معرفی مریم نخودی و خواص درمانی آن

مریم نخودی گونه‌های مختلفی دارد که اسامی علمی و انگلیسی آنها با هم متفاوت است و مترادف‌های زیادی نیز دارد. در این جا به نام علمی و مشخصات مربوط به یک نوع مریم نخودی که خواص دارویی داشته و در طب سنتی نیز کاربرد دارد اشاره شده است.

نام علمی:

Teucrium scordioider Schreb، نام فرانسه Germandree aquatique و نام انگلیسی آن Water germander می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، مریم نخودی، اربه و گل خنو نامیده شده است. اغلب در نواحی مدیترانه‌ای، شمال آفریقا، جنوب غرب آسیا و در ایران بیشتر در نواحی پست تا ارتفاعات کوهستانی از قبیل دامنه‌های البرز، کرج، آذربایجان، اراک، شوش و خرم آباد انتشار دارد.

تیره گیاه:

نعناع Labiatae

نوع گیاه:

بوته

مشخصات ظاهری:

گیاهی است پایا و کرکدار به ارتفاع حدود 30 سانتی‌متر و برگ‌های آن کوچک، دندانه‌دار، بدون دمبرگ و تخم مرغی شکل می‌باشند. گل‌هایش کمی معطر و به رنگ‌های سفید، قرمز و یا ارغوانی روشن هستند.

طبیعت:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و خشک است.

رویش جغرافیایی:

اغلب در نواحی مدیترانه‌ای، شمال آفریقا، جنوب غرب آسیا و در ایران بیشتر در نواحی پست تا ارتفاعات کوهستانی از قبیل دامنه‌های البرز، کرج، آذربایجان، اراک، شوش و خرم آباد انتشار دارد.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در مریم نخودی:

توکریورزین، اسکوتل لارین، کولین، تانن، روغن فرار، مواد تلخ و فلاونوئید، در آن تشخیص داده شده است.

بخش مورد استفاده:

اندام هوایی گیاه

نحوه مصرف:

طبق دستور پزشک

بیشتر بخوانید: 11 گیاه دارویی که قند را پایین می‌آورند

 

خواص درمانی:

کاهنده اوره و قند خون و ضد اسکوربوت، خلط‌آور و ضد تب، ضد نفخ و هضم کننده غذا، تسکین دهنده سرفه‌های مقاوم و برطرف کننده نفس‌تنگی، خون‌ساز و ضد یرقان سودایی، ضد استسقاء و برطرف کننده ترشحات سفید زنانه، ضد التهاب و سرباز کننده کورک و دمل‌ها، التیام‌بخش زخم‌ها و ضد لک و برص، آرام‌بخش و ضد افسردگی، اشتهاآور و مقوی معده، قاعده‌آور و کاهنده ورم کلیه‌ها، تقویت کننده عمومی بدن و استحکام‌بخش لثه‌ها می‌باشد. در ضمن برای تشنج، آبریزش چشم، روماتیسم، برونشیت مزمن، عرق شبانه، گلودرد و بواسیر نیز مفید است.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.