![آسيبشناسي اركان انقلاب اسلامي (1) آسيبشناسي اركان انقلاب اسلامي (1)](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/aff21ba1-a1f3-413d-b20c-63a79a64da4e.jpg)
![آسيبشناسي اركان انقلاب اسلامي (1) آسيبشناسي اركان انقلاب اسلامي (1)](/_WebsiteData/Article/ArticleImages/1/1388/Aban/06/0002851.jpg)
آسيبشناسي اركان انقلاب اسلامي (1)
آسيبهايي كه اركان انقلاب و مباني اساسي نظام را تهديد ميكنند و ديگر آسيبهايي كه روند و حركت انقلاب اسلامي را كند مينمايند، به شيوه توصيفي ـ تحليلي، بررسي شدهاند. بخش پاياني مقاله به تبيين مسئوليت و رسالت نيروهاي انقلاب اسلامي در پاسداري از آن اختصاص دارد.
مقدمه:
روشن است كه دشمنان و آنان كه منافع خود را در نتيجه اين تحول عظيم و انقلاب ديني در تهديد و مخاطره ميديدند، نتوانند آن را تحمّل كرده با تمام توان و به كارگيري همه امكانات خود و در عرصههاي مختلف، بكوشند اين حركت را متوقف و يا تحت كنترل و مديريّت كلي خود درآورند؛ به ويژه آنگاه كه انقلاب اسلامي با پيروزي بر رژيم شاهنشاهي و سرنگون ساختن آن به تعريف، تثبيت و استقرار نظامي جديد با ماهيتي كاملاً ديني اقدام كرد و در عمل نه مدلهاي غربي و ليبراليستي را مبنا و مستند نظام خود قرار داد و نه ساختارهاي شرقي و سوسياليستي را پذيرفت، بلكه همه نهادهاي حكومتي و تمام ابعاد جامعه و سياست را متناسب با آموزههاي اسلامي تعريف و طراحي و تعقيب كرد. در چنين شرايطي بود كه قدرتهاي بزرگ و سلطهگر به ويژه امريكا و شوروي [اتحاد جماهير شوروي سابق] به رغم همه اختلافها و تضادها در مقابله و تلاش براي سركوب كردن انقلاب اسلامي به وحدت رسيدند و چه در مجامع جهاني و بينالمللي و چه در عمل هرآنچه ميتوانستند براي سركوب و حدّاقل كنترل آن انجام دادند كه بارزترين همكاري آنان را در دوران دفاع مقدس شاهد بوديم.
اما هشياري و استقامت رهبري و امت انقلاب توانست همه توطئهها و تهاجمهاي خارجي را خنثي و تحمل مشكلات داخلي را آسان و موانع را مرتفع سازد و چه بسا تهديدها را به فرصت تبديل نمايد و لذا همواره انقلاب اسلامي حركت و پيش روي خود را با پويايي و موفقيت بيشتر دنبال كرد و مراحل تثبيت و استقرار و تداوم را با سرعت پشت سر گذاشت و با ناكام ساختن دشمنان، هواداران و ملّتهاي مسلمان و مستضعف را اميدوارتر ساخت. لكن حفظ و تداوم چنين انقلابي با ارزشها، شعارها و پيامهاي جهانياش، مستلزم بصيرت و شناخت و تبليغ محققانه ماهيّت، اركان و اصول و ارزشهاي به وجود آورنده اين تحوّل عظيم و مردمي، تبيين دستاوردهاي فراوان و متنوع انقلاب و از همه بيشتر شناخت و مقابله آگاهانه و قاطعانه با آفتها و آسيبهايي است كه موجوديّت و يا سلامت و استقامت انقلاب را تهديد ميكند.
فرزندان معنوي حضرت امام خميني و وارثان و تداومبخشان راه شهدا و بويژه سنگرنشينان دفاع از ارزشهاي اسلامي و پاسداران استقلال سياسي، فرهنگي و اجتماعي بايد همواره با هشياري، آمادگي خود را براي پيكار با دشمنان حفظ كنند و علاوه بر آن با حضور آگاهيبخش خويش، جوانان و نسل جديدي را كه دوران سخت مبارزاتِ آغازين انقلاب را تجربه نكردهاند، نسبت به راههاي استمرار و تداوم انقلاب و كيفيت مقابله با توطئههاي دشمنان آگاه سازند و زمينههاي نفوذ و استحاله انقلاب و شكلگيري انحرافات خطرناك را از بين ببرند.
اين مقاله به منظور انجام همين تكليف ديني و انقلابي، يكي از مهمترين مباحث مربوط به انقلاب اسلامي و تداوم آن را مورد بحث قرار ميدهد و آن بحث آسيبشناسي اركان انقلاب و پرداختن به توطئههايي است كه اصول و ريشههاي انقلاب را تهديد ميكند و به دنبال آن راههاي مقابله با اين آسيبها به اختصار بيان خواهد شد. انشاءالله.
اهميت و ضرورت شناخت آسيبها
اَلاِْبْقاءُ عَط اَلْعَمَلِ اَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ1
امام خميني رهبر انقلاب و بنيانگذار انقلاب اسلامي كه انقلاب را از فراز و نشيبهاي فراوان و امواج متلاطم فتنههاي شكننده به سلامت عبور داده، درباره سختي و مشقت حفظ دستاوردهاي پيروزي انقلاب اسلامي ميفرمايد:
بدانيد كه حفظ يك پيروزي مشكلتر است از پيروزي به دست آوردن، كشور گشايي از حفظ كشور آسانتر است. الان ما در مشكل حفظ نظام جمهوري اسلامي هستيم، يعني آن مرحله اول كه پيروزي ابتدايي بود گذشت و پيروز شديد بحمدالله؛ لكن بقاي اين پيروزي و بقاي اين دستاوردهايي كه شما به دستتان آمد امروز مشكلتر از خود آن پيروزي است كه به دستتان آمده. نگهدارياش مشكلتر است.2
انقلاب اسلامي همواره از درون و بيرون با آسيبها و آفتهايي مواجه است كه درصورت غفلت مردم و مسئولان، بهتدريج به انحراف يا استحاله و يا نابودي كشيده ميشود. امام خميني درباره اهميت آسيبشناسي انقلاب و زيانهاي غفلت كه عامل مهمي در آسيب رساني به انقلاب اسلامي است ميفرمايد:
يك كشوري وقتي آسيب ميبيند كه ملّتش بيتفاوت باشد راجع به آسيب ها.3
يكي از نقشههاي دشمنان و توطئههاي شيطاني استكبار جهاني براي ايجاد غفلت در جامعه و كاهش ضريب هوشياري و حساسيت مردم و مسؤولان نسبت به تحركات و فعاليتهاي سياسي فرهنگي استكبار جهاني، ترويج نظريه «توهمتوطئه» است. امامخميني موفقيت دراز مدت دشمن در كشورهاي اسلامي در طول ساليان گذشته به خصوص در ايران را نتيجه غفلت مسلمانان و ايرانيان و نخبگان جامعه در برابر سياستهاي مرموز و پيچيده استعماري ميداند و ميفرمايد:
ما بايد از اين به بعد اين هوشياري كه ملت مان پيدا كرده است، جديّت كنيم كه ادامه پيدا كند، ما صدمه اين غفلتها را سيصد سال است داريم ميخوريم.4
هشدارهاي مقام معظم رهبري در چند سال اخير به همين دليل است تا هم مردم و هم مسئولان، آسيب هاي تهديد كننده سلامت انقلاب را جدي تلقي كنند و با سياست گذاري صحيح جامعه را واكسينه كنند:
عزيزان من! گاهي يك غفلت، يك بي توجهي، يك سستي، يك سهل انگاري ممكناست يك محصول عظيم را از دست يك ملت بگيرد!5
اركان انقلاب و آسيبها
1 ـ به اعتبار مراحل مختلف شكلگيري در سه مرحله نفوذ، استحاله و براندازي.
