مشکل جنسي يا نقص عملکرد جنسي، به مشکلي گفته مي شود که مي تواند در طي هر مرحله از سيکل جنسي ايجاد شده و باعث جلوگيري از خشنودي يا لذت جنسي براي فرد يا شريک جنسي او شود.
ناتواني جنسي چيست؟
ناتواني جنسي به عدم توانايي در رسيدن و باقي ماندن در حالت نغوظ مناسب براي ارتباط جنسي گفته مي شود. ناتواني جنسي از جمله مشکلات شايع اورولوژيک است که موجب ناراحتي هاي زيادي براي بيمار و در نهايت مراجعه به پزشک مي گردد. اگرچه ناتواني جنسي يک بيماري تلقي مي شود اما به دليل شيوع زياد و نيز تأثيرات آن بر روي کيفيت زندگي در بسياري از خانواده ها، فشارهاي اجتماعي و پزشکي زيادي را هم به دنبال دارد. مطالعات و بررسي هاي انجام شده بيانگر شيوع بالاي اين عارضه به خصوص در مردان 70-40 سال مي باشد. در واقع خطر بروز اين عارضه با افزايش سن بالا مي رود. خطر بروز ناتواني جنسي در افراد مبتلا به ديابت، بيماري هاي قلبي عروقي، فشار خون و نيز در افراد سيگاري و چاق بيشتر است.
ناتواني جنسي چقدر شايع است؟
ناتواني جنسي درجات مختلف دارد. تفاوت در شدت بروز اين مشکل، بررسي ميزان دقيق شيوع و تعداد افراد مبتلا به آن را مشکل مي سازد. مردان بسياري تمايل به مطرح کردن مشکل خود با پزشک ندارند و در نتيجه اين مشکل ناشناخته مي ماند. در حالي که ناتواني جنسي در هر سني مي تواند ايجاد شود، شيوع اين مشکل در جوانان کمتر و در سنين بالا، بيشتر است.
علل ايجاد ناتواني جنسي چيست؟
در حدود 20 سال قبل، عقيده رايج در مورد ناتواني جنسي اين بود که ناتواني جنسي هميشه يک مشکل رواني است و از طريق روان درماني و يا مشاوره جنسي قابل حل است. اما از دهه گذشته همه چيز تغيير زيادي کرده است. با پيشرفت روش هاي درماني جديد و درک بهتر و شناخت مناسب تر دلايل ايجاد ناتواني جنسي، روش معالجه از تمرکز صرف بر روانشناسي درمان به دارو درماني شيفت پيدا نموده است. آمار نشان مي دهد که در حدود 90-80 درصد از موارد ناتواني جنسي دلايل زمينه اي دارند. دلايل بروز اين مشکل بيماري هاي تحت تأثير قرار دهنده جريان خون مثل تصلب شرايين (سخت شدن شريان ها)، بيماري هاي عصبي، استرس، اضطراب ناشي از عدم توانايي جنسي و يا آسيب آلت جنسي است. بيماري هاي مزمن و نيز داروها هم مي توانند باعث بروز اين عارضه شوند. برخي عادات غلط (که بر سلامت دستگاه قلب و عروق هم تأثير مي گذارند) مانند کشيدن سيگار در بروز ناتواني جنسي نقش دارند.
دلايل فيزيکي بروز ناتواني جنسي:
وجود بيماري هاي زمينه اي مي تواند در بروز ناتواني جنسي نقش داشته باشد. از جمله اين بيماري ها مي توان به ديابت، مشکلات قلبي عروقي، بيماري هاي عصبي، عدم تعادل هورموني، بيماري هاي مزمن مثل نقص عملکرد کبدي يا کليوي، مصرف الکل و يا اعتياد اشاره نمود. به علاوه، عوارض جانبي داروهايي از جمله ضد افسردگي ها، مي تواند روي تمايلات جنسي و نيز عملکرد جنسي تأثيرگذار باشد.
دلايل رواني بروز ناتواني جنسي:
شامل استرس و اضطراب هاي مرتبط با کار، نگراني هاي مربوط به کاهش قدرت جنسي، مشکل در نحوه برقراري ارتباط، افسردگي، احساس گناه و يا اثرات منفي ناشي از صدمات جنسي در گذشته مي باشد. علاوه بر اين دلايل افزايش سن هم با بروز اين عارضه مرتبط است. البته مشکلات جنسي در بزرگسالان در هر سني مي تواند ايجاد شود.
چه چيز باعث از بين رفتن تمايلات جنسي در فرد مي شود؟
از بين رفتن تمايلات جنسي، که از آن به عنوان ليبيدو هم ياد مي شود، به کاهش ميل جنسي و نيز عدم تمايل فرد براي فعاليت جنسي اطلاق مي شود. کاهش ليبيدو مي تواند در نتيجه فاکتورهاي فيزيولوژيک يا سايکولوژيک (رواني) ايجاد شود. اين موضوع مي تواند در نتيجه کاهش سطح هورمون مردانه يا تستوسترون ايجاد شود. همچنين دلايل فيزيکي و رواني مثل اضطراب، افسردگي، بيماري هايي چون ديابت و فشار خون بالا و يا داروهاي خاص از جمله ضد افسردگي ها نيز در بروز آن دخيل است.
چه زمان بايد به پزشک مراجعه نمود؟
بسياري از افراد مشکل جنسي را بارها تجربه مي کنند. زماني که مشکل ايجاد شده ادامه يابد، باعث ايجاد استرس براي بيمار و شريک جنسي او و اثر منفي بر روي رابطه آنها مي شود. در اين صورت بهتر است فرد براي بررسي بيشتر و درمان به پزشک مراجعه نمايد.
چگونه مي توان به مشکل جنسي در آقايان پي برد؟
براي بررسي اين مشکل پزشک ابتدا در مورد تاريخچه علايم در فرد سؤال مي کند. در صورت لزوم آزمايشاتي براي بررسي اين مشکل تجويز گردد.
آيا مي توان از مشکل جنسي پيشگيري نمود؟
اگرچه نمي توان از مشکل جنسي پيشگيري نمود اما فهميدن دلايل زمينه اي مربوط به اين مشکل مي تواند به شما در درک بهتر و همراهي مناسبتر با اين مشکل، در زمان بروز آن ياري رساند. مطالعات جديد نشان مي دهد احتمال بروز ناتواني جنسي در مردان چاق 90 درصد بيشتر از مرداني است که وزن طبيعي دارند. سيگاري ها نيز 50 درصد بيشتر از غير سيگاري ها به ناتواني جنسي دچار مي شوند. ورزش منظم هم نقش پيشگيرانه اي در اين زمينه دارد. مرداني که بيشترين فعاليت ورزشي را دارند، 30 درصد کمتر از همسالان بي تحرک خود طي مدت 14 سال تحقيق به ناتواني جنسي دچار شدند.
آيا مشکل جنسي قابل درمان است؟
درمان موفق اين بيماري به دلايل زمينه اي آن بستگي دارد. نقص خفيف در عملکرد جنسي با استرس، ترس و يا اضطراب مرتبط است که با مشاوره، آموزش و بهبود ارتباط با همسر قابل درمان است. درمان دارويي با در نظر گرفتن علل زمينه اي ايجاد اين مشکل در افراد مختلف متفاوت است. بايد توجه داشت که داروهاي مؤثر در درمان ناتواني جنسي، تحريک کننده يا مقوي جنسي نيست و به عنوان داروي تفريحي مفيد نمي باشند. پس هرگز مصرف داروي خود را به کسي توصيه نکنيد.
منبع:مجله دنياي سلامت شماره .27/س
