دیدگاه آیات و روایات درباره سخن چینی

در مطلب پیش رو به بررسی ریشه سخن چینی و پیامدهای آن می پردازیم.
جمعه، 12 مهر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
دیدگاه آیات و روایات درباره سخن چینی
اصطلاحاً نمّام به کسی می گویند که اقوال و افعال کسی را، برای دیگری نقل کرده و بدین وسیله بین دوستان ایجاد جدائی و یا کدورت می کند.

در آیات فوق و آیات قبل و بعد از آن، پیامبر مکرم از اطاعت گروهی از انسانها نهی می شود که برخی از آنان عبارتند از:

1- آنان که بسیار سوگند می خورند و برای هر کار بزرگ و کوچکی سوگند یاد می نمایند.
2- افراد کم فکر و دروغگو یا افراد شرور.
3- افراد عیبجو و اهل غیبت، آنانکه حقوق برادران خود را رعایت نمی نمایند.
4- کسانی که برای فساد بین دوستان به نمّامی می پردازند.


ریشه نمیمه

نمّامی از خبث طینت سرچشمه می گیرد و گناهان متعددی با آن همراه است.

شخص نمّام نمی تواند ترقی کسی را ببیند و یا محبّت و صفا را بین دو نفر مشاهده کند و لذا دست به این معصیت زشت می آلاید تا بدین وسیله کاسه آبی بر آتش دل خود بریزد.

او با زبانی متواضعانه، در کنار دوست خود می نشیند و کلامی را پس از طرح مقدمه ای، بر زبان می آورد که بخاطر همان مقدمه تأثیری چون اثر سحر به جای می گذارد.

سحر و جادوگری نیز یکی از اقسام گناهان کبیره محسوب می شود و نمیمه نوعی از اقسام سحر می باشد.

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:
«کادَتِ النَّمیمَةُ انْ تَکونَ سِحْراً»[1]

و البته نمّامی نوع شدید سحر است.

قال الصادق علیه السلام:
«انَّ مِنْ اکبَرِ السِّحْرِ النَّمیمَةُ»[2]


نمّام، شرّ خلایق

پیامبر مکرّم صلی الله علیه و آله نمّام را شرورترین مخلوق خدا معرفی نموده است. روزی آن حضرت خطاب به اصحاب فرمودند آیا شما را خبر دهم به شرترین انسانها؟

اصحاب اظهار تمایل کردند و آن حضرت فرمود:
«الْمَشَّائُونَ بِالنَّمیمَةِ، الْمُفَرِّقُونَ بَینَ الْاحِبَّةِ، الْباغُونَ لِلْبُرَءاءِ العَیبَ (الْمَعایبَ)»[3]


پیامدهای نمیمه

یکی از اثرات نمیمه ایجاد عداوت و کینه بین دوستان است. نمّام با سخن چینی خود بین دو دوست صمیمی و گاهی بین زن و شوهر و یا والدین و فرزندان جدائی ایجاد می کند و از آنها دشمنان قسم خورده می سازد و لذا نمّام مصداق بارزی برای آیه ذیل است:
«الَّذِینَ ینْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِیثاقِهِ وَ یقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یوصَلَ وَ یفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِک هُمُ الْخاسِرُونَ»[4]

به این روایت نیز در همین زمینه از امام صادق علیه السلام توجه کنید:
«ایاک وَ النَّمیمَةَ فَانَّها تَزْرَعُ الشَّحْناءَ فی قُلُوبِ الرِّجالِ»[5]

گویند: در گذشته شخصی وجیه برای خریدن غلام رهسپار بازار مخصوص خرید و فروش بردگان شد، وی از فروشنده غلامی با اوصافی چون چابکی و زیرکی، مطیع و کاردان و... خواست. فروشنده گفت غلامی با همه این اوصاف دارم ولی هرگز گوش به سعایت های او نده چون ممکن است نمّامی کند.

خریدار که چشم و گوشش بخاطر عشق به داشتن غلامی کاردان و مطیع، کور و کر شده بود، این وصف ناپسند را نادیده گرفت و غلام را خرید و به منزل برد.

چند روزی گذشت و هر روز اطاعت غلام بیشتر و نشاط مولی افزون می شد. اما روزی خبث سریره غلام بحرکت آمد، نزد زن مولی رفت و با قیافه ای حق گو گفت:
من برای تو خیلی ناراحتم، چرا که این همه به مولی عشق می ورزی ولی از تو چه پنهان که او رغبتی به تو ندارد و با دیگران است.

زن نادان فریادی کشید و شیونی کرد و چاره از غلام پرسید: غلام گفت: امروز که مولی به منزل آمد، صبر کن تا بخواب رود، آنگاه موئی از ریش وی را ببر تا برای تو سحرکنم و محبّت او را به تو برگردانم. غلام سپس نزد مولی رفت و باز با همان قیافه از در دلسوزی وارد شد و گفت: آقا خاکم بسر، بانو قصد قتل تو را دارد. مولی به محبّت گذشته زن نگریست و باور نکرد ولی چون کیاستی از غلام خود و قیافه ای جذاب از او دید، به سخنش گوش سپرد و دلیل خواست، غلام گفت: امروز خود را بخواب بزن، که او همین امروز می خواهد خواسته اش را عملی کند.

مولی به منزل آمد و پس از صرف غذا خود را بخواب زد، چیزی نگذشت که زنش با چاقوئی وارد شد. اضطرابی در دل مولی پیش آمد ولی مدّتی صبر کرد و وقتی با نزدیک شدن لبه چاقو به محاسنش، به قصد شوم زن اطمینلان یافت، از جا جهید و زن را به قتل رساند. اقوام زن بر مرد ریختند و او را کشتند. قبیله مرد با آنها ستیز کردند و چنانچه آوردنده اند، هفتصد نفر در این نبرد کشته شدند!


اثر دیگر

دیگر از تبعات نمّامی، شرمساری و خجالت نمّام است. گردش چرخ نیلوفری پستی و بلندی های بسیاری داشته و اقبال بدنبال ادبار و ادبار در پی اقبال دارد و چه بسا دو انسانی که به وسیله سخن چینی نمّام قطع ارتباط نموده اند روزی به هم رسند و پی به فسق نمّام و سخن چینی او برند، آنگاه وصلت آنها هرچه محکمتر خواهد شد و سخن چین بدبخت خجل و شرمسارتر.

نیک گفته است سعدی شیرازی که:
میان دو کس جنگ چون آتش است    سخن چین بدبخت هیزم کش است
کنند این و آن خوش دگر باره دل        وی اندر میان کوربخت و خجل


پی نوشت ها:
[1] نمیمه قریب به سحر است.( کنز العمال- 8351).
[2] بزرگترین انواع سحر، نمیمه است.( بحار الانوار- جلد 63- صفحه 21).
[3] آنان که به سخن چینى مى‏روند، در میان دوستان جدائى مى‏افکنند و به افراد پاک عیب مى‏ گیرند.( بحار الانوار- جلد 75- صفحه 264 و اصول کافى- جلد 2- صفحه 369).
[4] (بقره- 27) فاسقان آنانند که پیمان خداى را پس از محکم ساختن آن مى ‏شکنند و پیوندهائى که خداوند دستور به برقرارى آنها داده، قطع مى ‏نمایند، و بر زمین فساد مى ‏کنند، اینان زیانکاران هستند.
[5] از سخن چینى بپرهیز که آن عداوت گسترده‏اى را در قلوب انسانها ایجاد مى ‏کند.( بحار الانوار- جلد 78- صفحه 204).

منبع: حوزه نت
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم