب الهی، زن و مرد هر دو یکسانند .
نکته مهم و قابل توجه اینکه علاوه بر زنانی که یاریگر امام عصر (عج) هستند زنان مومنهای نیز در آن زمان یافت میشوند که هر چند خود توانایی حضور در قیام امام زمان را ندارند اما مشوق پدران، برادران، همسران، و فرزندان خویش برای شرکت در قیام خواهند بود . و این خود نقشی استبس بزرگ در یاری رساندن به امام عصر (عج) و جهادی دیگر برای غلبه حق بر باطل .
امام باقر ( علیهالسلام) در این زمینه می فرمایند: «هنگامی که جبرئیل به اسم قائم و نام پدرش ندا میدهد، زنان محجبه این ندا را در مییابند و پدران و برادران خود را برای حضور در قیام تشویق مینمایند» . (7)
حل یک شبهه
بنابراین این روایات با حدیثبالا منافات دارند . مگر این که، این را نیز قبول نماییم که زنانی که جزو یاران حضرت هستند به غیر از اصحاب خاص ایشانند که در بیعت اول با آن حضرت همراهند .
نویسنده شهیر، کامل سلیمان، نیز همین نظر را قبول میکند و میفرماید: «در احادیث مربوط به یاران حضرت ولی عصر، صحبت از زن، به جز حدیث امام محمد باقر، نشده است، چون در جنگهای اسلامی از طبقه بانوان جز برای خدماتی در سطح پانسمان استفاده نمیشود، چنانکه در مورد جنگهای حضرت ولی عصر نیز روایتی از امام صادق آمده است: «سیزده زن همراه قائم خواهند بود که مجروحین را مداوا کنند و از بیماران پرستاری نمایند» ، (9) این حدیثخیلی نزدیک به ذهن است که در غالب اوقات برای معالجه مجروحین از زنها استفاده میشود . ولی آنچه مسلم است در بیعت اولی هیچ زنی شرکت نمیکند و از ظهور آن حضرت آگاه نمیشوند، مگر بعد از آن که یاران حضرت بقیةالله در مکه گرد آمده و با او بیعت کنند و ظهور آن حضرت را اعلام نمایند» . (10)
جواب: در ابتدا باید خاطرنشان ساخت که، روایتی که از امام محمد باقر ( علیهالسلام) نقل گردیده، روایت معتبری است و هیچ عالم و دانشمند و محدثی آن را رد ننموده و در سند آن اشکال نکرده استبلکه در اکثر کتب حدیثی وقتی درباره امام زمان ( علیهالسلام) و یارانش بحث گردیده، این روایت نیز آمده است . دوم اینکه این روایت، تنها روایتی نیست که در این مورد وجود دارد بلکه احادیث دیگری که مفضل بن عمر از امام صادق ( علیهالسلام) نقل کرده و یا حدیثی که امسلمه از رسول خدا (صلیالله علیهو آله) روایت نموده و سایر احادیث که در ابتدای بحثبیان گردیده; همه نشان دهنده این مطلب است که مساله وجود زنانی پاک و کمال یافته در صف یاران ولی عصر (عج) از امور مسلم و قطعی است . مطلب دیگر آنکه اگر در روایاتی، اسامی مردان یاور امام ( علیهالسلام) ذکر گردیده در یک روایت از امام صادق ( علیهالسلام) نیز نام تعدادی زن برده شده است که جزء یاران امام مهدی ( علیهالسلام) میباشند .
از مفضل بن عمر نقل گردیده که امام صادق ( علیهالسلام) فرمودند: «همراه حضرت قائم سیزده زن هستند . گفتم آنها را برای چه کاری میخواهد؟ فرمود: به مداوای مجروحان پرداخته و از بیماران پرستاری مینمایند . گفتم: آنان کیانند؟ فرمود: قنوا دختر رشید، امایمن، حبابه والبیه، سمیه مادر عمار یاسر، زبیده، امخالداحمسیه، ام سعیدحنفیه، صیانه ماشطه، امخالدجهنیه» . (11)
نکته دیگر اینکه، با وجود تمام احترامی که به دانشمند توانا جناب آقای کامل سلیمان داریم، در جواب نظر ایشان باید گفت: اولا طبق مدارکی که در دست هست، در جنگهای اسلامی، بانوان، علاوه بر پانسمان مجروحین، کارهای مهم دیگری نیز انجام میدادهاند که از آن جمله، شرکت در جنگ های دفاعی، تشویق رزمندگان اسلام برای نبرد، تهیه دارو، تعمیر تجهیزات و ... بوده است . (12)
به علاوه، این امور در جای خود از اهمیتبسیار فراوانی برخوردار بوده است و اگر نبودند زنانی با شهامت و با اخلاص، قطعا اسلام به رشد و شکوفایی نمیرسد .
درست است که زن بنابر خلقت لطیف و روحیه حساسی که دارد نمیتواند و معاف است که در جنگ شرکت نماید، اما اولا در شرایط استثنایی زنان زیادی در عرصه نبرد حق علیه باطل جنگیدهاند . ثانیا قیام حضرت صاحب الامر ( علیهالسلام) تنها به جنگ و نبرد با اسلحه علیه دشمن نخواهد بود بلکه قیام حضرت با توجه به جهانی بودن، عرصههای مختلفی را شامل میشود که زنان میتوانند در هر کدام از این عرصهها حضور فعال داشته باشند .
مطلب دیگر اینکه به طور قطعی نمیتوان گفت که زنان در بیعت اولی شرکت ندارند زیرا طبق روایات، یاران امام 313 نفرند که در مکه کنار خانه خدا گرد هم آیند و در بعضی روایات مانند روایت امام محمد باقر ( علیهالسلام) و ... از حضور زنان در ردیف اولین یاران امام زمان و کادر اولیه قیام یاد گردیده است . (13) لذا حضور زنان در کادر اول انقلاب مهدی امر بعید و یا غیر ممکن نیست، بلکه باتوجه به روایات ممکن و حتی مسلم است .
رجعت زنان
رجعت در لغتبه معنای باز گشت (14) و در اصطلاح عبارت است از بازگشت عدهای از مؤمنان خالص و حقیقی و بعضی از منافقان و کافران حقیقی به این دنیا بعد از مرگشان و قبل از قیام قیامت .
رجعت جزو اعتقادات و ضروریات مذهب شیعه میباشد و آیات قرآنی و روایات معصومین ( علیهالسلام) این حقیقت را به صورت روشن و شفاف بیان کردهاند .
دانشمند عالیقدر، سید مرتضی علمالهدی در مورد رجعت میفرماید: «عقیده شیعه امامیه آنست که خداوند، هنگام ظهور امام زمان (عج) قومی از شیعیان را که پیش از قیام آن حضرت از دنیا رفتهاند باز میگرداند تا او را کمک و یاری رسانند و دولت کریمه او را مشاهده نمایند . همچنین گروهی از دشمنان حضرتش را زنده میکند تا از ایشان انتقام بگیرد و آنان ظهور حق را بنگرند و ذلیل و خوار گردند» . (15)
آری، روزی فرا خواهد رسید که جمعی از مؤمنان به اذن الهی سر از خاک بر خواهند تافت تا در رکاب مولایشان قرار گرفته در راه استقرار حکومت مهدوی با مشرکان و منافقان به ستیز بپردازند .
در این میان، افتخار رجعتبه هنگام ظهور امام زمان ( علیهالسلام) نصیب عدهای از زنان مؤمنه و فداکار نیز خواهد شد . این زنان دو دستهاند: برخی با نام و نشان، از زنده شدنشان در روایات خبر داده شد و برخی دیگر فقط از آمدنشان سخن به میان آمده است .
الف: در منابع معتبر اسلامی، نام تعدادی زن وجود دارد که به هنگام ظهور قائم آل محمد (صلیالله علیهو آله) زنده خواهند شد و یاریگر حضرت خواهند بود . در روایتی که مفضل بن عمر از امام صادق نقل کرده نام تعدادی زن آورده شده که جزو همان 313 نفرند و آنان عبارتند از: «قنواء دختر رشید، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مادر عمار یاسر، زبیده، امخالد احمسیه، امسعید حنفیه، صیانه ماشطه، امخالد جهنیه» . (16)
در کتاب «منتخب البصائر» از دو زن به نامهای «وتیره» و «احبشیه» نام برده شده است . (17) و در کتاب خصایص فاطمیه از زنی به نام «نسیبه» (18) دختر کعب مازینه یاد شده است که به هنگام ظهور امام مهدی (عج) به دنیا رجعتخواهند نمود تا به مولای خود یاری برسانند .
در این قسمتبه معرفی اجمالی برخی از این بانوان میپردازیم: «صیانه ماشطه» در زمان حضرت موسی ( علیهالسلام) میزیسته است . او همسر حزقیل پسر عموی فرعون و آرایشگر دختر فرعون بوده است که ایمان خود به حضرت موسی ( علیهالسلام) را پنهان میکردند . وقتی فرعون از ایمان او آگاه شد او و فرزندانش را در تنور سوزاند . خداوند در اثر صبر و فداکاری آن زن، او را در دولت مهدی زنده میگرداند تا هم به آن حضرت خدمت نماید و هم انتقام خویش را بازستاند . (19)
«زبیده» ، همسر هارونالرشید و از شیعیان بود . هنگامی که هارون از عقیده او آگاه گشتسوگند یاد کرد او را طلاق دهد، و او صد کنیز داشت که همگی حافظ قرآن بودند . او خدمات بسیار زیادی برای شیعه انجام داد . (20)
«سمیه مادر عمار یاسر» ، هفتمین نفری بود که به اسلام گروید، و شکنجههای فراوانی را تحمل کرد . (21) پیامبر (صلیالله علیهو آله) درباره خاندان یاسر فرمود: ای خاندان یاسر صبر کنید که وعدگاه شما بهشت است . او اولین زن شهید در اسلام است . (22)
«ام ایمن» ، از زنان پرهیزگار و خدمتگزار پیامبر (صلیالله علیهو آله) بود . او در کنار زنان مجاهد در جبهه جنگ به مداوای مجروحان میپرداخت (23) و در ماجرای فدک، حضرت زهرا ( علیهالسلام) او را به عنوان شاهد معرفی کرد . (24)
«حبابه والبیه» ، از زنان والامقامی است که دوره زندگی هشت امام معصوم را درک نموده است . در دو نوبتبه وسیله امام زین العابدین و امام رضا ( علیهالسلام) جوانی به او بازگشت، و اوست که هشت امام معصوم ( علیهالسلام) بر سنگی که به همراه داشت، با خاتم خود، نقش بستند . (25)
بانوان دیگر نیز همه جزو مجاهدان راه خدا بودند . ایشان دلسوختگانی بودند که با رشادتهای فراوان، ثابت کردند که میتوانند گوشهای از بار سنگین حکومت جهانی مهدی (عج) را بر دوش گیرند . آنان، به آن درجه از اخلاص و ایمان رسیدهاند که افتخار رجعت و یاریگری امام عصر (عج) را پیدا کردهاند و این افتخاری استبس بزرگ .
ب: دسته دوم از زنان رجعت کننده، بانوانی هستند که فقط از زنده شدنشان سخن به میان آمده است و آنان زنان منتظری میباشند که آرزوی درک دولتحقه امام مهدی (عج) را در دل داشتهاند و با این آرزو از دنیا رحلت نمودهاند . (26)
به هنگام ظهور بقیةالله (عج) فرشتگان به ایشان ندا میدهند که امام تو ظهور کرده است اگر مایلی میتوانی رجعت کرده به دنیا باز گردی، سپس به اراده پروردگار زنده خواهند شد .
بدین ترتیب، بانوان منتظر و با ایمان که با اعتقاد کامل، آرزوی فرج امام زمان را داشتهاند، به دنیا باز میگردند تا شاهد تحقق وعدههای الهی باشند، حکومت عدل الهی را درک کنند و به یاری امامشان برخیزند .
«بار خدایا! ما را در زمره ایشان قرار ده»
پي نوشت :
1) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 52، ص 223 .
2) همان، ج 89، ص225 .
3) کنز العمال، علاء الدین هندی، ج14، ص338 .
4) چشماندازی از حکومت مهدی، نجمالدین طبسی، ص 74 .
5) معجم احادیث الامامالمهدی، موسسه معارف اسلامیه، ج1، ص 500 .
6) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 52، ص 223 .
7) همان، ج52، ص 231 .
8) همان، ج 52، ص 223 .
9) همان، ج 89، ص 225 .
10) روزگار رهاییکامل سلیمان، ج 1، ص 423 .
11) اثبات الهداة، شیخ حر عاملی، ج3، ص 575 .
12) چشم اندازی از حکومت مهدی، نجم الدین طبسی، ص 81 .
13) معجم احادیث الامام المهدی، مؤسسه معارف اسلامیه، ج1، ص 500 .
14) لغتنامه دهخدا، علی اکبر دهخدا، حرف ر، ص 294 .
15) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 53، ص 138 .
16) اثبات الهداة، شیخ حر عاملی، ج 3، ص 575 .
17) بیان الائمه، محمد مهدی نجفی، ج 3، ص 338 .
18) ریاحین الشریعه، ذبیح الله محلاتی، ج 5، ص 41 .
19) ریاحین الشریعه، ذبیح الله محلاتی، ج 5، 153 .
20) تنقیح المقال، مامقانی، ج 3، ص 78 .
21) اسدالغابة، ابن اثیر جزر، ج 5، ص433 .
22) ریاحین الشریعة، ذبیح الله محلاتی، ج 4، ص 353 .
23) زنان در حکومت امام زمان، محمد جواد طبسی، ص 29 .
24) چشم اندازی از حکومت امام مهدی، نجم الدین طبسی، ص 77 .
25) تنقیح المقال، مامقانی، ج 3، ص 75 .
26) زنان در حکومت امام زمان، محمد جواد طبسی، ص 30 .