حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی

ابوسعد / ابوسعد محسِّن / محسن (بیهق 413 / مکه 494 ق) بن محمد بن کرامّه / مفسر، متکلم و تاریخ‌نگار زیدی ایرانی، چون نسبت جشمی دارد، از این روی احتمالاً نیاکان وی از قبایل چشم بن خزرج بودند
يکشنبه، 23 ارديبهشت 1397
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی
حاکم جُشَمی ؛ مفسر زیدی ایرانی

نویسنده: حسن انوشه
 
ابوسعد / ابوسعد محسِّن / محسن (بیهق 413 / مکه 494 ق) بن محمد بن کرامّه / مفسر، متکلم و تاریخ‌نگار زیدی ایرانی، چون نسبت جشمی دارد، از این روی احتمالاً نیاکان وی از قبایل چشم بن خزرج بودند که در اوایل دوره‌ی اسلامی به خراسان کوچیدند. ابوسعد در نیشابور درس خواند از ابو عبدالرحمان سلمی، ابوالفضل میکالی، و عده‌ای دیگر حدیث شنید و از ابوحامد احمد بن محمد بن اسحاق بخاری روایت می‌کرد. از مشایخ زمخشری (م 538 ق) بود. نخست مذهب حنفی می‌ورزید، اما بعدها به معتزله گرایش یافت و سرانجام در سفری به یمن به مذهب زیدی درآمد و در صنعا آوازه یافت. در مکه کشته شد گویند علت آن رساله‌ای به نام رسالة الشیخ ابلیس الی اخوانه المناحیس بوده است. چهل و دو کتاب به او نسبت می‌دهند که از آن شمارند: الاسماء و الصفات؛ الامامة در عقاید؛ الانتصار لسادات المهاجرین و الانصار؛ التأثیر و المؤثر در علم کلام؛ تحکیم العقول در اصول؛ تفسیر قرآن کریم که دو کتاب جداگانه به فارسی یکی مبسوط و دیگری موجز است؛ تنبیه الغافلین فی فصائل الطالبیین که درباره‌ی آیاتی است که درباره‌ی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) و فرزندان او نوشته شده و گویند در نوع خود کتابی بی‌مانند است؛ تنزیه الانبیاء و الائمه؛ التهذیب در تفسیر قرآن که به عربی است و در نه مجلد تدوین یافته است، نسخه‌ای از این تفسیر در کتابخانه‌ی واتیکان نگهداری می‌شود؛ جلاء الابصار فی متون الاخبار که امالی حدیث است در شصت مجلس؛ الحقائق الوثائق؛ رسالة ابی مرة الی اخوانه المجیره در عقاید؛ الرسالة الباهرة فی الفرقة الخاسرة که گویا با کتابی که بر سر آن گشته شد یکی باشد؛ الرسالة الغرا؛ السفینة الجامعة لانواع العلوم در موضوعات گوناگون؛ شرح عیون المسائل که زندگینامه‌ی شماری از رجال زیدیه است و مؤلف آن را ضمیمه‌ی کتاب طبقات المعتزله‌ی قاضی عبدالجبار معتزلی کرده و دو طبقه بر طبقات دهگانه‌ی کتاب افزوده است (چاپ 1393 ق)؛ الشروط و المحاصره؛ العقل؛ العیون؛ المحاضره؛ المنتخب در فقه زیدیه؛ الرسالة التامه فی نصیحة العامه.

بیشتر بخوانید: تفسیری کهن از دانشمندی ایرانی


کتابنامه:
اعلام، زرکلی، 289/5؛ تاریخ نیشابور، 692؛ کشف الظنون، 517؛ معجم المؤلفین، 187/8؛ مؤلفات الزیدیه، زیرعنوان کتابها.
منبع مقاله :
گروه نویسندگان، (1391)، دائرةالمعارف تشیع (جلد ششم)، تهران: انتشارات حکمت، چاپ اول.
 
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم