تصفيه کننده آب بسازيد!

آب درياچه ها، رودخانه ها و باتلاق ها اغلب شامل ناخالصي هايي است که باعث مي شوند آب از لحاظ شکل ظاهري و بو حالت بدي به خود بگيرد. همچنين ممکن است آب شامل باکتري ها و ساير موجودات ريز زنده ديگري باشد که باعث بيماري مي شوند. آب هايي که سرچشمه آنها سطح است، قبل از آن که بتوان آنها را مورد استفاده مردم قرار داد، بايد به طور کامل تميز و تصفيه شوند.
واحدهاي تصفيه آب معمولاً با انجام مراحل زير عمل تصفيه را انجام مي دهند.
1-هوازني
2-لخته سازي
3-رسوب دهي
4-فيلتراسيون
5-گندزدايي
شرح هر يک از چهار مرحله اول در اين مقاله بيان مي شود و راهکار ساده اي براي انجام آنها ارائه مي شود.

عمليات تصفيه آب آشاميدني شهري

موارد مورد نياز:

-5 ليتر آب تصفيه نشده با کيفيت بسيار پايين.
-يک بطري پلاستيکي دو ليتري در دار.
-دو عدد بطري پلاستيکي دو ليتري که يکي از آنها از انتها بريده شده و ديگري از قسمت بالا بريده شده باشد.
-يک بشر بزرگ (به ظرفيت دو فنجان) و يا يک ظرف مدرج ، به طوري که بتوان بطري پلاستيکي را به صورت وارونه درداخل آن قرار داد.
-دو قاشق چاي خوري زاج سفيد.
-يک و نيم فنحان ماسه ريز (ماسه ساحل ياماسه بادي).
-يک و نيم فنجان ماسه درشت.
-يک فنجان ريگ (سنگريزه)، بهتر است از سنگ هاي آکواريوم با رنگ طبيعي و شسته شده استفاده شود.
-يک عدد کاغذ صافي.
-يک دستگاه زمان سنج .

روش کار:

1-آبي را که مي خواهيد تصفيه کنيد داخل بطري دو ليتري دردار بريزيد (به ظاهر و بوي بد آب قبل از تصفيه توجه کنيد).
2-هوازني:نخستين مرحله در تصفيه آب، هوا زني يا افزودن هوا به آب است. با اين عمل، گازهاي محبوس در داخل آب آزاد و در مقابل، اکسيژن به آب افزوده مي شود. درپوش بطري را بسته و بطري را به مدت 30 ثانيه به شدت تکان دهيد. عمل هوازني را با خالي کردن آب در داخل بطري ديگر (يا بشر) ادامه دهيد. اين عمل را 10 مرتبه تکرار کنيد. در اثر عمل هوازني، گازها از آب جدا مي شوند (حباب ها بايد از بين بروند). در اين مرحله، آب را به داخل بطري که سر آن بريده شده است، بريزيد.
3-لخته سازي: در اين فرايند، آلودگي و ذرات جامد معلق به يکديگر چسبيده و به صورت توده اي از زاج و رسوبات درمي آيند که به راحتي مي توان از آب جدا کرد.
دو قاشق چايخوري از زاج را به آبي که قبلاً هوادهي شده است اضافه کنيد. مخلوط را به مدت 5 دقيقه به آرامي هم بزنيد. خواهيد ديد که ذرات موجود در آب به يکديگر چسبيده و تشکيل توده مي دهند که در مراحل بعدي، به راحتي توسط عمليات فيلتراسيون جدا مي شوند.
4-رسوب دهيد يا ته نشين سازي: در اين مرحله، ذراتي که تشکيل توده داده اند بر اثر نيروي گرايش در کف بشر يا ظرف مدرج ته نشين مي شوند. در عمليات رسوب دهي نبايد هيچ گونه تکان يا اغتشاشي به وجود آيد. در فواصل زماني 5 دقيقه اي و تا مدت 20 دقيقه وضعيت و شکل ظاهري آب رامشاهده کنيد و نتايج مشاهدات خود را که همان شکل ظاهري آب است، يادداشت کنيد. در واحد هاي تصفيه آب، بسترهاي ته نشين سازي وجود دارند که در آن بسترها مواد لخته و توده شده در کف جمع آوري شده و آب شفاف از سطح بستر تخليه و به مراحل بعدي انتقال داده مي شود.
5-با استفاده از بطري که انتهاي آن بريده شده است به شرح زير فيلتري بسازيد:
-کاغذ صافي بر روي دهانه خروجي بطري با کمک ريسماني باريک ببنديد و بطري را به صورت واژگون درداخل بشر قرار دهيد. در ابتدا چند لايه از سنگ آکواريوم را در داخل بطري بريزيد فيلتر کاغذي مانع بيرون ريختن سنگ هاي آکواريوم مي شود.
-بر روي سنگ هاي آکواريوم، ريگ هاي تهيه شده را بريزيد.
-ماسه بادي يا ماسه ساحلي را به عنوان آخرين لايه بريزيد.
-به منظور تميز کردن فيلتر، به ميزان سه ليتر آب لوله کشي را از بستر فيلتر عبور دهيد (دقت کنيد به هنگام شستن فيلتر، ماسه نرم نخستين لايه جا به جا نشود.)
6-فيلتراسيون: پس از پايان عمليات لخته سازي و ته نشين سازي، آب را از درون فيلتر عبور دهيد. اين عمل باعث مي شود اغلب ناخالصي هاي باقي مانده در آب گرفته شود. براي انجام عمل فيلتراسيون، بعد از آن که مقدار زيادي از رسوبات در کف بطري محتوي آب آلوده ته نشين شد بدون آن که تکاني ايجاد کنيد دو سوم آب محتوي بطري را به داخل فيلتر بريزيد و سپس آب عبور کرده از فيلتر را جمع آوري کرده و با يک سوم آب باقي مانده در بطري محتوي آب تصفيه نشده مقايسه کنيد.
آخرين مرحله در واحد هاي تصفيه آب، اضافه کردن مواد ضد عفوني کننده و به منظور از بين بردن مواد مضر و خطرآفرين براي سلامتي انسان است، از آن جا که مواد ضد عفوني کننده سودسوز آور است و بايد در حمل و نگهداري آن دقت لازم انجام شود، لذا در اين آزمايش از سود سوزآور استفاده نشده است.توجه داشته باشيد آب که در حال حاضر فيلتر شده، مناسب نوشيدن نيست. به عبارت ديگر، فقط تصفيه فيزيکي بر روي آن انجام شده است.
منبع:نشريه دانشمند -ش 548
/خ