2 ـ بر مبناي مراحل شكلگيري انقلاب و نظام اسلامي مانند: آسيبهاي مبنايي و تئورژيك و نظري، آسيبهاي ساختاري و آسيبهاي فرايندي.
3 ـ به اعتبار اصناف و اقشار مورد تهديد، مانند آسيبهايي كه روحانيت، دانشگاهيان، روشنفكران، نيروهاي مسلح، نهادهاي انقلابي و دولتي را تهديد ميكند.
4 ـ به اعتبار موضوعات عام و كلي مانند آسيبهاي فرهنگي، (مراكز علمي و تبليغي و مطبوعاتي) اقتصادي، سياسي، احزاب و نهادهاي سياسي، اجتماعي، نظامي و امنيتي.
5 ـ آسيب هايي كه مديريت كلان نظام اعم از رهبري و قوه مجريه، مقننه و قضاييه را تهديد ميكند.
در اين مقاله، آسيبها به دو قسمت تقسيم شدهاند: يكي آسيبهايي كه اركان انقلاب و مباني اساسي نظام را تهديد ميكنند و ديگر آسيبهايي كه روند و حركت انقلاب اسلامي را، كند مينمايند. لذا ابتدا اركان اصلي انقلاب را مشخص كرده، آسيبهاي هر كدام را بيان ميكنيم و آنگاه به آسيبهاي تاخيري (كند كننده سير تكاملي انقلاب) ميپردازيم كه احيانا باعث دلسردي و يأس و ريزش نيروهاي انقلاب ميشوند.
علت اين تقسيمبندي، رعايت اولويتهاست تا مبادا با پرداختن به آسيبهاي فرعي، از آسيبهاي اصلي كه موجوديت و حيات انقلاب را تهديد ميكند غافل شويم. مشغول شدن به اشكالات و امور فرعي و غفلت از آفتهايي كه ريشه و بنيان انقلاب را مورد تعرض و تهديد قرار ميدهد، خود يك آفت بزرگ و زمينهساز گسترش آفتهاي بعدي است و لذا تمركز ما بر بيان آسيبهايي است كه اصول و اركان انقلاب را تهديد ميكند.
بديهي است كه عوامل تداوم انقلاب همان عوامل پيدايش آن است كه اركان و اصول بنيادين و محوري آن را تشكيل ميدهد و سلامت و حفظ اين اصول و اركان تضمين كننده سلامت و پويايي انقلاب و نظام اسلامي و ناكام كننده توطئههاي دشمنان است.
سه ركن اصلي و اساسي انقلاب اسلامي، همانا «اسلام»، «رهبري» و «ملت» هستند:
ركن اول : اسلام
تاريخ انقلاباسلامي بهروشني گواهي ميدهد احزاب وگروههاي سياسيكه ديناسلام وانديشههاي الهي برايآنها اصالت و نقش محوري نداشت وبا انگيزههاي سياسي ديگري وارد ميدان مبارزه شده بودند، در دوران شدت مبارزه و رويارويي با سختيها كه نيازمند ايثارجان ومال بود، توانايي وانگيزه خود را از دست داده، ابزاردست دشمنشده يامنزوي ميگرديدند. اما نيروهاي مؤمن و پايبند به مباني ديني و اسلامي، مبارزه با ظلمِ رژيم ستمشاهي و همين طور دفاع از نظام ديني را براي خود يك تكليف الهي و جهاد في سبيل الله دانسته مقاومت در برابر مصيبتها را عمل صالح و وظيفه شرعي قلمداد ميكردند.
بديهي است كه چنين اعتقاد و باوري، قدرتي وصفناشدني به مبارزان ميدهد و ملتي شهادت طلب و مقاوم پديد ميآورد كه هرگز تن به ذلت نداده، هيچگاه سلطه استكبار و استعمار را نميپذيرد. امامخميني همواره نهضت را مبتني بر آموزههاي تحرك بخش ديني دانسته و ماهيت مكتبي و اسلامي بودن انقلاب را به تصريح خاطرنشان و علت دشمني و هراس دشمنان را «اسلام» وقدرتي كه در ملت و جوانان به وجود ميآوردمعرفي ميكردند:
اينهااز اسلامميترسند ازمنوتونميترسند. اينهاازاسلامميترسند، اسلامبودكهجوانهاي ما را غلبه داد بر توپ و تانك و همه چيزها بر همه قدرتها ملت ما را غلبه داد6.
