اگر هنوز چاق هستيد ...

چرا چاق مي شويم ؟ ! اين يک سوال بي پاسخ و يا يک معما نيست ، مصرف غذاهاي پرچرب و سرخ شده ، خوردن انواع دسرهاي فاقد ارزش غذايي و نوشيدني هاي گازدار و شيرين و از طرفي پرخوري ، همه و همه از دلايل چاقي است . اما اکنون مي خواهيم به اين سوال پاسخ دهيم که چرا با وجود داشتن يک زندگي سالم که شامل ورزش مرتب و رژيم غذايي سالم و کنترل شده مي باشد ، باز هم اضافه وزن پيدا مي کنيم ؟!
امروزه چاقي و اضافه وزن پيدا کردن افراد را دچار استرس مي کند ؛ مخصوصاً زماني که شما نمي دانيد چرا هر وقت خود را وزن مي کنيد سوزن ترازو همچنان عدد بيشتري را نشان مي دهد
دکتر « ماي » اظهار مي دارد : اگر شما به دقت مراقب ميزان کالري که وارد بدن خود مي کنيد و کالري که مي سوزانيد ، هستيد و از طرفي اهل فعاليت و ورزش مي باشيد ، ولي هنوز افزايش وزن داريد ، عامل يا عوامل ديگري مي توانند در چاقي شما موثر باشند ؛ زيرا چاقي مي تواند در نتيجه عوامل مختلف و پيچيده اي ايجاد شود .
پنج عامل ممکن است باعث شوند که شما همچنان اضافه وزن داشته باشيد :

1 ـ نداشتن خواب کافي :

دکتر « ماي » مي گويد ، وقتي شما به ميزان کافي خواب و استراحت داريد ، سيستم بدن به خوبي کار مي کند ؛ اما زماني که خواب کافي نداريد ، در واقع بدن را تحت فشار فيزيولوژيکي قرار مي دهيد و از آنجا که بدن هوشمندانه عمل مي کند ، وقتي خود را در برابر يک فشار مي بينيد ، شروع به ذخيره کردن چربي مي کند .
زماني که شما به ميزان کافي نخوابيده ايد و خسته هستيد ، براي رفع خستگي خود به غذا خوردن روي مي آوريد . علاوه بر اين ، ممکن است شب ها که تا دير وقت بيدار مي مانيد با خوردن هله و هوله ، کالري اضافه دريافت کنيد . بعضي معتقدند خوردن به آنها کمک مي کند تا ديروقت بيدار مانده و کارهايشان را انجام دهند ؛ در حالي که اين خوردن ها در مجموع ميزان کالري دريافتي آنها را افزايش مي دهد . احساس خستگي و کاهش سطح انرژي بدن ، چرت زدن و تندخو و بدخلق شدن همه حاکي از آن است که شما خواب و استراحت کافي نداشته ايد .
سعي کنيد هشت ساعت خواب شبانه داشته باشيد . دکتر « ماي » مي گويد زماني که شما عادات خواب خود را بهبود مي بخشيد و مرتب ورزش مي کنيد ، مي توانيد بهتر بخوابيد .

2 ـ استرس بيش از حد :

بسياري از مردم براي کاهش استرس خود به خوردن روي مي آورند ؛ در حالي که اين روش اگر چه ممکن است در کوتاه مدت آنها را آرام کند ، ولي در دراز مدت به ضرر بدن است . دکتر « ماي » مي گويد : « روي آوردن به غذا خوردن در زمان استرس ، ممکن است به طور موقت سبب کاهش آن شود ، اما از آنجايي که عامل اصلي استرس همچنان وجود دارد و از بين نرفته است ، تنها از طريق خوردن نمي توان مشکل را حل کرد » . افرادي که طبق عادت ، هنگام مواجهه با استرس هاي مختلف به خوردن پناه مي برند ، ترجيحاً از غذاهاي پر کربوهيدرات استفاده مي کنند ؛ زيرا اين مواد غذايي سبب ترشح ماده شيميايي در مغز به نام « سروتونين » مي شود که اثر آرام کننده دارد.بسياري از افراد نيز براي اينکه خود را آرام کرده و احساس بهتري داشته باشند ، به خوردن غذاهاي نشاسته اي روي مي آورند و تمامي اين موارد در دراز مدت موجب دريافت کالري بيشتر و در نتيجه چاقي و اضافه وزن مي شود !
دکتر « ماي » توصيه مي کند : افراد به هنگام مواجهه با استرس ، به جاي روي آوردن به غذا بهتر است از تکنيک هاي آرامش دهنده ( relaxation) و همچنين ورزش کردن استفاده کنند . اين روش ها علاوه بر اينکه سبب سوزاندن کالري اضافه بدن مي شوند ، براي سلامت عمومي بدن نيز بسيار مفيد و موثرند .

3 ـ مصرف داروهاي مختلف :

برخي از داروهايي که براي درمان بيماري هاي مختلف تجويز مي شوند ، سبب افزايش وزن مي گردند که اين افزايش مي تواند از متوسط تا زياد ( نيم کيلوگرم در ماه ) باشد . داروهايي که براي بيماري هاي افسردگي ، حملات صرعي ، ميگرن ، فشارخون بالا ، ديابت و بيماري هاي روحي و رواني تجويز مي شوند از اين نوعند . بعضي از استروئيدها ، داروهاي هورموني و حتي قرص هاي ضدبارداري نيز مي توانند سبب افزايش تدريجي وزن شوند . اگر شما در ماه دو تا سه کيلوگرم افزايش وزن داريد در حالي که سبک زندگي شما تغييري نکرده ، ممکن است اين افزايش وزن ناشي از داروهاي مصرفي باشد .
دکتر « ماي » مي گويد : عملکرد هر دارو در افزايش وزن ، با داروي ديگر تا حدي متفاوت است . بعضي داروها با زياد کردن اشتها و برخي ديگر با تغيير دادن سطح انسولين خون و يا تغيير در نحوه ي ذخيره چربي در بدن سبب چاقي مي شوند . اثرات جانبي داروها بر روي افراد مختلف ، متفاوت است . در مورد داروهاي ضد افسردگي ، افزايش وزن ممکن است ناشي از مصرف خود داروها نباشد ، بلکه در نتيجه زياد شدن اشتها به خاطر بهتر شدن حالات روحي فرد باشد .
برخي از داروها نيزمانع دفع آب از بدن مي شوند ؛ در نتيجه با حبس آب در بدن ، وزن بالا مي رود .
طبق نظر کارشناسان برخي از داروهايي که مي توانند سبب افزايش وزن شوند ، عبارتند از :
استروئيدها ، داروهاي ضدافسردگي ، داروهاي ضد صرع ، ديابت ، داروهاي فشارخون ، داروهاي ضدسوزش معده و ترش کردن ، داروهاي روان پريشي .
البته کارشناسان توصيه مي کنند براي بهبودي سلامت عمومي بدن حتماً داروهاي تجويز شده مصرف ، و چند کيلوگرم اضافه وزن حاصل از مصرف آنها تحمل شود و اگر چاقي شما صرفاً ناشي از مصرف اين نوع داروهاست ، مطمئناً نياز به انجام ورزش هاي منظم و روزانه و نيز پيروي از يک رژيم غذايي سالم و متعادل داريد .
دکتر « ماي » معتقد است : اين داروها مي توانند به چاقي و افزايش وزن کمک کنند ؛ اما به ندرت تنها عامل چاقي در فرد هستند .
اگر فردي چاقي خود را فقط و فقط ناشي از مصرف دارو مي داند و هيچ عامل ديگري را در چاقي خود دخيل نمي بيند ، با مشورت پزشک خود مي تواند نوع دارو را عوض کند ؛ اما هرگز بدون مجوز پزشک مصرف داروي خود را قطع نکنيد ؛ زيرا ممکن است نتايج جدي و جبران ناپذيري در پي داشته باشد .

4 ـ بيماري خاص :

يکي از معمول ترين بيماري هايي که مي تواند منجر به چاقي شود ، کم کاري تيروئيد است . دکتر « ماي » مي گويد : نارسايي در ترشح هورمون تيروئيد ، سبب کاهش سوخت و ساز و در نتيجه کاهش اشتها و چاقي مي شود . اگر شما احساس خستگي ، کسالت ، سستي ، آماس و پف کردگي ، صداي گرفته و خشن ، خواب آلودگي و خوابيدن بيش از حد و يا سردرد داريد ، با مراجعه به پزشک و انجام يک آزمايش ساده ابتلاي شما به بيماري کم کاري تيروئيد مشخص مي گردد .
بيماري ديگري که مي تواند منجر به چاقي و اضافه وزن شود ، سندرم کوشينگ نام دارد . در اين بيماري ترشح بيش از حد هورمون کورتيزول منجر به چاقي در فرد مي گردد . البته اين بيماري به ندرت بروز مي کند .

5 ـ يائسگي :

در دوره ي يائسگي ، ترشح هورمون زنانه استروژن متوقف مي شود و اين امر معمولاً سبب تغيير شکل ناحيه باسن و ران مي گردد ؛ به گونه اي که وزن اين نواحي کاهش مي يابد و چربي بدن بيشتر در ناحيه ي مياني بدن جمع مي شود .
هورمون استروژن به تجمع و ذخيره چربي در ناحيه پايين بدن ( باسن و ران ) کمک مي کند و اکنون که ترشح اين هورمون متوقف شده ، چربي اضافه ، بيشتر در ناحيه مياني بدن يعني شکم ( مانند اکثر مردان ) تجمع پيدا مي کند .
مهمترين راه جلوگيري از افزايش چربي در ناحيه ي شکمي ، انجام ورزش هايي براي کاهش وزن و همچنين ورزش هاي قدرتي است که مي تواند سبب جا به جايي اين چربي ها در ناحيه شکم شود .
ضمن اينکه ورزش در اين دوره به تقويت استخوان ها و جلوگيري از کاهش حجم آنها کمک مي کند . زنان بايد توجه داشته باشند که در دوره ي يائسگي ، انجام ورزش و داشتن رژيم غذايي که ميزان کالري دريافتي آن کنترل شده و همچنين سرشار از کلسيم و ويتامين D باشد ، مي تواند از افزايش وزن در اين دوره جلوگيري کند .
منبع:دنياي تغذيه شماره ي 87
/س