تربیت پذیری جوان در برهه جوانی

امروزه مربیان تعلیم و تربیت می گویند: تربیت، حتی تربیت دینی، زیرمجموعه‌های فراوانی دارد.
دوشنبه، 4 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تربیت پذیری جوان در برهه جوانی
در بیشتر مکاتب تربیتی کهن و نو، تربیت پذیری اصلی پذیرفته و حاکم بر تمام گستره عمر آدمی برشمرده شده است، اما از نگاه امیر مؤمنان، میان تربیت پذیری و متغیر سن همبستگی بالایی وجود دارد. معمولا هنگامی که در یک پژوهش بخواهند متغیرها را با هم ارتباط بدهند، می گویند: ارتباط متغیرها زمانی معنادار است که میان آنها همبستگی آماری، کمی یا کیفی وجود داشته باشد.

از نگاه امام علی  علیه السلام ، با آنکه تربیت پذیری اصلی حاکم بر سراسر زندگی انسان است و هر انسان تا آخرین لحظه های زندگی خود، حالت تربیت پذیری و اثرپذیری دارد، اما بالاترین سطح همبستگی میان تربیت پذیری و سنین پایین وجود دارد. یعنی هرقدر سن فراگیر پایین تر باشد، تربیت پذیری او بهتر است؛ زیرا متربی و ساختار شخصیتی وی هنوز دست نخورده و بکر است. شخصیت فراگیر در سنین پایین تر شکل نیافته و نهال گونه است؛ به طوری که می توان او را به هر صورتی جهت داد. با توجه به این نگرش، می توان گفت که جوانان و نوجوانان کیفی ترین مخاطبان تربیتی در مکتب تربیتی امام على الا هستند. این پیام از این کلام ایشان برگرفته میشود که می فرمایند:
 
إنما قلب الحدث کالأرض الخالیه ما ألقی فیها من شیء قبلته، وبادرتک بالأدب قبل أن یقسو قلبک؛ سرزمین دل جوانان و نوجوانان بسان یک زمین خالی، شخم زده و آماده است که هرچه در آن بپاشی به سرعت می گیرد و رشد می کند. اهمیت این نکته را با طرح این پرسش پی می گیریم که اگر در مزرعه ای بخواهید نهال بکارید، اگر آن مزرعه شخم زده و خالی باشد، رشد و پرورش گیاه و نهال سریع تر است یا اگر پیش تر با کاشت گیاه دیگری اشغال شده باشد؟ روشن است که موانع یا گیاهان کاشته شده به طور طبیعی نمی گذارند بذر و نهالی که مورد توجه و هدف زارع است، خوب رشد کند. این نکته در مورد تربیت پذیری جوانان و نوجوانان نیز صادق است. نوجوانان و جوانان سریع تر، راحت تر و بدون سرمایه گذاری های کلان و دردسرآفرین تربیت پذیری دارند.
 

ضرورت پالایش انگیزه های آموزشی و پرورشی مربی

 امام علی علیه السلام در این گفتار خود می فرمایند: فرایندی از تربیت موفق است که در آن، انگیزه های تربیتی مربی پالوده و پیراسته باشد. فراگیر همواره باید احساس کند که انگیزه مربی و آموزشگر او در این امدادرسانی، خیرخواهی و جدیت در هموارسازی روند رشد و تعالی اوست. فرزند یا متربی باید احساس کند که پدرش، مادرش با مربی اش دغدغه او را دارند و به آینده اش چشم دوخته اند و برای وی دل می سوزانند.
 
امام على (علیه السلام) برای درک و سنجش پالایش انگیزشی مربی نشانه هایی مشخص کرده اند که به برخی از آنها با استفاده از نکته ها و نیز فضای تدوین این نامه اشاره می کنیم نخستین نشانه پالودگی انگیزشی امیر مؤمنان (علیه السلام) این است که حضرت زمانی به نوشتن این نامه اقدام می کنند که بحرانی ترین هنگام در زندگی ایشان است. ایشان از جنگ صفین برمی گردند، تلخی های جنگ توان فرسای صفین و ماجرای حکمیت در میان بوده است، هنوز هم به شهر وارد نشده اند، در منطقه ای به نام «حاضرین» حضرت به خیمهای وارد می شوند و مدتی از چشم اطرافیان دور می مانند! مگر چه امر مهم و دغدغه آفرینی برای امام پیش آمده است؟ آیا جهاد دیگری در پیش است؟ آیا امام درصدد تدارک طرح و نقشه جدیدی است؟ حضرت پس از زمانی طولانی، از خیمه بیرون می آیند و آن نامه را خطاب به فرزندشان امام مجتبی به همراه دارند. پس تربیت فرزند مهمترین دغدغه امیر مؤمنان بوده است که این همه وقت، آن هم در این موقعیت برای نوشتن نامه جهت دهنده خود به فرزندشان صرف کرده اند.
 
دغدغه‌های تربیتی امام علی علیه السلام در این نامه، تمام ساحت‌های وجودی متربی را فراگرفته است. امروزه مربیان تعلیم و تربیت می گویند: تربیت، حتی تربیت دینی، زیرمجموعه های فراوانی دارد. تربیت دینی در ساحت احساسات و عواطف، تربیت دینی در ساحت ارزش های اخلاقی، تربیت دینی در حوزه مسائل سیاسی، اجتماعی، جنسی و.... به همین دلیل، کارشناسان تعلیم و تربیت می گویند: تربیت ممکن است ابعاد و جنبه های گوناگونی داشته باشد. تربیت گاه سیاسی است، گاه اخلاقی، زمانی عاطفی، و گاه جنسی. این مرزبندی در واقع همان ساحت بندی و قلمروگذاری فرایند عمرگستر تربیت است.
 
دغدغه‌های امام امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در این نامه فراگیر، متعدد و فراوان اند و گویی به همه ساحتهای تربیتی انسان پرداخته اند. نشانه سوم اینکه امام به گونه‌ای هشدار تربیتی خود را مطرح می کنند که احساسات و عواطف متربی را تسخیر می کنند. پس از به کارگیری عبارت «یا بنی»، یعنی پس از بیان احساس مهر و دغدغه داشتن و نگران بودن برای آینده فرزندشان، می فرمایند:
 
وجدتک بعضى، بل وجدتک کلی، حتى کأن شیئا لو أصابک أصابنی، وکأن الموت لو أتاک أتانی؛ تو پاره تن منی، بلکه تو همه وجود منی. چنین نیست که من تو را بریده و جدا از خودم بدانم. اگر حادثه ای یا خطری متوجه تو شود، آن خطر متوجه من می شود؛ چون تو دنباله وجود من هستی. ببینید با این پل زدنها و ایجاد ارتباطات عاطفی، حضرت فرزند خود را آماده می کنند که به راحتی، پیام های تربیتی را به او منتقل کنند. آموزش ها و پرورش های دینی و غیردینی ما هنگامی اثرگذار و جهت دهنده است که مربی و آموزشگر خود را دارای دغدغه‌ای فراگیر، مهری عمیق و واقعی و انگیزهای رشد دهنده و تعالی بخش نشان دهد و در رفتار خود نیز این انگیزه را به روشنی بروز دهد.
 
منبع: مجموعه مقالات تربیتی، عبد الرضا ضرابی، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، قم، ۱۳۸۸
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم