عوارض عقرب گزيدگي
نويسنده:دکتر بشير چميلي-دکتر عليرضا مغيثي-دکتر عباس زارع ميرک آبادي
عقرب گزيدگي و عوارض آن از مسائل مهم و اصلي بهداشتي است که همه ساله هزينه ي هنگفتي را برکشورهاي عقرب خيز تحميل مي کند.عقرب گزيدگي درتمام دنيا وجود دارد، ولي عوارض ايحاد شده بسته به نوع عقرب در هر کشوري متفاوت است.دراين فصل به عوارضي اشاره مي شود که براي تمام عقرب ها مشابه است.اين عوارض بخش وسيعي از درد ناحيه ي نيش تا مرگ بيمار را شامل مي شوند.
به جزعقرب هميسکرپيوس لپتوروس، سايرعقرب هاي خطرناک متعلق به خانواده ي بوتيده هستند که جنس هاي کشنده ي متعددي را شامل مي شود. سم عقرب ها ترکيبي از انواع مختلف سم براي قسمت هاي مختلف بدن است که شامل نوروتوکسين، نفروتوکسين، کارديوتوکسين، هموليزين و هموليتيکوتوکسين است.به علاوه، هيالورونيداز، هيستامين، سروتونين، ترپيتوفان،فسفودي استراز و فسفوليپاز نيز دارد.بنابراين،عوارض مختلفي ايجاد مي کند.عوارض ايجاد شده به علت سم عقرب ها را مي توان به قرار زيرمختصري شرح داد.
ازعوارض سم عقرب ايجاد عوارض تحريک سيستم سمپاتيک و پاراسمپاتيک است که با بي قراري آسيب ديده، ترشح بيش از حد بزاق دهان، خشکي دهان، تاري ديد، سرگيجه، سردرد، اشک ريزش، آب ريزش بيني، اشکال در بلع غذا و تنگ شدن مردمک چشم ها همراه است.اگرعوارض خطرناک بعدي پيدا نشوند، پس از چند ساعت و با اطمينان دادن به بيمار از نظر بي خطر بودن، اين عوارض معمولاً از بين مي روند.
آريتمي قلبي،تاکيکاردي يا براديکاردي، افزايش يا کاهش فشارخون
تاکي پنه،ادم ريوي و نارسايي تنفسي
اين عوارض خطرناک وگاهي کشنده هستند.دراين موارد لازم است بيمار در ICU بستري و اقدام هاي درماني براي وي انجام شود.درصورتي که اين عوارض دربيمارعقرب گزيده پيدا شوند، بايد فوري به مرکز بهداشتي درماني مجهزاعزام شود و پيش ازاعزام اقدام هاي درماني اوليه براي وي انجام شود (ر.ک.فصل درمان عقرب گزيدگي).
ازعوارض باليني ديگرکه ممکن است با درمان معمولي برطرف شوند، مي توان حرکات غيرعادي چشم ها، استرابيسم، گرفتگي عضلات زبان، اسهال و استفراغ، استفراغ خوني، اسپاسم شديد عضلات، لارنگو اسپاسم و خس خس سينه را نام برد.
کاهش جريان خون کليه ها و نارساي کليه،هموليز شديد، پانکراتيت حاد، هپاتيت حاد و سقط جنين در زنان حامله از موارد فوريت هاي عقرب گزيدگي هستند. لازم است در صورت مشاهده ي اين علائم بيمار به مرکز بهداشتي درماني مجهزتر اعزام شود.
اختلال هاي مختلف آزمايشگاهي مثل افزايش دفع سديم و کلسيم، افزايش قند خون، اختلال الکتروليت ها، تغييرات گلبولهاي سفيد خون، افزايش آنزيم هاي کبدي،افزايش آدرنالين،نورآدرنالين و آنژيوتنسين و اختلال در گازهاي خوني اسيدوز ازديگر عوارض عقرب گزيدگي هستند.پيشرفت بسياري از اين عوارض را مي توان با درمان هاي مناسب و نگهدارنده در آسيب ديده جلوگيري کرد.
منبع:کتاب راهنماي درمان عقرب گزيدگي
/خ
به جزعقرب هميسکرپيوس لپتوروس، سايرعقرب هاي خطرناک متعلق به خانواده ي بوتيده هستند که جنس هاي کشنده ي متعددي را شامل مي شود. سم عقرب ها ترکيبي از انواع مختلف سم براي قسمت هاي مختلف بدن است که شامل نوروتوکسين، نفروتوکسين، کارديوتوکسين، هموليزين و هموليتيکوتوکسين است.به علاوه، هيالورونيداز، هيستامين، سروتونين، ترپيتوفان،فسفودي استراز و فسفوليپاز نيز دارد.بنابراين،عوارض مختلفي ايجاد مي کند.عوارض ايجاد شده به علت سم عقرب ها را مي توان به قرار زيرمختصري شرح داد.
درد محل نيش
تورم،اکيموز و گانگرن محل نيش
ازعوارض سم عقرب ايجاد عوارض تحريک سيستم سمپاتيک و پاراسمپاتيک است که با بي قراري آسيب ديده، ترشح بيش از حد بزاق دهان، خشکي دهان، تاري ديد، سرگيجه، سردرد، اشک ريزش، آب ريزش بيني، اشکال در بلع غذا و تنگ شدن مردمک چشم ها همراه است.اگرعوارض خطرناک بعدي پيدا نشوند، پس از چند ساعت و با اطمينان دادن به بيمار از نظر بي خطر بودن، اين عوارض معمولاً از بين مي روند.
آريتمي قلبي،تاکيکاردي يا براديکاردي، افزايش يا کاهش فشارخون
تاکي پنه،ادم ريوي و نارسايي تنفسي
اين عوارض خطرناک وگاهي کشنده هستند.دراين موارد لازم است بيمار در ICU بستري و اقدام هاي درماني براي وي انجام شود.درصورتي که اين عوارض دربيمارعقرب گزيده پيدا شوند، بايد فوري به مرکز بهداشتي درماني مجهزاعزام شود و پيش ازاعزام اقدام هاي درماني اوليه براي وي انجام شود (ر.ک.فصل درمان عقرب گزيدگي).
ازعوارض باليني ديگرکه ممکن است با درمان معمولي برطرف شوند، مي توان حرکات غيرعادي چشم ها، استرابيسم، گرفتگي عضلات زبان، اسهال و استفراغ، استفراغ خوني، اسپاسم شديد عضلات، لارنگو اسپاسم و خس خس سينه را نام برد.
کاهش جريان خون کليه ها و نارساي کليه،هموليز شديد، پانکراتيت حاد، هپاتيت حاد و سقط جنين در زنان حامله از موارد فوريت هاي عقرب گزيدگي هستند. لازم است در صورت مشاهده ي اين علائم بيمار به مرکز بهداشتي درماني مجهزتر اعزام شود.
اختلال هاي مختلف آزمايشگاهي مثل افزايش دفع سديم و کلسيم، افزايش قند خون، اختلال الکتروليت ها، تغييرات گلبولهاي سفيد خون، افزايش آنزيم هاي کبدي،افزايش آدرنالين،نورآدرنالين و آنژيوتنسين و اختلال در گازهاي خوني اسيدوز ازديگر عوارض عقرب گزيدگي هستند.پيشرفت بسياري از اين عوارض را مي توان با درمان هاي مناسب و نگهدارنده در آسيب ديده جلوگيري کرد.
منبع:کتاب راهنماي درمان عقرب گزيدگي
/خ
