0
ویژه نامه ها

ویژه نامه تمنای عارفانه (9)

مغفرت اولین خواهش اهل ایمان (قسمت دوم)

امام سجاد(علیه­السلام) در مناجات توابین چنین عرض می­کند:«فَمَا عُذرُ مَن اَغفَلَ دُخُولَ البابِ بَعدَ فَتحِهِ؛ چه عذری دارد کسی که پس از گشودن در توبه، از ورود به آن غفلت می­ورزد؟»
مغفرت اولین خواهش اهل ایمان (قسمت دوم)
انسان گاهی در مسیر بندگی دچار لغزش­هایی می­شود و به علت قصور یا تقصیر، غفلت، خطا و وسوسه­های شیطانی از مسیر مستقیم خارج و به بیراهه­هایی وارد می­شود که پایانش جهنم است. اما از آنجا که خداوند «رؤوف بالعباد» است و ترحم بر بندگان را بر خود واجب نموده، راه استغفار و توبه را بر انسان نبسته است.
 
خداوند به اقتضای رحمت واسعه­اش در توبه و استغفار را به روی گناه­کاران پشیمان گشوده است:« وَ مَنْ یَعْمَلْ سُوءاً أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحیماً؛[1] کسى که کار بدى انجام دهد یا به خود ستم کند، سپس از خداوند طلب آمرزش نماید، خدا را آمرزنده و مهربان خواهد یافت.» هم­چنین کسی که پس از گناه استغفار نماید، چه کسی جز خدا او را می­بخشد:« وَ الَّذینَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللَّه؛[2] و آنها که وقتى مرتکب عمل زشتى شوند، یا به خود ستم کنند، به یاد خدا مى‏افتند و براى گناهان خود، طلب آمرزش مى‏کنند- و کیست جز خدا که گناهان را ببخشد؟»
 
امام سجاد(علیه­السلام) در مناجات توابین چنین عرض می­کند:«فَمَا عُذرُ مَن اَغفَلَ دُخُولَ البابِ بَعدَ فَتحِهِ؛ چه عذری دارد کسی که پس از گشودن در توبه، از ورود به آن غفلت می­ورزد؟»
 

یأس ممنوع

یأس از رحمت الهی گناه کبیره است و انسان تا زمانی که مرگ را به طور قطعی مشاهده نکرده است فرصت توبه و استغفار دارد، البته شیطان تلاش می­کند با ایجاد یأس راه توبه را ببندد و انسان را از رحمت الهی ناامید کنید، حال آن­که خداوند آغوش رحمت به روی گناهکاران گشوده است:« قُلْ یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ؛[3]بگو: «اى بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‏اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را مى‏آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.»
 
امیدبخش­تر از این، آیه­ای است که می­فرماید نه تنها آثار گناهان را از بین می­برم، بلکه آنها را به حسنات نیز تبدیل می­کنم و این تشویقی بزرگ است برای گناه­کارانی که آهنگ برگشت به سوی خدا را داشته باشند:« إِلاَّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً؛[4]مگر کسانى که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند، که خداوند گناهان آنان را به حسنات مبدّل مى‏کند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده است!»
 
علی(علیه­السلام) می­فرماید:«در شگفتم از کسی که با وجود استغفار ناامید می­شود.»[5] هم­چنین فرمود:«از درگاه پروردگارتان آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است.»[6]
 

شرایط استغفار

استغفار فقط یک اظهار زبانی نیست که انسان به زبان طلب آمرزش کند و تمام شود، بلکه شرایطی دارد که باید آنها را فراهم کرد. کسى در محضر علی(علیه­السلام) گفت: «استغفر اللّه» فرمود: مادر به عزایت بنشیند، مى‏دانى استغفار چیست؟ استغفار مقام مردم بلند مرتبه است، و آن نامى است که آن را شش معناست: اول پشیمانى از گناه انجام گرفته، دوم تصمیم بر ترک گناه در آینده، سوم پرداخت حقوق مردم تا خدا را ملاقات کنى و حقى از مردم بر عهده‏ات نباشد. چهارم اراده بر اداى هر حق واجبى که آن را ضایع کرده‏اى و آن را بپردازى. پنجم همّت بر آب کردن گوشتى که از حرام بر وجودت روییده با اندوه بر گذشته تا جایى که پوست را به استخوان بچسبانى و بین آنها گوشت جدید روید. ششم چشاندن رنج عبادت بر بدن چنانکه شیرینى گناه را بر آن چشاندى. آن گاه مى‏گویى: استغفر اللّه‏.[7]
 

