معرفی سدر و خواص درمانی آن

برگ درخت کنار را سدر می‌گویند.

نام علمی:

Zizyphus spina Christi (L.) Desf.، نام فرانسه Epine de Christ و نام انگلیسی آن Lote tree می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، کنار، سدر، شجرة النبق، سدره و به عربی به میوه آن نبق می‌گویند.

تیره گیاه:

عناب Rhamnaceae

نوع گیاه:

درخت

مشخصات ظاهری:

درختی است همیشه سبز و ناخزان به ارتفاع حدود 10 متر با شاخه‌های سفید و خاردار، برگ‌های آن تخم مرغیِ پهن تا تخم مرغیِ بیضوی، در بعضی موارد تقریباً قلبی شکل و نوک تیز، گل‌های آن کوچک، کرکدار، گل آذین و سطح خارجی گل‌ها پشمالو می‌باشد. میوه‌اش به ابعاد زیتون و معطر که پس از رسیدن قرمز و زرد کمرنگ شده و طعم آن ترش و مایل به شیرینی است. پودر حاصله از سائیدن برگ‌های خشک درخت کنار را سدر می‌گویند.

طبیعت میوه:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن سرد و خشک است.

طبیعت برگ درخت کنار (سدر):

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن سرد و تر است.

رویش جغرافیایی:

در اغلب نواحی شمال و شرق آفریقا، عربستان، سوریه، لبنان، عراق، افغانستان و پاکستان انتشار داشته و در ایران بیشتر در جزیره خارک، لار، بندرعباس، نیک‌شهر، چابهار، بم و بوشهر می‌روید.

ترکیبات شیمیایی برگ و میوه‌ی درخت:

در برگ کنار، تانن، استرول‌های گیاهی مانند بتاسیتوسترول، بتاسیتوسترول گلوکزید و ساپونین ابلین لاکتون تشخیص داده شده است و میوه‌ی درخت نیز حاوی تانن می‌باشد.

بیشتر بخوانید: سدر

 

بخش مورد استفاده:

برگ سائیده (سدر). در ضمن میوه‌ی درخت نیز خواص دارویی دارد.

نحوه مصرف سدر در استعمال خارجی:

معمولاً سدر را به صورت خیسانده در آب ولرم استفاده می‌کنند و روش‌های مصرف مختلف دیگری از جمله به صورت شامپو، صابون و افشرده نیز دارد.

خواص درمانی سدر:

ضد قارچ، ضد عفونی کننده، پاک کننده چرک از بدن، لطیف کننده پوست، ضد خارش، تقویت کننده و جلوگیری کننده از ریزش مو، تحلیل برنده ورم‌های گرم بدن و التیام‌بخش زخم‌های سطحی می‌باشد.

خواص درمانی میوه:

میوه‌ی رسیده‌ی خشک شده به صورت آسیاب کرده و پودر شده مخلوط با عصاره‌ی شیرین بیان به صورت ضماد مفید برای شکستگی‌های استخوانی پس از جا انداختن می‌باشد. در استعمال داخلی میوه‌ی آسیاب شده به صورت خیسانده از بین برنده کرم‌های معده و دستگاه گوارشی است. میوه‌ی رسیده شده به صورت خوراکی، بازکننده گرفتگی‌های مجاری بوده و میوه‌ی رسیده به صورت سرخ کرده، قبض کننده، برطرف کننده اسهال‌های ساده و اسهال‌های صفراوی، ضد تب و برای زخم روده و معده نیز مفید است.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.