معرفی چنار و خواص درمانی آن

چنار گونه‌های مختلفی دارد. در اینجا به نام علمی و مشخصات مربوط به یک گونه از آنها که در ایران کاشته می‌شود اشاره شده است.
در استعمال خارجی پودر پوست خشک شده چنار (باید طوری آسیاب شود که به صورت پودر یا به صورت گرد درآید) به صورت ضماد رفع کننده لکه‌های پوستی که بیشتر در ناحیه گردن ظاهر می‌شوند می‌باشد.

نام علمی:

Platanus orientalis L.، نام فرانسه Platane oriental و نام انگلیسی آن Sycamore می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، چنار، دلب، صنار و عیثام نامیده شده است.

تیره گیاه:

چنار Platanaceae

نوع گیاه:

درخت

مشخصات ظاهری:

درختی است تنومند به ارتفاع حدود 20 متر گاهی موارد بیشتر و رنگ تنه‌ی آن سفید مایل به سبز می‌باشد. برگ‌های آن متناوب، ساده و پنجه‌ای، گل‌های آن نر و ماده و جداگانه به صورت شاتون کروی شکل هستند و هر دو نوع گل واقع بر روی یک پایه می‌باشند. میوه‌اش فندقه مرکب و کروی شکل به قطر 3 الی 4 سانتی‌متر و در قاعده‌ی میوه یک دسته تار بلند به شکل کاکل قرار دارد که معمولاً هر 3 تا 4 میوه به یک دنباله وصل هستند و در بهار پس از رسیدن پخش می‌شوند.

طبیعت برگ چنار:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن سرد و خشک می‌باشد.

رویش جغرافیایی:

در اغلب کشورها و در ایران بیشتر در استان‌های حاشیه‌ی دریای خزر، آذربایجان، همدان، کرمانشاه، لرستان، فارس، کرمان، خراسان شمالی، جنوبی و رضوی، قم و چهارمحال و بختیاری کاشته می‌شود.
ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در چنار: مواد آلانتوان و آسپاراژین در آن تشخیص داده شده است. در ضمن برگ‌های آن دارای دی آلانتوان است.

بخش مورد استفاده:

برگ و پوست درخت.

نحوه مصرف برگ:

معمولاً از عرق برگ چنار استفاده می‌شود.

خواص درمانی برگ چنار:

به صورت دم کرده برای ناراحتی‌های حلق و گرفتگی صدا مفید می‌باشد. در استعمال خارجی به صورت گرد، خشک کننده جراحت‌ها، زخم‌ها و سوختگی‌ها است. برگ چنار تازه پخته شده به صورت ضماد تحلیل برنده ورم‌ها بخصوص ورم زانو و مفاصل می‌باشد. له شده برگ تازه چنار به صورت ضماد مسکن درد زانو است.

خواص درمانی پوستِ درخت چنار:

در استعمال خارجی پودر پوست خشک شده چنار (باید طوری آسیاب شود که به صورت پودر یا به صورت گرد درآید) به صورت ضماد رفع کننده لکه‌های پوستی که بیشتر در ناحیه گردن ظاهر می‌شوند می‌باشد. در استعمال داخلی پوست خشک شده به صورت جوشانده در سرکه مفید برای اسهال‌های ساده و خونی است.

تذکر:

غبار روی برگ‌های چنار برای حلق، گوش، چشم و ریه مضر است.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.