قند خون چیست؟

چندین سیستم بدن به طور همزمان در بدن انسان عمل می‌کنند و تنظیم سطوح قند خون یک جنبه‌ی ضروری از حفظ سلامت بدن می‌باشد. قند خون شامل اندازه گیری سطوح گلوکز موجود در خون بوده و نوسانات بیش از حد در این سطوح ممکن است باعث بروز عوارض جدی گردد.
همانطور که از نام آن پیداست، قند خون شاخصی از مقدار قند یا گلوکز موجود در جریان خون افراد می‌باشد. برای بقاء بدن انسان و سلامتی آن نرمال بودن سطح قند خون ضروری می‌باشد و قندی که در خون وجود دارد، در درجه‌ی اول از کربوهیدرات‌هایی که مصرف شده‌اند، حاصل می‌گردد. متخصصان ادعا می‌کنند که یک انسان سالم قند و گلوکز خود را می‌تواند از منابع دیگری مانند پروتئین‌ها و چربی‌ها نیز تامین کند و کمبود این منابع می‌تواند باعث بروز عواقب پزشکی خطرناکی در هر دوره‌ی زمانی گردد.
میلیون‌ها سلول موجود در بدن، نیازمند انرژی به منظور بقاء و حفظ پایداری بدن می‌باشند و این انرژی توسط گلوکزی که از طریق جریان خون به آن‌ها می‌رسد، تامین می‌گردد. این گلوکز در بخش‌ها و سلول‌های مختلف بدن انتشار یافته و هورمون انسولین که توسط غده‌ی پانکراس تولید می‌شود، نقش مهم و ضروری در تنظیم مقدار قندی که به سلول‌های مختلف بدن می‌رسد، ایفاء می‌کند.
سطح قند خون به صورت واحد میلی‌مول در لیتر اندازه گیری می‌شود. محدوده‌ی نرمال قند خون برای افراد سالم بین 6/3 – 8/5 میلی مول در لیتر بوده، اما این سطح ممکن است در برخی مواقع از روز نوسان داشته باشد. سطوح قند خون معمولا در هنگام صبح و قبل از هر وعده‌ی غذایی در پایین‌ترین مقدار خود قرار داشته که به عنوان سطح قند خون ناشتا در نظر گرفته می‌شود و این سطوح چند ساعت بعد از غذا خوردن به بالاترین سطح خود می‌رسد. با مراجعه به نمودار سطوح قند خون می‌توانید اطلاعات بیشتری درباره‌ی سطوح نرمال قند خون به دست آورید.

پیامدهای سطوح قند خون

حالا که می‌دانید قند خون چیست، باید اهمیت حفظ سطوح نرمال آن را نیز متوجه شده باشید و بدانید که اگر این سطح در محدوده‌ی نرمالی حفظ نشود، ممکن است عواقب جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد. بسیاری از آزمایشات مختلف وجود دارد که باید به منظور تعیین سطوح قند خون در افراد انجام شود و این آزمایشات در دوره‌ی حدود دو هفته‌ای انجام می‌شود. خواندن یک بار سطوح بالا یا پایین قند خون شاخص دقیقی از بیماری نیست، بلکه باید سطح قند خون در طی یک دوره‌ی زمانی تحت نظارت قرار داشته باشد.
هنگامی‌که سطح قند خون در بدن برای یک دوره‌ی زمانی طولانی بیش از حد بالا باشد، به عنوان هیپرگلیسمی شناخته می‌شود. زندگی با این سطح قند خون برای دوره‌های طولانی از زمان می‌تواند باعث آب از دست دهی شدید بدن شود، بنابراین نیاز به تنظیم سطوح قند خون وجود دارد. علائم شایع این بیماری تشنگی بیش از حد، خستگی شدید، تکرر ادرار و حالت ضعف عمومی می‌باشد. هنگامی‌که سطح قند خون در بدن برای دوره‌ی طولانی از زمان بیش از حد پایین باشد، به عنوان هیپوگلیسمی شناخته شده و بسیار خطرناک می‌باشد. این بیماری می‌تواند باعث تهوع، تاری دید اضطراب، ضربان قلب، خستگی شدید، خواب آلودگی، سردرگمی و یا بی‌ثباتی شده که ممکن است به کما منتهی شود.
همانطور که در بالا ذکر شد، انسولین هورمون تولید شده توسط غده‌ی پانکراس بوده و به تنظیم سطوح سالم قند خون در بدن کمک می‌کند. در صورتی‌که بدن مقدار کافی انسولین تولید نکند، نرخ متابولیسم آهسته شده و سطح قند خون به سرعت افزایش پیدا می‌کند. این بیماری به عنوان دیابت شناخته شده و یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در سراسر جهان می‌باشد. تنها گزینه‌ی درمانی این بیماری تجویز دوز منظمی از انسولین از طریق تزریق خارجی و استفاده از رژیم غذایی سالم بوده که حاوی مقادیر بالایی قند می‌باشد. سه نوع مختلف دیابت به شرح زیر می‌باشد:
نوع 1: این وضعیت هنگامی‌که سیستم ایمنی بدن به پانکراس حمله کرده و باعث تولید کمتر انسولین شد، رخ می‌دهد.
نوع 2: این بیماری نوع شایعی از دیابت بوده که در آن تولید انسولین به واسطه‌ی خوردن غذاهای ناسالم و عادات غذایی نادرست، عوامل ژنتیکی و پیری کاهش می‌یابد.
دیابت حاملگی: این وضعیت تنها در زنان باردار به واسطه‌ی تغییر در سلامت هورمونی بدن رخ داده و می‌تواند منجر به بروز دیابت نوع 2 در زنان و کودکان در آینده گردد.
دیابت یک بیماری بسیار خطرناک بوده که باید کنترل گردد، چون باعث تغییر در وضعیت سلامت هورمون‌ها شده و می‌تواند منجر به بروز چندین بیماری دیگر مانند بیماری‌های چشمی، بیماری‌های عصبی، کلیوی، قلبی عروقی، حملات قلبی، سکته‌ها، نارسایی قلبی، فشار خون بالا و حتی در موارد شدید منجر به مرگ نیز می‌گردد. به منظور بررسی سطوح قند خون در خانه، شما می‌توانید یک کیت آزمایشی را از داروخانه خریداری کرده و یا جهت انجام تست می‌توانید به پزشک مراجعه کنید.
جهت حفظ سطح سالم قند خون در بدن نیاز به پیروی از چندین مرحله در طول دوره‌ی طولانی زمان می‌باشد. شما باید غذاهای سالمی که حاوی قند بالایی نیستند را مصرف کنید. علاوه بر این، باید خواب کافی داشته باشید و الگوهای خواب مناسبی را دنبال کرده، تمرینات ورزشی منظم حداقل 3 تا 5 بار در هفته انجام داده و به منظور برسی منظم هر 6 ماه یکبار به پزشک مراجعه کنید.