اصول فقه
نويسنده: محمدرضا ضميري
مؤلف:
محمدرضا مظفر (م 1383 ق).
زندگينامه و اظهار نظرها:
مؤلف، در پنجم شعبان سال 1322 ق، در خانواده علم و فضيلت، در دارالعلم نجف، در جوار مولاي متقيان حضرت علي ـ عليه السلام ـ چشم به جهان گشود. بعد از دوران كودكي با سرپرستي و تربيت برادرش شيخ محمد حسن مظفر به تحصيل مقدمات علوم پرداخت. او مقدمات و سطح را نزد استاداني چون: شيخ محمدطه حويزي و برادران خود، شيخ عبدالنبي و شيخ محمدحسن، به پايان برد. بعد از اين مرحله، وارد حوزه درس خارج آقا ضياءالدين عراقي و علامه نائيني شد و همچنين از درس اصول و فلسفه شيخ محمدحسين اصفهاني (صاحب نهاية الدرايه) استفاده تمام و كامل برد. مظفر در كنار علوم متداول حوزه آن زمان نجف، به علوم رياضي، هيئت جديد و عروض نيز پرداخت. در سال 1335 ق، او و عده اي از طلاب جوان از وزارت كشور عراق درخواست اجازه تأسيس جمعيت ديني در نجف را نمودند كه موافقت شد و آنان به اين جمعيت سر و ساماني دادند. وي در سال 1355 ق مدرسه عالي علوم ديني يا دانشكده اجتهاد را تأسيس كرد كه در اين دانشكده چهار علم: فقه استدلالي، تفسير، علم اصول و فلسفه تدريس مي شد. سرانجام در سال 1383 ق در 62 سالگي درگذشت.[1]
استادان:
شيخ محمد حسن مظفر، آقا ضياء الدين عراقي، ميرزا عبدالهادي شيرازي، سيد علي قاضي طباطبايي، شيخ محمد حسين اصفهاني و...
شاگردان:
سيد جواد شبر، شيخ جواد قسام، سيد عبدالكريم قزويني، سيد عبدالهادي محسن حكيم، شيخ محمد حسن طويحي، سيد محمد صدر، شيخ محمد علي تسخيري، و...
تأليفات:
اصول فقه، المنطق، فلسفه، عقائد الشيعه، السقيفة عندنا. تاريخ الاسلام، حرية الانسان و ارتباطها بقضاء الله السقيفه، الفلسفه الاسلامي، فلسفة الامام علي (ع)، المثل الافلاطونيه عند ابن سينا و چندين كتاب ديگر...
معرفي اجمالي كتاب:
اين كتاب در اصول فقه شيعه است كه كاملاً با اسلوب كتب درسي نوشته شده است و اكنون از كتابهاي درسي حوزه است. اصول فقه حاصل تفكر و بينش مكتب اصولي ميرزاي نائيني است كه با قلم بسيار رسا و روان و ساده جناب مظفر تأليف شده است. اين كتاب با اينكه متن بسيار ساده و روان دارد، حاوي نكات بسيار دقيق است. هم از تنظيم و تبويت بديع برخوردار است و هم نكات دقيق و ظريفي دارد كه در كتب قديم كمتر يافت مي شود و به قول خود مرحوم مظفر حلقه مفقوده اي است بين معالم الاصول و كفاية الاصول. اين كتاب با تمام مزايايي كه دارد، فاقد مباحث برائت و اشتغال و تخيير است.
اصول فقه، مباحث علم اصول را به چهار بخش تقسيم كرده: مباحث الفاظ، ملازمات عقلي، مباحث حجت، اصول عملي (استصحاب، اصالت برائت، اصالت تخيير و احتياط).
اين کتاب بارها در ايران، عراق و لبنان به چاپ رسيده و ترجمه فارسي آن نيز موجود مي باشد.
وضعيت نشر:
اين كتاب در يك جلد به زبان عربي، به وسيله انتشارات نشر دانش اسلامي، در سال 1405 ق چاپ و منتشر شده است.
/س
محمدرضا مظفر (م 1383 ق).
زندگينامه و اظهار نظرها:
مؤلف، در پنجم شعبان سال 1322 ق، در خانواده علم و فضيلت، در دارالعلم نجف، در جوار مولاي متقيان حضرت علي ـ عليه السلام ـ چشم به جهان گشود. بعد از دوران كودكي با سرپرستي و تربيت برادرش شيخ محمد حسن مظفر به تحصيل مقدمات علوم پرداخت. او مقدمات و سطح را نزد استاداني چون: شيخ محمدطه حويزي و برادران خود، شيخ عبدالنبي و شيخ محمدحسن، به پايان برد. بعد از اين مرحله، وارد حوزه درس خارج آقا ضياءالدين عراقي و علامه نائيني شد و همچنين از درس اصول و فلسفه شيخ محمدحسين اصفهاني (صاحب نهاية الدرايه) استفاده تمام و كامل برد. مظفر در كنار علوم متداول حوزه آن زمان نجف، به علوم رياضي، هيئت جديد و عروض نيز پرداخت. در سال 1335 ق، او و عده اي از طلاب جوان از وزارت كشور عراق درخواست اجازه تأسيس جمعيت ديني در نجف را نمودند كه موافقت شد و آنان به اين جمعيت سر و ساماني دادند. وي در سال 1355 ق مدرسه عالي علوم ديني يا دانشكده اجتهاد را تأسيس كرد كه در اين دانشكده چهار علم: فقه استدلالي، تفسير، علم اصول و فلسفه تدريس مي شد. سرانجام در سال 1383 ق در 62 سالگي درگذشت.[1]
استادان:
شيخ محمد حسن مظفر، آقا ضياء الدين عراقي، ميرزا عبدالهادي شيرازي، سيد علي قاضي طباطبايي، شيخ محمد حسين اصفهاني و...
شاگردان:
سيد جواد شبر، شيخ جواد قسام، سيد عبدالكريم قزويني، سيد عبدالهادي محسن حكيم، شيخ محمد حسن طويحي، سيد محمد صدر، شيخ محمد علي تسخيري، و...
تأليفات:
اصول فقه، المنطق، فلسفه، عقائد الشيعه، السقيفة عندنا. تاريخ الاسلام، حرية الانسان و ارتباطها بقضاء الله السقيفه، الفلسفه الاسلامي، فلسفة الامام علي (ع)، المثل الافلاطونيه عند ابن سينا و چندين كتاب ديگر...
معرفي اجمالي كتاب:
اين كتاب در اصول فقه شيعه است كه كاملاً با اسلوب كتب درسي نوشته شده است و اكنون از كتابهاي درسي حوزه است. اصول فقه حاصل تفكر و بينش مكتب اصولي ميرزاي نائيني است كه با قلم بسيار رسا و روان و ساده جناب مظفر تأليف شده است. اين كتاب با اينكه متن بسيار ساده و روان دارد، حاوي نكات بسيار دقيق است. هم از تنظيم و تبويت بديع برخوردار است و هم نكات دقيق و ظريفي دارد كه در كتب قديم كمتر يافت مي شود و به قول خود مرحوم مظفر حلقه مفقوده اي است بين معالم الاصول و كفاية الاصول. اين كتاب با تمام مزايايي كه دارد، فاقد مباحث برائت و اشتغال و تخيير است.
اصول فقه، مباحث علم اصول را به چهار بخش تقسيم كرده: مباحث الفاظ، ملازمات عقلي، مباحث حجت، اصول عملي (استصحاب، اصالت برائت، اصالت تخيير و احتياط).
اين کتاب بارها در ايران، عراق و لبنان به چاپ رسيده و ترجمه فارسي آن نيز موجود مي باشد.
وضعيت نشر:
اين كتاب در يك جلد به زبان عربي، به وسيله انتشارات نشر دانش اسلامي، در سال 1405 ق چاپ و منتشر شده است.
پي نوشت :
[1] . گلشن ابرار، ج2، ص80، نقياد البشر ج2، ص773.
/س