ايشان مهمترين عامل پيروزي جوانان و ملت ايران و شكست دشمنانِ مجهز به سلاحها و پشتيباني تبليغات ابرقدرتها را عمل به ارزشهاي اسلام دانسته ميفرمايد:
شما خيال ميكنيد كه اگر چنانچه در مغز اين جوانهاي برومند ما يك مسأله اسلام و ايمان نبود، ميرفتند خودشان را به كشتن بدهند؟ دليل نداشت كه خودشان را به كشتن بدهند...اين «اللّه اكبرها» بود كه شكست داد آنها را؛ ما كه چيزي دستمان نبود، اسلام بود و قدرت ايمان بود و اين مملكت را نجات داد، تا اينجا رساند از اين به بعدش هم همين اسلام است كه همه كارها را ميتواند انجام بدهد.7
مقام معظم رهبري نيز بارها بر قدرت تحرك آفريني و دشمن ستيزي مكتب حياتبخش اسلام تأكيد فرمودهاند و علت رويارويي استكبار جهاني با انقلاب اسلامي را ماهيت ديني و اسلامي آن بيان كردهاند:
هدف استكبار جهاني از مواجهه با ايران اسلامي فقط اسلام است و بس و هيچ مسئلهاي ديگر در ميان نيست!8
بنابراين دشمنان انقلاباسلامي، موجوديت خويش را با توجه به گسترش و پويايي اسلام ناب محمدي(ص) در خطر نابودي ميبينند و با تمام توان و با بهرهگيري از كليه امكانات به ميدان مبارزه آمدهاند. تلاش فراوان آنها خاموش ساختن شعلههاي فروزان اسلام و سست كردن انگيزههاي اسلامي جوانان و روحيه استكبار ستيزي و شهادتطلبي ملت ايران است.
1. آسيبرساني به اسلاميت نظام
1 ـ 1. تهاجم تبليغاتي عليه اسلام و انقلاب اسلامي:
برخي روشها و مطالبي كه دشمنان براي ترويج القائات شوم خود و مشوش كردن اذهان نسل جوان به كار بستهاند عبارتند از:
يك ـ بزرگنمايي برخي از كاستيها و نابسامانيها كه لازمه هر حركت و تحول بنيادين و به خصوص انقلاب اسلامي است.9
دو ـ تخطئه كردن نظاماسلامي به دليل نارساييهايي كه به دست عوامل دشمن به وجود آمده است.10
سه ـ ناديده انگاشتن دستاوردهاي عظيم انقلاب، بويژه استقلال سياسي و فرهنگي.11
چهار ـ تعميم عملكرد نامطلوب و غير قابل دفاع برخي مديران و مسئولان لغزيده در دام دنياطلبي، به كلّيت انقلاب و مسئولان نظام.12
پنج ـ بالا بردن سطح توقعات مردم و ناراضي كردن آنان از وضعيت موجود و سياه جلوه دادن نظام جمهورياسلامي در خدمترساني به مردم.13
شش ـ تحليلهايمنحرف كننده ومغالطهآميز ازحوادث ورويدادهاي مختلفانقلاب.14
هفت ـ مقايسههاي سطحي و غلط بين ايران اسلامي و برخي كشورهاي به ظاهر پيش رفته بدون در نظر گرفتن فرهنگ ديني و سنتهاي ملي.15
در مقابل اين شبههها و مغالطههاي توطئهآميز به اجمال و اختصار ميتوان گفت:
اولا: انقلاب اسلامي دستاوردهاي فراواني داشته است كه در رأس آنها احياي اسلام ناب محمدي(ص) و قطع كامل وابستگيهاي سياسي، فرهنگي از بيگانگان، رشد اقتصادي، آزادي تؤام با مسؤليت انساني، خودباوري، استقلالطلبي، فراهم آمدن زمينه خدمترساني به مردم و استقرار عدالت اجتماعي است.