استغفار و استفاده از اسباب

استغفار آثار و برکاتی را برای انسان به دنبال دارد که برخی از آنها به شرح زیر است:
 
الف. رفع حجاب بین انسان و خدا. بین انسان و خدا هیچ حجابی وجود ندارد، او به انسان نزدیک است و در همه­جا انسان را همراهی می­کند. تنها چیزی که میان انسان و خدا فاصله ایجاد می­کند گناه است:«  أَنَّکَ لَا تُحْجَبُ عَنْ خَلْقِکَ إِلَّا أَنْ تَحْجُبَهُمُ‏ الْأَعْمَالُ‏ دُونَکَ ؛[8] تو از خلق پنهان نیستی چز آن­که اعمال ناروا میان تو و خلق حجاب گردد.»
 
ب. درهای رحمت را به روی انسان می­گشاید، خیرات و برکات را وسعت می­دهد و از زمین و آسمان به انسان نعمت می­رساند. همانا خداوند استغفار را وسیله دائمی فروریختن روزی و موجب رحمت بر بندگان قرار داده و فرمود:« از پروردگار خود آمرزش بخواهید که آمرزنده است، برکات خود را از آسمان بر شما فرو می‌ریزد، رزق شما را توسعه می­دهد و باغ­های آباد و نهرهای پر آب در اختیار شما می­گذارد. پس رحمت خدا بر آن­که به استقبال توبه برود و از گناهان خود پوزش بطلبد و پیش از آنکه مرگ او برسد خود را اصلاح کند.»[9]
 
ج. ممانعت از بی­‌آبرو شدن در قیامت. گناه پرده­دری می­کند هم در دنیا و هم در آخرت. اما استغفار مانع مفتضح شدن در دنیا و آخرت می­گردد.
 
د. استغفار رفع بلا می­کند. فرموده‌­اند:« درد شما گناه است و درمان شما استغفار.»
 
هـ. گشودن درهای بهشت و بستن درهای جهنم. گناه درهای بهشت را می­بندد و درهای جهنم و قهر و غضب الهی را به روی انسان می­‌گشاید. استغفار بر عکس عمل می­کند، درهای بهشت را پس از بسته بودن می­‌گشاید و درهای جهنم را با محو آثار گناه از پرونده اعمال انسان، می‌­بندد.
 
از همین روی باید بگوییم:« رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فی‏ أَمْرِنا  وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْکافِرینَ؛[10]مگر کسانى که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند، که خداوند گناهان آنان را به حسنات مبدّل مى‏‌کند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده است!»


پی‌نوشت:
[1]. نساء،110.
[2]. آل عمران، 135.
[3]. زمر، 53.
[4]. فرقان،70.
[5]. نهج البلاغه، حکمت87.
[6]. همان، خطبه143.
[7]. همان، حکمت417.
[8] . دعای ماه رجب
[9]. نهج البلاغه، خطبه143.
[10]. آل عمران، 147.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان
آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان

آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان

تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون
تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون

تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون

قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد
قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد

قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد

آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان
آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان

آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان

خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا
خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا

خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا

کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن
کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن

کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن

کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد
کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد

کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد

امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟
امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟

امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه

راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟
راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟

راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق

به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری
به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری

به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه

روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری
روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری

روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری

«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم
«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم

«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم

سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)
سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)

سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)

کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری
کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری

کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری