ویتامین ب۱۲

چکیده
وجود ویتامین ب۱۲ برای ساخت گلبول های قرمز خون، عصب ها، DNA و سایر اعضای بدن ضروریست. یک فرد بالغ به طور متوسط باید روزانه ۲.۴ میکرو گرم از آن را مصرف کند. باید توجه داشت که این ویتامین مانند اغلب ویتامین ها در بدن ساخته نمی شود و باید از طریق غذاها جذب شود. گیاهان ویتامین ب۱۲ را نمی سازند و تنها غذاهایی که می توانند آن را در بدن تأمین کنند، عبارتند از: گوشت، مرغ، تخم مرغ، لبنیات، و سایر فراورده های حیوانی.

تعداد کلمات : 1027 / تخمین زمان مطالعه : 5 دقیقه

حدود ۲ ماه پیش، مردی ۶۲ ساله به کلینیک مراجعه کرد و اظهار داشت که که از سوزن سوزن شدن و سری دست و پا هایش رنج می برد، مشکل راه رفتن دارد، درد شدید مفاصل دارد، رنگش زرد شده و دائماً تنگی نفس دارد. بر اساس گزارش بیمارستان عمومی ماسوچوست که در مجله پزشکی نیو انگلند به چاپ رسید، این فرد از کمبود ویتامین ب۱۲ رنج می برد. این شرایط می توانست بدتر از این هم باشد چرا که کمبود شدید این ویتامین منجر به افسردگی، پارانویا، توهم، فراموشی، بی اختیاری، از دست دادن حس لامسه و بویایی و هزاران مشکل دیگر شود.

اهمیت ویتامین ب۱۲
وجود این ویتامین برای ساخت گلبول های قرمز خون، عصب ها، DNA و سایر اعضای بدن ضروریست. یک فرد بالغ به طور متوسط باید روزانه ۲.۴ میکرو گرم از این ویتامین مصرف کند. این ویتامین مانند اکثر ویتامین ها، در بدن ساخته نمی شود و از غذاها و مکمل های غذایی دریافت می شود. برخی افراد مقادیر کافی از این ویتامین را مصرف نمی کنند اما مشکل اینجاست که بدن برخی افراد صرف نظر از میزان مصرفشان، قادر به جذب این ویتامین نیست. به همین دلیل کمبود این ویتامین بویژه در سالمندان بسیار شایع است. مرکز ملی مطالعات تغذیه و سلامت برآورد کرده است که ۳.۲ درصد بزرگسالان بالای ۵۰ سال در فقر کامل ب۱۲ به سر می برند و ۲۰ درصد در مرز کمبود این ویتامین هستند.بنابر گفته دکتر بیستریان، اگرچه کمبود ویتامین ب۱۲ سبب اختلال در یادگیری می شود، اما با آزمایشات انجام شده بر روی افراد مبتلا به آلزایمر ثابت شد که حتی دوز بالای ب۱۲ یعنی ۱۰۰۰میکروگرم نیز تأثیری در بهبود وضعیت این بیماران نداشته است. بنابراین بدون اینکه انتظار داشته باشیم این ویتامین بیماری های ما را درمان کند، بهتر است برای پیشگیری از فقر این ماده مفید، به اندازه کافی از غذاهای حاوی این ویتامین و همچنین مکمل های غذایی استفاده کنیم.

آیا شما نیز در معرض خطر فقر ویتامین ب۱۲ هستید؟
دلایل زیادی برای کمبود این ویتامین وجود دارد که در کمال تعجب، از میان آنها ۲ دلیل مربوط به اقداماتی برای سلامت بدن است: رژیم گیاه خواری و عمل کاهش وزن

گیاهان این ویتامین را تولید نمی کنند و تنها غذاهایی که می توانند این ویتامین را در بدن تأمین کنند، عبارتند از: گوشت، مرغ، تخم مرغ، لبنیات، و سایر فراورده های حیوانی. افراد گیاه خوار در صورتیکه از غلات غنی شده و یا مکمل های غذایی استفاده نکنند، در معرض خطر فقر ب۱۲ خواهند بود. اشخاصی هم که عمل کوچک کردن معده یا سایر جراحی های کاهش وزن را انجام داده اند، در معرض خطر کمبود این ویتامین هستند چراکه این عمل ها توانایی بدن برای تجزیه ویتامین ۱۲ از غذاها را، مختل می سازد.

بیماری های مانند سلیاک (بیماری روده باریک) و کرون (بیماری التهابی روده) نیز می توانند مانع جذب این ویتامین شوند. همچنین داروهایی که برای سوزش سر معده تجویز می شوند و ترشح اسید معده را کاهش می دهند نیز مانع جذب این ویتامین می شوند چراکه اسید معده برای جذب این ماده ضروریست. این مشکل در سالمندان نیز عمومیت دارد چراکه کاهش اسید معده عموماً در سنین بالا اتفاق می افتد.

علائم کمبود ویتامین ب۱۲
کمبود این ویتامین به مرور زمان و به کندی اتفاق می افتد و با گذشت زمان شدت میابد. با دانستن علائم می توان این مشکل را از سایر بیماری ها تشخیص داد. این علائم عبارتند از:
احساسات بی سابقه، سری و سوزش دستها، بالا و پایین پاها
مشکل در راه رفتن (سرگیجه و عدم تعادل)
کم خونی
تورم زبان

مشکلات تمرکز و مباحثه (مشکلات یادگیری) یا فراموشی
ضعف
خستگی مفرط

با اینکه یک پزشک با تجربه با معاینه و پرسش و پاسخ، می تواند کمبود این ویتامین را تشخیص دهد، اما یک آزمایش خون برای تایید نیاز است. چنانچه شما یک گیاهخوار هستید یا تحت عمل جراحی لاغری قرار گرفته اید یه مبتلا به بیماری هستید که مانع جذی ویتامین ب۱۲ می شود، بهترین کار این است که دائماً سطح این ویتامین را در خون خود آزمایش کنید.
به عقیده دکتر بروس بیستریان، رئیس بخش تغذیه مرکز پزشکی بت،  تشخیص به موقع فقر ب۱۲ بسیار مهم است چراکه اگر این مشکل برطرف نشود، مشکلات جدی عصبی و بیماری های خونی در کمین بیمار است.

تقویت سطح ویتامین ب۱۲ در بدن
کمبود این ویتامین از دو راه جبران می شود: تزریقات هفتگی یا قرص های قوی روزانه . مقادیر کم فقر این ویتامین توسط یک مولتی ویتامین معمولی تأمین می شود. در بیشتر افراد، این مشکل قابل پیشگیریست. اگر شما یک گیاهخوار هستید، مصرف نان ها، کمفلکس صبحانه، و سایر غلات غنی شده با ب۱۲ و همچنین مصرف قرص های مکمل روزانه، برای شما ضروریست. هر قرص مولتی ویتامین مقدار ۶ میکروگرم از این ویتامین را به بدن می رساند که نیاز روزانه بدن را تأمین می کند. توصیه می شود که افراد بالای ۵۰ سال علاوه بر غذا، مکمل های ب۱۲ مصرف کنند چراکه ممکن است بدن، در این سن قادر به جذب این ویتامین از غذاها نباشد. یک مولتی ویتامین معمولی و استاندارد می تواند کمک کننده باشد.

ویتامین ب۱۲ چاره ی همه بیماری ها نیست!
فضای اینترنت مملو است از مقالاتی که ویتامین ب۱۲ را در پیشگیری از بیماری هایی مانند آلزایمر، مشکلات قلبی، و سایر بیماری های مزمن و حتی درمان ناباروری، خستگی مفرط، اگزما و بسیاری مشکلات دیگر مؤثر می دانند. اما اکثر آنها بی اساس هستند و پایه علمی ندارند. برای مثال بیماری آلزایمر را در نظر بگیرید: بنابر گفته دکتر بیستریان، اگرچه کمبود ویتامین ب۱۲ سبب اختلال در یادگیری می شود، اما با آزمایشات انجام شده بر روی افراد مبتلا به آلزایمر ثابت شد که حتی دوز بالای ب۱۲ یعنی ۱۰۰۰میکروگرم نیز تأثیری در بهبود وضعیت این بیماران نداشته است. بنابراین بدون اینکه انتظار داشته باشیم این ویتامین بیماری های ما را درمان کند، بهتر است برای پیشگیری از فقر این ماده مفید، به اندازه کافی از غذاهای حاوی این ویتامین و همچنین مکمل های غذایی استفاده کنیم.