ثانيا: انقلاب اسلامي از طليعه پيروزي تا دوران دفاع مقدس و بعد از آن با توطئههاي نظامي و سياسي فراواني از سوي دشمنان مواجه بوده كه در برابر تمام آن ناملايمات و سختيها با پرداخت حداقل هزينه بهترين و بيشترين كار آيي را در ثبات و رشد انقلاب در ابعاد گوناگون داشته. امام در يك تحليل جامع در اين باره ميفرمايد:
من امروز بر اين عقيدهام كه مقتدرترين افراد در مصاف با آن همه توطئهها و خصومتها و جنگ افروزيهايي كه درجهان عليه انقلاباسلامي است، معلوم نبود موفقيت بيشتري از افراد موجود به دست ميآوردند. در يك تحليل منصفانه از حوادث انقلاب، خصوصا از حوادث ده سال پس از پيروزي بايد عرضكنم كه انقلاباسلامي ايران در اكثر اهداف و زمينهها موفق بوده است و به ياري خداوند بزرگ در هيچ زمينهاي مغلوب و شكست خورده نيستيم!16
ثالثاً وجود پارهاي از مشكلات و نابسامانيها، معلول دينيبودن حكومت نيست بلكه نشأت گرفته از اين واقعيت است كه برخي از مسئولين و نهادهاي نظام به تمام آيينها و دستورات اسلام در قلمرو مسئوليت خود عمل نكردهاند و يا از مسير اسلامي بودن نظام منحرف شدهاند و به تعبير مقام معظم رهبري:
ما هر جا موفق شديم، ناشي از تبعيت از اسلام بوده، هر جا ناموفق مانديم ناشي از سرپيچي از اسلام بود.17
عملكرد صحيح مبتني بر تعهد و پايبندي به دستورات خداوند نتايج مثبتي براي نظام اسلامي داشته، اما هرگاه با اكتفا كردن به ظواهر اسلامي به دنبال پيروي از ساير الگوها و كشورها بوديم و خواستيم ديگران را از خود راضي كنيم و هماهنگ و همرنگ سياستهاي جهان باشيم، گرفتاري و مشكلات فراواني براي ما پديد آمده است.
2 ـ 1. ترويج سكولاريسم:
1 ـ القاء انديشه جدايي و مغايرت بين علم و دين و اينكه خردورزي و عقل و علم با عمل به احكام الهي انطباق نمييابد و در مديريت جامعه يا بايد تابع مديريت عالمانه بود يا مديريت دين.18
2 ـ دفاع علمي و تئوريك از سكولاريسم و معرفي نمودن آن به عنوان حاصل علم و تمدن بشري و محوريت دادن به انسان، و زبان دين را زبان تكليف و زبان بشر مدرن را زبان حق دانسته و ميان آن دو تقابل قائل شدهاند.19
3 ـ تعريف انحرافي از دين و معنويت و انحصار آن به عدم ورود به عرصه سياست و حكومت و تبليغ اينكه مصلحت و حياتِ عزّتمند و ابعاد قدسي دين اقتضاء ميكند كه در حوزه سياست و اقتصاد وارد نگردد.20
4 ـ طرح جانب دارانه پلوراليسم و صراطهاي مستقيم و نتيجهگيري اين مطلب كه دين يك تجربه شخصي و متكثر است و نميتواند مبناي زندگي اجتماعي نظم واحد و ترسيم كننده نظام سياسي مقتدر باشد.21
5 ـ حاكميت دين غير دموكراتيك است و ميان نظام ولايت فقيه و دموكراسي تضاد وجود دارد.22
6 ـ ترويجليبراليسم، اباحيگري وآزاديهاي اخلاقي كه بادين اسلاممغايرت دارد.23
7 ـ طرح انديشههاي ناسيوناليستي مانند شعار «ايران براي ايرانيان» براي اصالت دادن به مليت در مقابل ماهيت ديني انقلاب.24
8 ـ خشونتآميز خواندن حكومت ديني و مقايسه غلط نظام اسلامي با حاكميت مسيحيت در قرون وسطي25
9 ـ مخالفت همراه با ايجاد شبهه در احكام و قوانين حقوقي و جزايي اسلام مانند قصاص، ديه زن، ارث فرزند دختر، حكم ارتداد و... بدون توجه به مباني و مصالح و حكمت تشريع قوانين اسلام.26
10 ـ طرح متغير بودن سياست و تابعيت آن از اقتضائات زماني و مكاني و ديگر شرايط زندگي، در برابر انعطاف ناپذيري دين.27
11 ـ القاء ضرورت شكلگيري اصلاحات در دين و ارائه تفسير جديد از تعاليم اسلامي جهت كاربردي ساختن و انطباق با دستاوردهاي علوم انساني جديد و مبتني بر اومانيسم.28
12 ـ طرفداران و انديشمندان سكولار ميگويند خود قرآن براي دين و انبياء رسالتي جز دعوت و ابلاغ حكم خدا قائل نشده است و دخالت در سياست و تشكيل حكومت و رفاه و آباداني دنيايي را در شأن انسانهاي آسماني و رهبران ديني نميداند.29
هر چند كارگردانان و القاء كنندگان اين شبهات به سستي و مغالطهآميز بودن آنها كاملاً آگاهند، اما با ظاهري فريبنده و ادبيات نو و واژههاي جذاب سعي در فريب جوانان و نسل جديد انقلاب دارند.
بنابراين بر همه سنگر نشينان انقلاب و مدافعان مباني فكري اسلام و انقلاب اسلامي لازم است كه بدون عصبانيت و با منطق و استدلال قوي ضمن تبيين مباني فكري و اعتقادي اسلام، به افشاگري علمي بپردازند و سست بودن مباني و پايههاي شبهات ديني را آشكار كنند تا دشمن در اين ميدان مبارزه هم خلع سلاح گردد.30
ركن دوم : رهبري انقلاب و نظام اسلامي
يكي از اركان اساسي انقلاب اسلامي، رهبري و ولايت فقيه جامع الشرايط ميباشد اين اصل ساختار اصلي نظام و تداوم بخش نبوت پيامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و امامت ائمه معصومين(علیهم السلام) و ضامن حاكميت احكام الهي است. رهبري عامل بيداري و جوشش تودهها و محور وحدت و انسجام مردم به شمار ميآيد. ترسيم سياستهاي كلي نظام و اتخاذِ تدابير و موضعگيريهاي قاطعانه، سازشناپذيري دربرابر توطئهها و دشمنشناسي از برجستهترين ويژگيهاي رهبري انقلاباسلامي است كه در دوران سخت مبارزه بيشترين نقش را در شناساندن دشمن و تعيين مسير و شيوه مبارزه با آنان داشته است. پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز رهبري حضرت امام قدس سره مهمترين تأثير را در استمرار و استقامت اصول و ارزشهاي انقلابي و لغزش زدايي و ثبات و امنيت و پيدايش نهادهاي انقلاب و اقتدار حكومت و وحدت امت اسلامي و خنثيسازي نقشههاي فراوان دشمنان داشته است.
پی نوشت ها:
1 . بحارالانوار، مجلسي، ج 69، ص 292، حديث 16، الوفاء، بيروت.
2 . صحيفه امام، ج 18، ص 281، مؤسسه آثار امام، چاپ اول، 1378.
3 . صحيفه امام، ج 13، ص 16.
4 . صحيفه نور، ج 5، ص 155، سازمان مدارك فرهنگي انقلاب، چاپ اول، 1361.
5 . بيانات در جمع جوانان مصلي تهران به مناسبت هفته تهران، 1/2/79
6 . صحيفه امام، ج 8، ص 489
7 . همان، ج 10، ص 234.
8 . همان، ج 4، ص 170.
9 . ر.ك. ماهنامه دنياي سخن، اسفند 77، ش 84، ص 36.
10 . ر.ك. روزنامه فتح، 2/12/78، ص 8 و هفته نامه آزادي شهريور 77، ش 84، ص 8.
11 . ر. ك. روزنامه نشاط، 16/3/78، ص 77 و روزنامه خرداد، 26/11/77، ص 6 و ماهنامه ايران فردا، شهريور 77.
12 . براي نمونه ر. ك. ماهنامه جامعه سالم، تيرماه 77، ش 39، ص 9 و 4.
13 . ر. ك. هفته نامه هويّت خويش، 16/3/78، ش3، ص19 و 4 و روزنامه صبح امروز، 9/9/78، ص 12.
14 . ر.ك. روزنامه ايران جوان، 20/12/77، ص26/29 و هفته نامه ارزش ،7/11/78، ش279، ص5.
15 . براي نمونه، ر. ك. روزنامه صبح امروز، 17/12/78، ص 4.
16 . صحيفه امام، ج 21، ص 283، پيام امام به روحانيت، 3/12/67.
17 . بيانات مقام معظم رهبري در ديدار با مردم قم، 19/10/81.
18 . ر.ك. روزنامه خرداد، 18/9/77، ص 6 و 17/7/78، ص 6؛ هفتهنامه راه نو، 3/5/77، ش 14، ص 18.
19 . ر.ك. روزنامه نشاط، 3/3/78، ش 66 و ماهنامه دنياي سخن، مرداد 77، ش 80، ص 64 و 67، و ماهنامه كيان شهريور 76، ش 26، ص 9 و 10.
20 . ر.ك، روزنامه جهان اسلام، 8/7/77، ص 3.
21 . ر.ك، روزنامه صبح امروز 9/3/78، ص6 و ماهنامه چشم انداز ايران، ش 4، ص68.
22 . براي نمونه ر. ك. هفته نامه پيام هامون، آذر ماه 77 و هفته نامه عصر ما، ش 118 (8/2/78)، ص 4 و 5.
23 . ر.ك ماهنامه كيان، بهمن 77، ش 45، ص 48 و 49.
24 . براي نمونه ر.ك، روزنامه ايران، 24/12/78، ص 5.
25 . براي نمونه ر.ك روزنامه فتح، 16/1/79، ص 3 و روزنامه خرداد، 3/7/78، ص 6.
26 . ر.ك، روزنامه صبح امروز، مهر 78 و ماهنامه كيان، بهمن 77، ش 45، ص 144.
27 . ر.ك. هفته نامه آبان، 29/1/78، ش 121، ص 4 و ماهنامه زمان، دي 78، ش 59، ص 33 و ش 57، ص 21 و 22.
28 . براي نمونه ر. ك. روزنامه ايران، 25/6/77، ماهنامه جامعه سالم، تير 77، ش 39، ص 69.
29 . ر.ك: ماهنامهكيان، بهمن 74، ش 28، ص 46. و نيز كتاباسلام و مباني قدرت، نوشته علي عبد الرزاق، مترجم امير رضايي، ص 145 تا 156، نشر قصيده سرا، چاپ اول 1380.
30 . امام خميني در دعوت از انديشمندان اسلامي براي پاسخگويي منطقي به اين گونه شبهات و پرهيز از تشنّج، خطاب به دانشجويان ميفرمايد: «اسلام دين مستند به برهان و متكي به منطقاست و از آزادي بيان و قلمنميهراسد و از طرح مكتبهاي ديگركه انحراف آنها در محيط خود آن مكتب ثابت و در پيش دانشمندان خودشان شكست خورده هستند باكي ندارد شما دانشجويان محترم نبايد با پيروان مكتبهاي ديگر با خشونت و شدت رفتار و درگيري و هياهو راه بيندازيد. خود با آنان به بحث و گفتگو برخيزيد. و از دانشمندان اسلامي دعوت كنيد با آنان به بحث بنشينند. تا تهي بودن دست آنان ثابت شود. (صحيفه امام، ج 10، ص 81.)
31 . ر.ك صحيفه نور، ج 21، ص 30، ج 18، ص 42 و حديث ولايت، ج 1، ص 211.
* ارسال مقاله توسط عضو محترم سایت با نام کاربری : Sm1372
/خ