شاهکارهای هنر تزیینی

بدون شک هنرمندان ایرانی بیش از همه چیز فریفته تزیینات و هنرهای تزیینی هستند. مهمترین قسمتهای یک کاخ تزیینات سر در و بالای پنجره و کناره دیوارهای آن است . ارزنده‌ترین قسمت یک کتاب صفحات مصور آن است. همین اصل در شعر و ادبیات دوره های مختلف تاریخی ایران به کار برده شده. می گویند ساختن جواهرات از خصوصیات مردم چادرنشین است. آریایی‌ها پیش از این که خاک ایران را مسکن سکونت خود قرار دهند در دشتها و مراتع وسیع و سبز آسیای مرکزی زیر چادرها
چهارشنبه، 20 خرداد 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
شاهکارهای هنر تزیینی
شاهکارهای هنر تزیینی
شاهکارهای هنر تزیینی

نويسنده:دکتر عیسی بهنام



بدون شک هنرمندان ایرانی بیش از همه چیز فریفته تزیینات و هنرهای تزیینی هستند. مهمترین قسمتهای یک کاخ تزیینات سر در و بالای پنجره و کناره دیوارهای آن است . ارزنده‌ترین قسمت یک کتاب صفحات مصور آن است. همین اصل در شعر و ادبیات دوره های مختلف تاریخی ایران به کار برده شده. می گویند ساختن جواهرات از خصوصیات مردم چادرنشین است. آریایی‌ها پیش از این که خاک ایران را مسکن سکونت خود قرار دهند در دشتها و مراتع وسیع و سبز آسیای مرکزی زیر چادرها زندگی می‌کردند و کار عمده آنها بر سایر قبایل آسیا و اروپا همین خصوصیات صحراکردی آنها بود. صحراگردان تا زمانی که در شهرها ثابت نشده بودند مردمان بسیار جنگجو و شجاع و نیرومند بودند و سکونت در شهرها از قدرت سربازی آنها می‌کاست.
شاید کلمه چادرنشین امروز برای ما مفهوم دیگر از معنای اصلی آن پیدا کرده است. نباید تصور کرد که چادرنشینان مردمی فقیر یا بی‌هنر بوده‌اند . در چادرهای مجلل رؤسای قبایل زیباترین قالی و ارزنده‌ترین زری و جامهای سیمین و زرین و جواهرات دیده می‌شد. وقتی پدران ما وارد سرزمین ایران شدند و تشکیلات معظم شاهنشاهی را به وجود آوردند علاقه به هنرهای تزیینی را از دست ندادند. لباسهای فاخر بر تن کردند .
اسبهایشان را به انواع تزیینات و حتی جواهرات مزین نمودند . فرشهای گرانبها روی زمین تالارهایشان گستردند . می‌گویند پرده‌ای در مقابل ایوان کسری آویزان بود که به انواع تزیینات و جواهرات آراسته شده بود. الیاف سیم و زر آمیخته با تار و پود این پرده و نقوش بافته آن ، مناظر باغ و گل و بلبل را نشان می‌داد .
به لبه‌های قبای شاهنشاهان و بزرگان دودمان هخامنشی ، اشکال مختلف زرین آمیخته با سنگهای قیمتی دوخته شده بود. تعدادی از این تزیینات امروز در یکی از قفسه‌های موزه ایران باستان دیده می‌شود. و در کنار همان قفسه نقوش برجسته ای در روی سنگ دیده می شود که از تخت جمشید به دست آمده و نقش همان تزیینات در لبه آستین و دامن قبای شاهنشاهان و درباریان مشاهده می‌گردد.
در طاق بستان نیز نقوش برجسته روی سنگ نشان می‌دهد که امرا و بزرگان حتی در مواقع معمولی مانند شکار و مجالس بزم، لباسهای زری منقوش به نقوش زیبا بر تن داشتند .
تعداد زیادی از جواهرات عهد تاریخی ایران در موزه های مختلف دنیا موجود است و مایه افتخار ماست . چه خوب بود در شهر تهران موزه ای مخصوص جواهرات به وجود می آمد و اگر برای ما امروزه امکان ندارد تمام جواهرات قدیم ایران را در یک محل گرد آوریم ولی لااقل در کنار نمونه اصلی می توانیم نمونه های قالب گیری شده از جواهرات اصلی تهیه نموده در معرض نمایش قرار دهیم .
در دوران‌های پیش از تاریخ جواهرات و تزیینات را با مردگان به خاک می سپردند تا در موقع احتیاج ، مردگان بتوانند از آن استفاده کنند. البته این عقیده آنها بود و تصور می کردند انسان پس از مرگ مجدداً روی زمین برمی‌گردد و احتیاج به لوازم زندگی خود دارد.
به این دلیل است که بیشتر جواهرات متعلق به زمانهای پیش از تاریخ در قبرستانها به دست آمده. خنجر و جام طلای کلاردشت و گردن بندهای زیویه و مارلیک از همین قبیل می‌باشد. ولی مردم ایران در زمان هخامنشیان معتقد به خدای یگانه بودند و به رجعت مردگان روی زمین عقیده نداشتند . بنابراین جواهرات مردم در آن زمان از مقبره ها به دست نیامده بلکه بیشتر آنها در باقیمانده‌های خانه‌ها و کاخ امرا و پادشاهان بوده است.
مقصود از جواهر‌سازی فقط ساختن دستبند و گوشواره و گردن بند نیست بلکه سیمین و زرین و تخت و تاج جواهر نشان و تزیینات لباس و مرکب و خیمه و بارگاه را نیز باید جزو آن به حساب آورد.
جام معروف خسرو پرویز که در کتابخانه ملی پاریس محفوظ است و در نمایشگاه هفت هزار سال هنر ایران در معرض نمایش قرار داده شده بود شهرت جهانی دارد . در داخل این جام طلا ، نقش خسرو‌پرویز در روی تخت شاهنشاهی در حال نشسته نشان داده شده و اطراف این نقش به سنگهای قیمتی و رنگین مزین گردیده است. جام خسرو‌پرویز در همان زمانهای قدیم به عنوان یادگاری از ایران یا هدیه ای از طرف پادشاهان وارد کلیسای سن ونی در پاریس شده و بعداً در قرن اخیر به کتابخانه ملی انتقال داده شد.
تمام جواهرات مکشوفه از زیویه در کردستان وارد موزه ایران باستان نشده اند . قسمتی از آن به خارج ایران رفته و امروز در موزه های اروپا و امریکا و درمجموعه های خصوصی محفوظ می‌باشد .
این جواهرات متعلق به حدود سه قرن (در قرن ۱۱ تا قرن ۸ پیش از میلاد مسیح)می باشد و احتمالاً صاحب آن در مقابل حمله دشمن از ترس چپاول و غارت آن را در زیر خاک پنهان کرده بوده است.
در حدود سال ۵۰ سال پیش نظیر چنین دفینه ای در منطقه نامعلومی از استر آباد (گرگان کنونی) پیدا شد و از ایران خارج شد و با اینکه از آن عکسبرداری شد ولی معلوم نیست اکنون در کدام منطقه دنیا می باشد . دفینه دیگری در منطقه ای از آذربایجان به نام حسنلو پیدا شده که قسمتی از آن وارد موزه ایران باستان گردیده و جام طلای معروف حسنلو جزو آن است.
جواهر سازی در دوران‌های اسلامی نیز در کشور ما رونق زیاد داشته و مراکز آن شهرهای اصفهان و شیراز و زنجان می‌باشد . تخت طاوس که به سنگهای قیمتی نشانده شده کار اصفهان است .
منبع: www.ichodoc.ir
/خ


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد