آل جعفري

(= آل جعفر طيار) از اصيل‌ترين خاندانهاي علمي شيعه در ايران و عراق که مقر آنان در قزوين بوده است. اين طايفه از ذريه‌ي جعفر طيار برادر امير المؤمنين علي ابن ابي طالب (عليه السلام) هستند. آقا بزرگ تهراني فقط در قرن ششم بيست و چهار نفر از علمايي که به جعفري شهرت دارند را ثبت نموده که اينک ما فقط به احفاد حضرت جعفر طيار (عليه السلام) که ساکن قزوين مي‌باشند مي‌پردازيم. صاحب التدوين نسب و شرح حال بعضي از آنان را ذکر نموده و آقا رضي قزويني در ضيافة الاخوان همين معني را تأکيد داشته است که اين خاندان طايفه‌ي بزرگي از ذريه‌ي حضرت جعفر طيار (عليه السلام) در قزوين بوده‌اند؛ بعضي از رجال علمي اين خاندان عبارتند از: 1) ابوالحسن محمد قزويني آل جعفري فرزند احمدبن ابراهيم ابن موسي بن جعفر بن ابراهيم بن جعفر بن ابراهيم بن محمد ابي علي بن عبدالله بن جعفر طيار، از اکابر علماي شيعه در قزوين، صاحب التدوين وي را با برادرش ابوالقاسم علي بن احمد قزويني آل جعفري از برجستان شيعه در قزوين وصف کرده که داراي رياست نامه و از اهل ميراث و صدقات و انفاق بوده و اعمال خيريه داشته و صاحب بن عباد براي وي کتاب و ديگر اشياء گرانبها هديه مي‌فرستاده است؛ 2) ابوالحسن علي (م360ق) فرزند احمدبن موسي بن جعفر ابن ابراهيم بن جعفر بن ابراهيم بن محمدبن علي بن عبدالله ابن جعفر طيار، از اکابر علماي اماميه‌ي قزوين؛ 3) ابي الحسن محمد (م ب409ق) فرزند زيد قزويني آل جعفري مشهور به عراقي، از دانشمندان نامي قزوين؛ 4) ابوعلي فخرالمعالي شرفشاه (م484ق) فرزند محمدبن احمد از برجستگان شيعه در قزوين که رياست تامه داشت و رهبري اين شهر با وي بود و با مرگ وي حکومت اين خاندان در قزوين پايان يافت؛ 5) سيد عمادالدين ابي القاسم جعفربن علي، مجتهد تحرير، از اکابر اهل فتوا، وي از روي تقيه فتواي خويش را با مذهب حنفي تطبيق مي‌داد، او پدر تاج‌الدين علي است که پس از فوت پدر خود مقام فتوا و رهبري را بدست گرفت؛ 6) عبدالله بن احمدبن حمزه‌ي قزويني آل جعفري، شيخ الطالبيه در عصر خويش، از اکابر علماي اماميه، وي پدر تاج‌الدين علي که داراي دو فرزند بوده به نامهاي زين الدين عبدالله و عمادالدين جعفر که از اکابر علماي شيعه بوده‌اند؛ 7) تاج الدين ابوتراب علي فرزند عبدالله بن علي بن عبدالله بن احمدبن حمزه‌ي قزويني آل جعفري از اعاظم علماي اماميه و شعراي اهل بيت، داراي ده هزار بيت شعر در مناقب آل الرسول (صلي الله عليه و آله و سلم)؛ 8) صدرالدين ابي القاسم عبدالعظيم فرزند عبدالله بن علي بن عبدالله بن احمدبن حمزه‌ي قزويني آل جعفري مجتهد رئيس، آقارضي قزويني وي را از علماي قرن پنجم ثبت نموده است؛ 9) عبدالله بن معاويه بن عبدالله بن جعفر طيار، از برجستگان شيعه و دعات خلافت آل ابي طالب در حدود هرات به شهادت رسيد و آستانه‌ي وي زيارتگاه شيعيان است.
کتابنامه: امل الآمل، 153/2، 159، 193، الثقات العيون، 43، 64، 79، 159، 161؛ جامع الرواة، 470/1، ضيافة الاخوان، 229-231، 238، 242، 258؛ فهرست اسماء الرجال کتاب التدوين، محدث ارموي، 33، 52؛ التدوين (خطي)، قيام سادات علوي، 128؛ تاريخ گزيده، 778.
منبع مقاله :
گروه نويسندگان، (1391) دائرةالمعارف تشيع، تهران: حکمت، چاپ اول