حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی

ابوسعد / ابوسعد محسِّن / محسن (بیهق 413 / مکه 494 ق) بن محمد بن کرامّه / مفسر، متکلم و تاریخ‌نگار زیدی ایرانی، چون نسبت جشمی دارد، از این روی احتمالاً نیاکان وی از قبایل چشم بن خزرج بودند
يکشنبه، 23 ارديبهشت 1397
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی
حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی

نویسنده: حسن انوشه
 
ابوسعد / ابوسعد محسِّن / محسن (بیهق 413 / مکه 494 ق) بن محمد بن کرامّه / مفسر، متکلم و تاریخ‌نگار زیدی ایرانی، چون نسبت جشمی دارد، از این روی احتمالاً نیاکان وی از قبایل چشم بن خزرج بودند که در اوایل دوره‌ی اسلامی به خراسان کوچیدند. ابوسعد در نیشابور درس خواند از ابو عبدالرحمان سلمی، ابوالفضل میکالی، و عده‌ای دیگر حدیث شنید و از ابوحامد احمد بن محمد بن اسحاق بخاری روایت می‌کرد. از مشایخ زمخشری (م 538 ق) بود. نخست مذهب حنفی می‌ورزید، اما بعدها به معتزله گرایش یافت و سرانجام در سفری به یمن به مذهب زیدی درآمد و در صنعا آوازه یافت. در مکه کشته شد گویند علت آن رساله‌ای به نام رسالة الشیخ ابلیس الی اخوانه المناحیس بوده است. چهل و دو کتاب به او نسبت می‌دهند که از آن شمارند: الاسماء و الصفات؛ الامامة در عقاید؛ الانتصار لسادات المهاجرین و الانصار؛ التأثیر و المؤثر در علم کلام؛ تحکیم العقول در اصول؛ تفسیر قرآن کریم که دو کتاب جداگانه به فارسی یکی مبسوط و دیگری موجز است؛ تنبیه الغافلین فی فصائل الطالبیین که درباره‌ی آیاتی است که درباره‌ی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) و فرزندان او نوشته شده و گویند در نوع خود کتابی بی‌مانند است؛ تنزیه الانبیاء و الائمه؛ التهذیب در تفسیر قرآن که به عربی است و در نه مجلد تدوین یافته است، نسخه‌ای از این تفسیر در کتابخانه‌ی واتیکان نگهداری می‌شود؛ جلاء الابصار فی متون الاخبار که امالی حدیث است در شصت مجلس؛ الحقائق الوثائق؛ رسالة ابی مرة الی اخوانه المجیره در عقاید؛ الرسالة الباهرة فی الفرقة الخاسرة که گویا با کتابی که بر سر آن گشته شد یکی باشد؛ الرسالة الغرا؛ السفینة الجامعة لانواع العلوم در موضوعات گوناگون؛ شرح عیون المسائل که زندگینامه‌ی شماری از رجال زیدیه است و مؤلف آن را ضمیمه‌ی کتاب طبقات المعتزله‌ی قاضی عبدالجبار معتزلی کرده و دو طبقه بر طبقات دهگانه‌ی کتاب افزوده است (چاپ 1393 ق)؛ الشروط و المحاصره؛ العقل؛ العیون؛ المحاضره؛ المنتخب در فقه زیدیه؛ الرسالة التامه فی نصیحة العامه.

بیشتر بخوانید: تفسیری کهن از دانشمندی ایرانی


کتابنامه:
اعلام، زرکلی، 289/5؛ تاریخ نیشابور، 692؛ کشف الظنون، 517؛ معجم المؤلفین، 187/8؛ مؤلفات الزیدیه، زیرعنوان کتابها.
منبع مقاله :
گروه نویسندگان، (1391)، دائرةالمعارف تشیع (جلد ششم)، تهران: انتشارات حکمت، چاپ اول.
 
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم