0
ویژه نامه ها
ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

16 ساعت و 48 دقیقه پیش
ویژه نامه دهه وقف

ویژه نامه دهه وقف

شنبه، 11 آبان 1398

یادداشتی درباره نقش اجتماعی روحانیت با تاکید بر آراء امام خمینی (ره)

سیبل یا سَبیل؟! (قسمت اول)

روحانیت شیعی، خاصه در دوران غیبت امام زمان (عج) وظایف و کارکردهای بسیار مهمی را عهده دار بوده است و در این راه با تحمل فشارها و سختی های فراوان، همواره پاسدار دین مبین اسلام و مدافع مظلومان بوده است. همین حضور همیشگی در صحنه تبیین دین و دفاع از آن و نیز همراهی با مستضعفان، از یک سو ارادت توده ها و آحاد مردم مسلمان را به دنبال داشته و از سوی دیگر موجب حقد و کینه دشمنان اسلام و جاهلانِ دنباله رو آنها بوده است
سیبل یا سَبیل؟! (قسمت اول)
روحانیت، واژه ای آشناست که نیاز چندانی به تعریف ندارد. در ترجمه روحانیت به صورت خلاصه شاید بتوان گفت: «تحصیل کرده های حوزه علمیه». شهید مطهری در کتاب خاتمیت می نویسد: همه ادیان برای بقا و پویایی خود، به نهادی نظام‏مند نیاز دارند؛ فرقه، دسته و گروهی که دانایان و کارشناسان دین به شمار می‏آیند. مسیحیان به آنان «کشیش» می‏گویند که در قرآن، «قسّیس» معرّب آن است. یهودیان در دوران ظهور اسلام، عالمان خود را «احبار» می‏نامیدند. در اسلام نیز از این گروه با عنوان «روحانی» یاد می‏شود.[1]

روحانیت شیعی، خاصه در دوران غیبت امام زمان (عج) وظایف و کارکردهای بسیار مهمی را عهده دار بوده است و در این راه با تحمل فشارها و سختی های فراوان، همواره پاسدار دین مبین اسلام و مدافع مظلومان بوده است. همین حضور همیشگی در صحنه تبیین دین و دفاع از آن و نیز همراهی با مستضعفان، از یک سو ارادت توده ها و آحاد مردم مسلمان را به دنبال داشته و از سوی دیگر موجب حقد و کینه دشمنان اسلام و جاهلانِ دنباله رو آنها بوده است. در ذیل بخش اولِ این نوشتار، به برخی از  مهم ترین وظایف و کارکردهای اجتماعی روحانیت شیعی در طول تاریخ پرداخته شده و به واکاوی علل و عوامل فزونی گرفتن تهاجم های فیزیکی و رسانه ای، علیه این قشر خواهیم پرداخت.
 

الف. تبیین اسلام اصیل برای جامعه

شاید مهم ترین نقش روحانیت شیعی را بتوان تبیین اسلام ناب محمدی در طول تاریخ دانست. همواره  و در قرن های متمادی مردم مسلمان برای شناخت اسلام عزیز، قرآن کریم، سنت نبی اکرم (ص) و ائمه طاهرین (ع)، همچنین اعتقادات و اخلاقیات صحیح به روحانیت مراجعه می کردند.
کسی تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمی‏دانیم. ولی هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند!... اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‏های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‏مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‏کنیمامام خمینی (ره) برجسته ترین روحانی معاصر، در این رابطه می فرمایند: «این اسلام را به همه ابعادش روحانیون حفظ کرده‏اند، به همه ابعادش؛ یعنی معارفش را روحانی حفظ کرده، فلسفه‏اش را روحانی حفظ کرده، اخلاقش را روحانی حفظ کرده، فقهش را روحانی حفظ کرده، احکام سیاسی‏اش را روحانی حفظ کرده. همه اینها با زحمت‏های طاقت‏فرسای روحانیین محفوظ شده».[2] ایشان در جای دیگر، فعالیت گسترده، طاقت فرسا و مؤثر روحانیت در تبیین اسلام را «جهاد فی سبیل الله» نامیده و می فرمایند: «اگر فقهای عزیز نبودند، معلوم نبود امروز چه علومی به عنوان علوم قرآن و اسلام و اهل‏بیت ـ علیهم‏السلام ـ به خورد توده‏ها داده بودند. جمع‏آوری و نگه‏داری علوم قرآن و اسلام و آثار و احادیث پیامبر بزرگوار و سنّت و سیره معصومین ـ علیهم‏السلام ـ و ثبت و تبویب و تنقیح آنان در شرایطی که امکانات بسیار کم بوده است و سلاطین و ستمگران در محو آثار رسالت، همه امکانات خود را به کار می‏گرفتند، کار آسانی نبوده است که ـ بحمداللّه ـ امروز نتیجه آن زحمات را در آثار و کتب بابرکتی همچون «کتب اربعه» و کتاب‏های دیگر متقدّمین و متأخّرین از فقه و فلسفه، ریاضیات و نجوم و اصول و کلام و حدیث و رجال، تفسیر و ادب و عرفان و لغت و تمامی رشته‏های متنوّع علوم مشاهده می‏کنیم. اگر ما نام این همه زحمت و مرارت را «جهاد فی سبیل‏اللّه» نگذاریم، چه باید بگذاریم؟».[3]
 

ب. تهذیب اخلاق جامعه

از دیگر کارکردها و وظایف روحانیت راستین، تلاش وافر در جهت رشد و ارتقاء اخلاق جامعه بوده است. روحانیون اصیل همواره با گفتار و رفتار خود مردم را به فضائل اخلاقی دعوت کرده و از هیچ تلاشی برای تهذیب جامعه از پلیدی ها و آلودگی ها فرو گذار نمی کردند. امام خمینی (ره) با اشاره با این کارکرد روحانیت شیعی اشاره می کنند که «علمای بلاد کار کرده‏ اند، فضلا کار کرده ‏اند، اینها [جوانان] را بیدار کرده ‏اند، متحوّل کردند. اگر نبودند اینها؛ این جوان‏هایی که از دست ما گرفته بودند، از دست اسلام گرفته بودند و در مراکز فحشا برده بودند آنها را.»[4]

نکته مهم و قابل توجه این است که در طول تاریخ، روحانیت اصیل، خاصه علمای برجسته و مراجع شیعی، همواره به عنوان الگوها و اسوه های اخلاق شناخته می شدند و حضور ایشان در اجتماع مردم، تاثیر بسزایی در تهذیب مردم داشته است.
 

ج. ظلم ستیزی و دفاع از مستضعفان

یکی دیگر از اموری که از نشاته های روحانیت اصیل به شمار می رود و در طول تاریخ کارنامۀ درخشانی را برای روحانیت رقم زده است ظلم ستیزی و دفاع از مستضعفان بوده و هست. روحانیت بر خلاف صوفی مآبان و خانقاه نشینان، در بین مردم حاضر بوده و نسبت به مشکلات و ستم هایی که بر مردم اعمال می شده، موضع گیری داشته است. امام خمینی در این رابطه می فرمایند: «علمای اصیل اسلام هرگز زیر بار سرمایه ‏داران و پول‏ پرستان و خوانین نرفته ‏اند و همواره این شرافت را برای خود حفظ کرده ‏اند و این ظلم فاحشی است که کسی بگوید دست روحانیت اصیل طرفدار اسلام ناب محمّدی با سرمایه‏داران در یک کاسه است. و خداوند کسانی را که این‏گونه تبلیغ کرده و یا چنین فکر می‏کنند، نمی‏بخشد. روحانیت متعهد به خون سرمایه ‏داران زالوصفت تشنه است و هرگز با آنان سر آشتی نداشته و نخواهد داشت.»[5] خود امام خمینی به عنوان رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران و یکی از بزرگترین مراجع شیعی در فرازی تاریخی از بیانات خود می فرمایند: « کسی تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمی‏دانیم. ولی هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند!... اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‏های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‏مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‏کنیم.»[6]
 
این مطلب ادامه دارد...

 

منابع:
[1] . مرتضى مطهّرى، خاتمیت، 1380، ص 53
[2] . صحیفه امام خمینی (ره)، ج 3، ص 239
[3] . همان، ج 21، ص 274
[4] . همان، ج 19، ص 136
[5] . همان، ج 21، ص 273ـ293
[6] . همان،  ج‏21، ص 98
مقالات مرتبط

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 10 ارديبهشت 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 448
پدیدآورنده: حسین سعدآبادی
موارد بیشتر برای شما
راهکارهای کنترل بحران و منع تنش در مدیریت نبوی(بخش اول)
راهکارهای کنترل بحران و منع تنش در مدیریت نبوی(بخش اول)

راهکارهای کنترل بحران و منع تنش در مدیریت نبوی(بخش اول)

محیط زیست از دیدگاه قرآن کریم
محیط زیست از دیدگاه قرآن کریم

محیط زیست از دیدگاه قرآن کریم

لزوم بهداشت در اسلام
لزوم بهداشت در اسلام

لزوم بهداشت در اسلام

عناصر اثر گذار در محیط زیست
عناصر اثر گذار در محیط زیست

عناصر اثر گذار در محیط زیست

طهارت پوشاک و خوراک

طهارت پوشاک و خوراک

شیوه تعامل و بهره وری از طبیعت
شیوه تعامل و بهره وری از طبیعت

شیوه تعامل و بهره وری از طبیعت

رعایت بهداشت در تغذیه
رعایت بهداشت در تغذیه

رعایت بهداشت در تغذیه

خلافت انسان در زمین
خلافت انسان در زمین

خلافت انسان در زمین

پاکیزگی در اسلام
پاکیزگی در اسلام

پاکیزگی در اسلام

اهمیت عناصر محیط زیست
اهمیت عناصر محیط زیست

اهمیت عناصر محیط زیست

احکام آلودگی زیست محیطی در اسلام
احکام آلودگی زیست محیطی در اسلام

احکام آلودگی زیست محیطی در اسلام

رئیس‌جمهور برای مردم فداکاری کرد/ دولت:اعتراض حق مردم است
رئیس‌جمهور برای مردم فداکاری کرد/ دولت:اعتراض حق مردم است

رئیس‌جمهور برای مردم فداکاری کرد/ دولت:اعتراض حق مردم است

رئیس قوه قضاییه: دولت موظف به اقناع افکار عمومی درباره ضرورت طرح بنزینی است/مردم از اشرار جدا میباشند
رئیس قوه قضاییه: دولت موظف به اقناع افکار عمومی درباره ضرورت طرح بنزینی است/مردم از اشرار جدا میباشند

رئیس قوه قضاییه: دولت موظف به اقناع افکار عمومی درباره ضرورت طرح بنزینی است/مردم از اشرار جدا میباشند

فاصله گرفتن مردم از اشرار و بازگشت آرامش نسبی/ شهادت مظلومانه یک بسیجی

فاصله گرفتن مردم از اشرار و بازگشت آرامش نسبی/ شهادت مظلومانه یک بسیجی

واکنش اهالی فوتبال به وضعیت اسف بار تیم ملی ایران
واکنش اهالی فوتبال به وضعیت اسف بار تیم ملی ایران

واکنش اهالی فوتبال به وضعیت اسف بار تیم ملی ایران

رئیس‌جمهور: بیانات روز گذشته مقام معظم رهبری شجاعانه و روشنگرانه و بسیار مهم بود
رئیس‌جمهور: بیانات روز گذشته مقام معظم رهبری شجاعانه و روشنگرانه و بسیار مهم بود

رئیس‌جمهور: بیانات روز گذشته مقام معظم رهبری شجاعانه و روشنگرانه و بسیار مهم بود

با معرفت ترین فرمانده نسبت به نیروهایش
با معرفت ترین فرمانده نسبت به نیروهایش

با معرفت ترین فرمانده نسبت به نیروهایش

مهندسان ایرانی رکورد نصب ۳ روزه سکوی نفتی را زدند
مهندسان ایرانی رکورد نصب ۳ روزه سکوی نفتی را زدند

مهندسان ایرانی رکورد نصب ۳ روزه سکوی نفتی را زدند

وزارت علوم برای مقابله جدی با تحریم وارد عمل شد

وزارت علوم برای مقابله جدی با تحریم وارد عمل شد

معاون وزیر اقتصاد درباره دلایل کارشناسی دولت برای گران‌کردن بنزین توضیح میدهد
معاون وزیر اقتصاد درباره دلایل کارشناسی دولت برای گران‌کردن بنزین توضیح میدهد

معاون وزیر اقتصاد درباره دلایل کارشناسی دولت برای گران‌کردن بنزین توضیح میدهد

سازمان حمایت: هرگونه افزایش قیمت به‌بهانه تغییر نرخ بنزین ممنوع است
سازمان حمایت: هرگونه افزایش قیمت به‌بهانه تغییر نرخ بنزین ممنوع است

سازمان حمایت: هرگونه افزایش قیمت به‌بهانه تغییر نرخ بنزین ممنوع است