| جسم ما زنده به جان و جان تو زنده به تن |
|
اي نهاده بر ميان فرق جان خويشتن |
| گوي اندر روح تو مضمر هميگردد بدن |
|
هر زمان روح تو لختي از بدن کمتر کند |
| ور نيي عاشق، چرا گريي همي بر خويشتن |
|
گر نيي کوکب، چرا پيدا نگردي جز به شب |
| عاشقي آري، وليکن هست معشوقت لگن |
|
کوکبي آري وليکن آسمان تست موم |
| پيرهن بر تن، تو تن پوشي همي بر پيرهن |
|
پيرهن در زير تنپوشي و پوشد هر کسي |
| چون شوي بيمار، بهتر گردي از گردن زدن |
|
چون بميري آتش اندر تو رسد زنده شوي |
| هم تو معشوقي و عاشق، هم بتي و هم شمن |
|
تا هميخندي، هميگريي و اين بس نادر است |
| بگريي بيديدگان و باز خندي بيدهن |
|
بشکفي بي نوبهار و پژمري بيمهرگان |
| دشمن خويشيم هر دو دوستدار انجمن |
|
تو مرا ماني و من هم مر ترا مانم همي |
| دوستان در راحتند از ما و ما اندر حزن |
|
خويشتن سوزيم هر دو، بر مراد دوستان |
| هر دو سوزانيم و هر دو فرد و هر دو ممتحن |
|
هر دو گريانيم و هر دو زرد و هر دو در گداز |
| وانچه تو بر سر نهادي در دلم دارد وطن |
|
آنچه من در دل نهادم، بر سرت بينم همي |
| اشک من چون ريخته بر زر همي برگ سمن |
|
اشک تو چون در که بگدازي و بر ريزي به زر |
| وان من چون شنبليد پژمريده در چمن |
|
روي تو چون شنبليد نوشکفته بامداد |
| بي وسن باشم همه شب، روز باشم با وسن |
|
رسم ناخفتن به روزست و من از بهر ترا |
| وز وصالت بر شب تاري شدستم مفتنن |
|
از فراق روي تو گشتم، عدوي آفتاب |
| ني يکيشان رازدار و ني وفااندر دو تن |
|
من دگر ياران خود را آزمودم خاص و عام |
| غمگسار من تويي من زان تو، تو زان من |
|
رازدار من تويي، اي شمع يار من تويي |
| هر شبي تا روز ديوان ابوالقاسم حسن |
|
تو هميتابي و من برتو هميخوانم به مهر |
| عنصرش بيعيب و دل بيغش و دينش بيفتن |
|
اوستاد اوستادان زمانه عنصري |
| طبع او چون شعر او: هم با ملاحت هم حسن |
|
شعر او چون طبع او: هم بيتکلف هم بديع |
| «گنج بادآورد» يک بيت مديحش را ثمن |
|
نعمت فردوس يک لفظ متينش را ثمر |
| تا هميگويي تو ابياتش، هميبويي سمن |
|
تا هميخواني تو اشعارش، هميخايي شکر |
| طبع او چون بحر و اندر بحر او در فطن |
|
حلم او چون کوه و اندر کوه او کهف امان |
| هر خطابش، هر عتابش هر مديحش، هر سخن |
|
نظم او و لفظ او و ذوق او و وزن او |
| روز جد و روز هزل و روز کلک و روز دن |
|
گاه نظم و گاه نثر و گاه مدح و گاه هجو |
| جانفروز و دلگشا و غمزدا و لهوتن |
|
در بار و مشکريز و نوش طبع و زهر فعل |
| ربهي عجاج و ديک الجن و سيف ذويزن |
|
کوجرير و کو فرزدق، کو زهير و کو لبيد |
| اخطل و بشار برد، آن شاعر اهل يمن |
|
کو حطيه، کواميه، کو نصيب و کو کميت |
| وان ضرير پارسي، وان رودکي چنگزن |
|
وز خراسان: بوشعيب و بوذر آن ترک کشي |
| سه سرخسي و سه کاندر سغد بوده مستکن |
|
آن دو گرگاني و دو رازي و دو ولوالجي |
| دعبل و بوشيص و آن فاضل که بود اندر قرن |
|
ابن هاني، ابن رومي، ابن معتز ابن بيض |
| عزه و عفرا و هند و ميه و ليلي سکن |
|
وان خجسته پنج شاعر کو، کجا بودندشان |
| وان دو حسان و سه اعشي وان سه حماد و سه زن |
|
وان دو امرالقيس و آن دو طرفه، آن دو نابغه |
| هفت نيشابوري و سه طوسي و سه بوالحسن |
|
از بخارا پنج و پنج از مرو و پنج از بلخ باز |
| تا غريزي روضه بينند و طبيعي نسترن |
|
گو فراز آيند و شعر اوستادم بشنوند |
| ني برآثار و ديار و رسم و اطلال و دمن |
|
تا بر آن آثار شعر خويشتن گريند باز |
| شعر او فرقان و معنايش سر تا سر سنن |
|
او رسول مرسل اين شاعران روزگار |
| هر چه در فردوس ما را وعده کرده ذوالمنن |
|
شعر او فردوس را ماند، که اندر شعر اوست |
| ذرق او انهار خمر و وزنش انهار لبن |
|
کوثرست الفاظ عذب او و معني سلسبيل |
| راحت ارواح لطف اوست ما را بيشجن |
|
لذت انهار خمر اوست ما را بيحساب |
| از تبت مشک تبتي، وز عدن در عدن |
|
از کف او جود خيزد وز دل او مردمي |
| وقت خشمش، کس نداند مرغزار از مرغزن |
|
وقت صلحش کس نداند مرغزن از مرغزار |
| حکمتش عم و جلالت خال وهشياري ختن |
|
همتش آب و معالي ام و بيداري ولد |
| وين حکيمان دگر يک فن و او بسيار فن |
|
زين فروتر شاعران دعوي و زو معني پديد |
| گرچه باشد چون صهيل اسب آواز زغن |
|
از زغن هرگز نيايد فر اسب راهوار |
| نعل او پروين نشان و سم او خارا شکن |
|
حبذا اسبي محجل مرکبي تازي نژاد |
| گامزن چون ژنده پيل و حمله بر چون کرگدن |
|
بارکش چون گاوميش و بانگزن چون نره شير |
| ببر جه، آهو دو و روباه حيله، گور دن |
|
يوز جست و رنگ خيز و گرگ پوي و غرم تک |
| چون نعايم دربيابان، چون بهايم در قرن |
|
چون زباني اندر آتش، چون سلحفاة اندر آب |
| شخ نورد و راهجوي و سيل بر و کوهکن |
|
رام زين و خوش عنان و کش خرام و تيزگام |
| چون کمان و چون رماح و چون سنان و چون مجن |
|
پشت او و پاي او و گوش او و گردنش |
| در رود در قعر وادي چون به چاه اندر، شطن |
|
بر شود بر بارهي سنگين، چو سنگ منجنيق |
| بربدستي جاي بر، جولان کند چون بابزن |
|
بر طراز آخته پويه کند چون عنکبوت |
| ورد با او ارجل و يحموم با او اژکهن |
|
رخش با او لاغر و شبديز با او کندرو |
| از چنين وادي، ز قاعي سهمناک و نيشزن |
|
اينچنين اسبي تواند برد بيرون مرمرا |
| وز عطش گشته مسيلش چون گلوي اهرمن |
|
از تبش گشته غديرش همچو چشم اعمشان |
| از نشان سوسمار و نقش ماران شکن |
|
گشته روي باديه چون خانهي جوشنگران |
| همچو جعد زنگيان شاخ گياهان، پرشکن |
|
همچو آواز کمان آواي گرگان اندرو |
| تيره چون روز قصاص و تنگ چون روز محن |
|
بر چنين اسبي چنين دشتي گذارم در شبي |
| دست در بسته زمينش از قير و از مشک ختن |
|
روي شسته آسمان او به آب لاجورد |
| آن بنات النعش تابان بر سر کوه يمن |
|
راست چون يک قبضه و يک خانه قوسي بود |
| چون يکي خال عقيقين، بر يکي نيلي ذقن |
|
بر سپهر لاجوردي صورت «سعدالسعود» |
| چون شرار ديگپايه پيش او خيل پرن |
|
چون سه سنگ ديگپايه «هقعه» بر جوزا کنار |
| من بر او ثابت چنانچون بادبان اندر سفن |
|
اسب من در شب دوان همچون سفينه در خليج |
| چون کسي کو گاه بازي بر نشيند بر رسن |
|
گاهش اندر شيب تازم، گاه تازم برفراز |
| تا نبينم روي آن برجيس راي تهمتن |
|
در ميان مهد چشم من نخسبد طفل خواب |
| تا نبوسم خاک زيرپاي او، ذوالطول و من |
|
تا نگيرم دامن اقبال او محکم به چنگ |
| خويشتن را هم به دست خويشتن دوزي کفن |
|
اي منوچهري هميترسم که از بيدانشي |
| چون نگار آزرست و چون بهار برهمن |
|
آنکه اندر زير تاج گوهر و ديباي شعر |
| کرد خواهي در ملامت عرض خود را مرتهن؟ |
|
برد خواهي پيش او ناپروريده شعر خويش؟ |
| در بهشت عدن خواهي کشت شاخ نارون؟ |
|
بر دم طاووس خواهي کرد نقشي خوبتر؟ |
| تو به ناداني مرو نزديک او، لاتعجلن |
|
آنکه استادان گيتي برحذر باشند ازو |
| تو چنانچون اشتر بيخواستار اندر عطن |
|
مجلس استاد تو چون آتشي افروختهست |
| بيحذر باشد از آن شيري که هست اشترشکن |
|
اشتر نادان ز ناداني فروخسبد به راه |