سیستم اعلام حریق

مقدمه

آتش سوزی یکی از خطرناکترین پدیده‌هایی است که روی می‌دهد و زیانهای قابل توجه جانی و مالی به بار می‌آورد. ما همه روزه شاهد آتش سوزیهایی در نقاط مختلف جهان هستیم که موجب از بین رفتن انسانها و به بار آمدن زیانهای فراوان مالی می‌گردد. یکی از وظایف مسئولین بخشهای صنعتی ، خدماتی و ... مقابله با آتش سوزی و جلوگیری از گسترش دامنه آتش است. وظیفه طراحان ساختمانها این است که در طراحی ساختمانها خطرات ناشی از آتش سوزی را به حداقل برسانند و زمینه اقدامات ایمنی لازم را در صورت بروز آتش سوزی ، فراهم سازند.

سیستمهای اعلام حریق

از آنجا که دقایق اولیه شروع حریق دارای اهمیت زیاد و حیاتی می‌باشد، از طرفی عوامل ایجاد حریق بسیار متنوع بوده و همچنین در تمامی ساعات شبانه روز امکان بروز آن می‌رود، لذا امروزه سیستمهایی ایجاد گردیده است که می‌تواند در لحظات اولیه حریق آن را شناسایی کرده و مراتب را به یک مرکز کنترل ارسال نموده و از آن طریق بلافاصله ، توسط آژیر ، به ساکنین اعلام کند و یا با وسیله تلفن به مراکز آتش نشانی خبر دهد. بعضی از سیستمها در صورت لزوم (برای مکانهای حساس) می‌توانند بطور اتوماتیک حریق را خاموش کنند. (سیستم اطفای حریق

اجزای تشکیل دهنده سیستم اعلام حریق

دتکتور

دتکتورها یا کاشفها وسایلی هستند که حریق را حس می‌کنند. دتکتورها انواع و اقسام خاص خود را دارند که عبارتند از:

دتکتور دودی :

وسیله‌ای است که در برابر کوچکترین اثر مقدماتی حریق (دود) حساس بوده و عکس‌العمل نشان می‌دهد. دتکتور دودی به دو نوع است:

دتکتور دودی یونیزاسیون :

دتکتور دودی یونیزاسیون دارای یک محفظه می‌باشد که با هوای بیرون در ارتباط است. فضای داخلی محفظه به وسیله یک منبع رادیواکتیو یونیزه می‌شود (یونیزاسیون مرحله‌ای است که مولکولهای هوا به یونهای مثبت و الکترونهای منفی تبدیل می‌شوند.) حال چنانچه یک ولتاژ بین این محفظه برقرار شود، یونها به طرف صفحه با قطب مخالف حرکت می‌کنند. یونهای مثبت به طرف الکترود منفی و الکترونها به سمت الکترود مثبت حرکت می‌کنند. حرکت این الکترونها و یونها یک جریان الکتریکی را بوجود می‌آورد.
مقدار جریان الکتریسیته بستگی به شکل محفظه ، منبع رادیواکتیو ، ولتاژ تغذیه ، درجه حرارت و رطوبت هوا دارد. در اثر ورود هوا به این محفظه جریان الکتریسیته کاهش می‌یابد (وجود ذرات دود باعث کاهش میزان جریان الکتریسیته می‌شود.) و باعث عملکرد دتکتور شده و دتکتور فعال می‌شود.

دتکتور دودی نوری :

دتکتور دودی نوری شامل یک منبع نوری و یک عنصر حساس در مقابل نور (فتوسل) می‌باشد. هرگونه دود در فضا موجب کاهش انحراف انرژی نوری بر روی فتوسل شده و دتکتور عمل می‌نماید.

دتکتور حرارتی :

این دتکتور نسبت به افزایش درجه حرارت حساس می‌باشد. هنگامی که بر اثر آتش سوزی ، درجه حرارت محیط تغییرات غیر عادی داشته باشد، این دتکتور فعال می‌شود. دتکتور حرارتی دارای یک محفظه می‌باشد. در داخل محفظه یک بی متال وجود دارد. هوای گرم روی بی متال اثر گذاشته و گرما باعث بسته شدن کنتاکتهای آن شده و دتکتور عمل می‌کند. این دتکتور برای مکانهایی مانند آشپزخانه‌ها ، موتورخانه‌ها و ... مناسب است.

دتکتور شعله‌ای :

این دتکتورها امواج نوری غیر قابل روئیت را که به وسیله شعله آتش منتشر می‌شوند، تشخیص می‌دهند و فعال می‌شوند. این دتکتورها دارای زاویه دید مشخصی هستند که هنگام طراحی و کاربرد باید به آن توجه نمود.

شستی‌های اعلام حریق

این شستی‌ها به دو صورت موجودند: یا به صورت شستی معمولی که با فشار به آن کنتاکتها بسته یا باز شده و پیام به مرکز کنترل ارسال می‌شود و یا به صورت شستی‌های شیشه‌دار که شامل یک جعبه کوچک است که درون آن یک میکروسویچ و جلوی آن درپوش شیشه‌ای قرار دارد. با وارد نمودن ضربه‌ای کوچک به شیشه ، شیشه شکسته شده، اهرم میکروسویچ آزاد شده و کنتاکتها عمل می‌نماید و پیام به مرکز کنترل ارسال می‌شود.

مراکز کنترل

در این مراکز که امروزه به صورت الکترونیکی وجود دارند، تمام وظایف توسط میکروپروسسورها انجام می‌شود و سیم کشی کلیه دتکتورها ، شستی‌ها ، لامپهای اعلام خبر ، وسایل صوتی خبر دهنده ، منابع تغذیه و غیره به مرکز کنترل وصل می‌شود. مراکز کنترل دارای مدارهای عیب یاب بوده و هنگام ایجاد عیوبی ناشی از قطع مدارها ، قطع برق شهر ، ضعیف بودن باتریها ، سوختگی فیوزها ، خرابی دتکتورها عمل نموده و سیگنال به مراکز کنترل ارسال شده و منطقه آتش گرفته ، شناسایی می‌شود.
در بعضی از مراکز کنترل به نام مراکز کنترل آدرس پذیر شماره دتیکوری که فعال شده است، توسط صفحه دیجیتالی نمایش دهنده ، نشان داه می‌شود و بدین ترتیب می‌توان سریعا محل وقوع حریق را شناسایی و اقدامات لازم را برای پیشگیری از توسعه حریق به عمل آورد. بعضی از مراکز کنترل اعلام حریق دارای یک ترمینال تلفن هستند که از طریق کابل کشی به مرکز آتش نشانی ارتباط پیدا می‌کنند و در صورت لزوم وقوع حریق بطور اتوماتیک به مرکز آتش نشانی اطلاع داده می‌شود.

وسایل خبر دهنده

وسایل خبر دهنده در سیستم اعلام حریق مانند آژیرها ، زنگها ، بوقها ، لامپها و ... می‌باشند که در صورت بروز حریق و شناسایی آن توسط مرکز کنترل ، فرمان گرفته و ساکنین یا افراد داخل ساختمان را مطلع می‌سازند.

سیستم های اعلام حریق اتوماتیک

سيستم هاي اعلام و اطفاء حريق اتوماتيک، سرمايه و اطلاعات با ارزش و جان پرسنل را از گزند صدمات آتش سوزي دور خواهد داشت اين سيستم ها مبتني بر تشخيص دود، حرارت، نشت گاز، شعله و توسط دتکتورهاي متناسب با آن و اعلام خطر اتوماتيک توسط دستگاه مرکزي است.

سيستم هاي اعلام حريق اتوماتيک

براي ايمن سازي يک محيط در برابر حريق، مهمترين مسئله اطلاع يافتن سريع و به موقع از وقوع حريق و سپس تلاش جهت خنثي کردن آن است. هنگامي که آتش سوزي اتفاق مي افتد، نشانه هايي از آتش (دود، حرارت يا شعله) پديدار ميگردد که اين نشانه ها توسط عناصر حساس کشف مي گردند. هر چه اين عناصر حساسيتشان نسبت به دود، حرارت يا شعله بيشتر باشد، سريعتر اعلام حريق مي نمايند و احتمال خطرات جانبي پايين تر مي آيد.
اجزاء تشکيل دهنده سيستم هاي کشف و اعلام حريق خودکار

کاشف هاي حريق

اين کاشف ها به گونه اي طراحي شده اند که نسبت به دود، حرارت، شعله و يا ترکيبي از آنها عکس العمل نشان دهند. انتخاب نوع کاشف حريق به شرايط محيط و کالا بستگي دارد و روش هاي مختلف طراحي را مي طلبد.
منبع: http://forum.parsigold.com
/س