پارک ملي گلستان ؛ بهشت گمشده ی ایران

پارک ملي گلستان بزرگترين و قديمي‌ترين پارک ملي ثبت شده در کشورمان و پناهگاه حيات‌وحش است.‏ اين پارک نخستين پارک ملي ايران است که در ميراث جهاني يونسکو به عنوان يکي از ذخيره گاه‌هاي زيست‌محيطي کره زمين به ثبت رسيده‌است. ‏پارك ملي گلستان درحدفاصل استان‌هاي گلستان و خراسان شمالي در موقعيت جغرافيايي بين 31/37 تا 04/53 عرض شمالي و 43/55 تا 17/66 طول شرقي واقع شده و مساحت آن در حدود 87242 هكتار است. ‌ ‏

از نظر توپوگرافى، اين پارک بى‌نظير از صخره‌هاى مرتفع آهکى تا تپه‌ماهورهايى با شيب و فراز کم تشکيل شده و از نظر اقليمى بين درياى خزر و مناطق خشک شرقى قرار گرفته است و به همين لحاظ اقليم‌هاى متفاوت از نواحى بسيار مرطوب تا قسمت‌هاى نيمه‌‌خشک را در بر مى‌گيرد. نزولات آسمانى در اين پارک برحسب منطقه متفاوت و ميزان آن بين 1000 ميلى‌متر تا کم‌تر از 200 ميلى‌متر در سال متغير است. ‏درجه حرارت اين منطقه از 25- درجه تا +35 درجه سانتى‌گراد برحسب ماه‌هاى مختلف متفاوت است. شرايط طبيعى پارک موجب به وجود آمدن زيستگاه‌‌هاى مناسبى براى زندگى پستانداران وحشى شده و گوناگونى اين جانوران را نيز تشديد کرده است. ‏

پوشش گياهي اين پارک ملي شامل بلوط، مازو، ممرز، ‌انجيلي، پلت‌، شيردار، كركو، آزاد، اوري، توسكاي قشلاقي، ‌كلهو، انجير، توت، ‌ملچ، داغداغان، ‌‌ازگيل، وليك، ‌زالزالك، ‌سياه تلو، گوجه وحشي، شير خشت، گردو، ‌تمشك، اناروحشي، ‌‌گلابي وحشي، زرشك، ‌تاغ، گز، ‌پرند، كاروانكش، كلاه ميرحسن، گون، چوبك، درمنه، خارشتر و ارس است. از پستانداراني که در اين منطقه زندگي مي‌کنند، مي‌توان مرال، شوكا، خرس قهوه‌اي، ‌پلنگ، ‌خوك وحشي، ‌گربه جنگلي، تشي، آهو، ‌قوچ، ميش، پلنگ، گرگ، روباه، كل و بز را نام برد.

‏پرندگان متعددي چون قرقاول، كبك، تيهو، زنگوله بال، كوكر سينه سياه، ابيا، بلدرچين، قرقي، دليجه، سارگپه پا بلند، ‌عقاب دوبرار، ‌دال شيا، دال، عقاب دريايي دم سفيد، مرادان، بالابان، هما، ‌داركوب سياه، ‌بلبل، ‌توكاي باغي، سهره‌ها، ‌سكاها، زرده پره‌ها، ‌مگس گيرها، ‌زنبورك‌ها و دم سرخ‌ها در اين ناحيه زندگي مي‌کنند. ‏اين پارک تا قبل از سال 1336 شکار گاه محسوب مي‌شد. در شهريور 1342 به پارک محمد رضا شاه تغييرنام داد و در سال 1353 به پارک ملي تبديل شد. پارک ملي گلستان پس از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1357 با وسعت 91هزار و895 هکتار تحت حفاظت قرار گرفت. اين پارک در 55 کيلومتري شرق گنبد و 115کيلومتري غرب بجنورد در مسير مشهد واقع شده است. رويش‌هاي اصلي پارک به علت 3 اقليم متفاوت متنوع است.‏

پارک ملى گلستان مى‌تواند مورد بازديد و گذران اوقات فراغت عموم مردم به ويژه‎ ‎مسافران عبورى در مسير جاده تهران ـ مشهد قرار گيرد. پارکينگ‌ها و کمپينگ‌هايى براي ‎استراحت و اقامت شبانه در اين پارک ايجاد شده است که برخى از آنان مدت‌هاست مورد‎ ‎بهره‌بردارى قرار مى‌گيرد. از آن جمله مى‌‌توان پارکينگ‌هاى تنگ‌‌راه، گلستان و‎ ‎آبشار را نام برد که امکان دسترسى به آن‌ها آسان است و نيز از برخى جنبه‌هاى اساسى‏‎ ‎تفرجگاهى مانند ملاحظه مناظر زيبا و بديع، بهره‌گيرى از هواى پاک و لطيف، امکان‎ ‎مشاهده انواع پرندگان و ساير جانوران حائز اهميت است. اين پارکينگ‌ها حداقل وسائل و‎ ‎تجهيزات تفرجگاهى از قبيل ميز و نيمکت، اجاق، زباله‌دانى و سرويس‌هاى بهداشتى را‎ ‎دارند.

ضمناً کمپينگى جهت اقامت شبانه در دست تهيه است که پس از تکميل مورد استفاده‎ ‎قرار خواهد گرفت. ساختمانى براي ارائه اطلاعات، نمايش فيلم‌ها و اسلايدهاى‎ ‎مربوط به منطقه و نيز بيان مسائل زيست‌محيطى که خود عامل مؤثرى در ارتقاء سطح فرهنگ ‎زيست‌محيطى بازديدکنندگان به حساب مى‌آيد، ايجاد شده است.‏‎ با توجه به‎ ‎طبيعت زيبا و جذاب اين پارک نمى‌توان بازديد نقاط خاصى از آن را توصيه کرد، بلکه‎ ‎مشاهده آن در صورت امکان حداقل براى يکبار به علاقمندان توصيه مى‌شود.
منبع: روزنامه اطلاعات
/خ